Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις

Το πρόγραμμα της βιομηχανίας είναι από τα ελάχιστα που δεν είδαν τον
προϋπολογισμό τους να αυξάνεται εντυπωσιακά, εν όψει του «πακέτου Σαντέρ».
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα 660 δισ. δρχ. είναι αμελητέα. Άλλωστε, υπάρχει ακόμη
ένα μεγάλο υπόλοιπο από το τρέχον πρόγραμμα, που είχε απορροφήσει μέχρι τον
περασμένο Μάρτιο μόνο το 53,5% του προϋπολογισμού του.

Οι δυσκολίες που συνάντησε το τρέχον πρόγραμμα στα πρώτα χρόνια της εφαρμογής
του, αλλά και η πλήρης εγκατάλειψη ορισμένων μέτρων του, όπως η ενίσχυση
μεγάλων κρατικών βιομηχανικών επενδύσεων, αποτέλεσαν τον οδηγό για τη
διαμόρφωση του νέου προγράμματος.

Ένας άλλος οδηγός για την κατεύθυνση που επελέγη ήταν η άνθηση του
Χρηματιστηρίου τα τελευταία χρόνια, η οποία προσέφερε στις μεγαλύτερες
βιομηχανικές επιχειρήσεις τα κεφάλαια που είχαν ανάγκη για τις επενδύσεις
τους. Αντίστοιχη δυνατότητα δεν δόθηκε για τις μικρές επιχειρήσεις.

Κυρίως, όμως, η διαμόρφωση του προγράμματος στηρίχθηκε στην ανάλυση της
κατάστασης της ελληνικής βιομηχανίας και των συγκεκριμένων αναγκών της εν όψει
της ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ.

Το πρόγραμμα, το οποίο παρουσιάζει σήμερα η «Οικονομία», περιλαμβάνεται στο
συνολικό αναπτυξιακό σχέδιο 2000-2006, προϋπολογισμού 12,5 τρισ. δρχ, που
πρόκειται σύντομα να υποβάλει η κυβέρνηση για έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ήδη, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Χρ. Πάχτας επεξεργάζεται την οριστική
του μορφή, μετά την κατανομή των πόρων του από το υπουργικό συμβούλιο την
περασμένη Παρασκευή.

Τα προβλήματα

Η ανάλυση αυτή, που περιέχεται στο πρόγραμμα, αναδεικνύει μία εικόνα δυϊσμού
για τη βιομηχανία, με ορισμένες επιχειρήσεις να προηγούνται και να βελτιώνουν
την ανταγωνιστικότητά τους και άλλες ­ κυρίως τις μικρότερες ­ να υστερούν και
να παραμένουν στο περιθώριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης αυτής:

* Παρά την πρόοδο που συντελέσθηκε τα τελευταία χρόνια στην κερδοφορία των
επιχειρήσεων, δέκα κλάδοι, μεταξύ των οποίων η κλωστοϋφαντουργία, τα ενδύματα
και οι βασικές μεταλλουργικές βιομηχανίες είχαν χαμηλές αποδόσεις, ενώ δύο
κλάδοι (χαρτί και μεταλλικά προϊόντα) είχαν αρνητικές αποδόσεις. Οι κλάδοι
αυτοί, σημειώνεται, αποτελούν βασικές συνιστώσες της βιομηχανικής δομής της
χώρας, κάτι που υποδηλώνει ότι πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά για την εξυγίανση
και την αναδιάρθρωση της μεταποίησης.

* Η βιομηχανική αναδιάρθρωση της χώρας, η οποία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη
έχει, πλήξει με ιδιαίτερη οξύτητα ορισμένες περιοχές, όπου χάθηκε σε σύντομο
χρονικό διάστημα σχετικά μεγάλος αριθμός θέσεων απασχόλησης.

Πρόκειται για μία ακόμη διάσταση του φαινομένου της όχι ισόρροπης γεωγραφικής
κατανομής της μεταποιητικής δραστηριότητας, το οποίο αποτελεί πηγή πολλών και
σοβαρών προβλημάτων.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η Ήπειρος και η Πελοπόννησος έχουν προσελκύσει
ελάχιστο ύψος επενδύσεων, παρά τους υφιστάμενους αναπτυξιακούς νόμους.

* Το προϊόν του μεταποιητικού τομέα, όπως μετριέται με τον δείκτη βιομηχανικής
παραγωγής, έχει παραμείνει στάσιμο επί 18 χρόνια. Το 1998 η αύξηση του δείκτη
βιομηχανικής παραγωγής ήταν μόλις 5,4% σε σύγκριση με το 1980, ενώ σε σύγκριση
με το 1989 ήταν μηδενική.

* Ο όγκος των επενδύσεων την τελευταία εικοσαετία ήταν χαμηλότερος ή ­ στις
καλύτερες περιπτώσεις ­ στο ίδιο επίπεδο με αυτό των αρχών της δεκαετίας του
1970. Πάντως, από το 1994 και μετά καταγράφεται μία ανάκαμψη του ρυθμού των
βιομηχανικών επενδύσεων.

* Ο βαθμός εξαγωγιμότητας, δηλαδή το ποσοστό της συνολικής παραγωγής που
εξάγεται, έτεινε τα τελευταία χρόνια σε σημαντική αύξηση από 22,5% το 1990 σε
28% το 1997.

Για τις μικρομεσαίες

Χωρίς να εγκαταλείπονται οι μεγαλύτερες μονάδες, το υπό έγκριση αναπτυξιακό
πρόγραμμα δίνει έμφαση στην ενίσχυση της πολυπληθέστατης κατηγορίας των μικρών
βιοτεχνικών και εμπορικών επιχειρήσεων, όχι μόνο γιατί εκεί εντοπίζονται οι
μεγαλύτερες αδυναμίες, αλλά και γιατί από εκεί ελπίζεται ότι θα προέλθουν
σημαντικές ευκαιρίες για την παραγωγή πρωτότυπων προϊόντων υψηλής ποιότητας.
Επιπλέον, με όλα τους τα προβλήματα οι μικρές μονάδες είναι αυτές που κρατούν
σταθερό τον αριθμό των απασχολουμένων τους κι αυτό είναι ένα πλεονέκτημα που
καμία κυβέρνηση δεν θα ήθελε να χαθεί.

Εξάλλου, το σχετικό πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που περιείχε
το προηγούμενο ΚΠΣ έφτασε σε βαθμό απορροφητικότητας 75% τον περασμένο Μάρτιο,
ξεπερνώντας κατά πολύ τις μέσες επιδόσεις του προγράμματος της βιομηχανίας.

Έτσι, στο σχετικό κεφάλαιο του αναπτυξιακού προγράμματος προβλέπεται ότι από
τα 660 δισ. δρχ ένα μεγάλο μέρος θα κατευθυνθεί στις μικρομεσαίες και πολύ
μικρές επιχειρήσεις, για να χρηματοδοτήσει:

* τη δημιουργία νέων μονάδων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των υφισταμένων.

* την ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ τους και.

* τη δημιουργία υποδομών για τη στήριξή τους.

Ειδικές επενδύσεις

Η στροφή στις μικρότερες επιχειρήσεις δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπονται οι πιο
μεγάλες. Γι’ αυτές, όμως, η έμφαση θα δοθεί στην ενίσχυση ειδικών επενδύσεων
που θα αφορούν:

* τον εκσυγχρονισμό σε όλους τους τομείς (σχεδιασμός προϊόντων, παραγωγική
διαδικασία, διοίκηση, περιβαλλοντική επίδοση, ποιότητα ανθρώπινου δυναμικού κ.ά.).

* Τη διασύνδεση των επιχειρήσεων της βιομηχανίας, του εμπορίου και των
υπηρεσιών, με έμφαση στην υποστήριξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Υποδομές

Τέλος, θα χρηματοδοτηθούν έργα και προγράμματα υποδομής για τις βιομηχανίες
στους τομείς της Πληροφορικής, της προστασίας του περιβάλλοντος, της προώθησης
της καινοτομίας και της ποιότητας των προϊόντων.

Βελτίωση της υποδομής θα επιδιωχθεί και για το εμπόριο, με τη χρηματοδότηση
έργων για τα κέντρα διανομών, για τα πάρκα εμπορίου, για τις κεντρικές αγορές
νωπών προϊόντων και για σταθμούς ανασυσκευασίας και μεταφόρτωσης.

Ξένες επενδύσεις

Στους γενικότερους στόχους του προγράμματος περιλαμβάνεται η προσέλκυση
αυξημένου αριθμού ξένων άμεσων επενδύσεων.

Η απουσία τέτοιων επενδύσεων τα τελευταία χρόνια αποτελεί μια μόνιμη πληγή για
την ελληνική οικονομία, που υστερεί κατά πολύ έναντι των αντίστοιχων χωρών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Πορτογαλία.

Παράλληλα, η κυβέρνηση θέλει να ενισχύσει την εξωστρέφεια των ελληνικών
επιχειρήσεων και γι’ αυτό θα χρηματοδοτήσει επιχειρηματικές πρωτοβουλίες,
ιδίως στις αναδυόμενες αγορές των βαλκανικών και παρευξείνιων χωρών.