ΔΡΟΜΟΙ

Αριθμοί (Α’)…

… Ο αριθμός ο πιο ξακουστός και ο πιο δημοφιλής, ακόμη και έξω από τον κόσμο
των μαθηματικών, είναι σίγουρα το ελληνικό «π». Στην αρχή τον συναντάει κανείς
σαν ένα απλό «3,14». Όμως, δεν αργεί να καταλάβει πως τα ψηφία του είναι
άπειρα και ασύμμετρα: 3,14159265358979. Ο Αρχιμήδης (φωτ.) ήταν ο πρώτος που
βρήκε μια συγκεκριμένη μέθοδο για τον προσδιορισμό αυτού του μαγικού αριθμού,
που δηλώνει τον λόγο της περιφέρειας προς τη διάμετρο ενός κύκλου: ο αριθμός
«π» περιλαμβάνεται μεταξύ των αριθμών 3 10/70 και 3 10/71. Κατέληξε σε αυτό το
συμπέρασμα μελετώντας τα εγγεγραμμένα και τα περιγεγραμμένα πολύγωνα, που τον
έβαλαν στον σωστό δρόμο για τον προσδιορισμό αυτού του «υπερβατικού αριθμού».

Η γοητεία….

… του «π» προέρχεται από την άμεση σχέση του με τον κύκλο ­ το τέλειο σχήμα
που βρίσκουμε στον Ήλιο, στο φωτοστέφανο των αγίων, στην επιφάνεια του νερού
που πάνω της πέφτει μια σταγόνα. Ένας νεαρός Γιαπωνέζος, ο Τακαχίρο Σακάι
αντικατέστησε τα ψηφία με νότες και έβγαλε από εκεί μια γοητευτική μελωδία που
φτάνει στα αυτιά σαν ένα μήνυμα από τον άγνωστο και απροσδιόριστο κόσμο του
ελληνικού «π».

Το μυστήριο…

… του αριθμού εξηγεί γιατί τραβάει τόσο το ενδιαφέρον. Χιλιάδες είναι οι
φανατικοί λάτρεις του «π» σε όλον τον κόσμο. Όπως οι «Φίλοι του ελληνικού “π”»
στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Για να γίνει κανείς δεκτός στη λέσχη τους,
πρέπει να θυμάται και να μπορεί να απαγγείλει από μνήμης τα πρώτα εκατό
δεκαδικά ψηφία του αριθμού. Για τους πιο γενναίους, υπάρχει η «Λέσχη των
χιλίων», στο Πανεπιστήμιο του Ούμεο, στη Σουηδία. Ναι, είναι μόνο για όσους
έχουν το σπάνιο χάρισμα να θυμούνται και να μπορούν να απαγγείλουν τα πρώτα
χίλια δεκαδικά ψηφία. Μα το παγκόσμιο ρεκόρ το έχει πάλι ένας Γιαπωνέζος, ο
Χιρογιούκι Γκότο, που θυμάται τα πρώτα 42.000 ψηφία (κάνει βέβαια παραπάνω από
εννιά ώρες για να τα πει όλα, αλλά αξίζει τον κόπο να τον περιμένει κανείς).
Ένα συμπαθητικό βιβλίο, «Η απόλαυση του ελληνικού “π”», του Ντέιβιντ Μπλάτνερ,
παρακολουθεί όλη την περιπέτεια του ανθρώπου, από την αρχαιότητα μέχρι τις
μέρες μας, για να φτάσει όσο γίνεται πιο κοντά στο «π», μολονότι γνωρίζει ότι
είναι αδύνατον να το «αγγίξει». Κοντά στα άλλα, μας πληροφορεί πως τα
περισσότερα δεκαδικά ψηφία του «π» που μπόρεσε να υπολογίσει ο άνθρωπος ­ για
την ακρίβεια, δύο άνθρωποι, φέτος, πάλι Γιαπωνέζοι, ο Γιασουμάσα Κανάντα και ο
Νταϊσούκε Τακαχάσι, ερευνητές στο Κέντρο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών του
Πανεπιστημίου του Τόκιο ­ είναι 68.719.470.000. Για να τα βρουν, χρειάστηκαν
τρεις ολόκληρες ημέρες. Όμως, άξιζε τον κόπο, αφού έτσι κατέρριψαν το
προηγούμενο ρεκόρ, που άντεχε από το 1997, με 51 δισεκατομμύρια δεκαδικά ψηφία.

Το ελληνικό «π»…

… εξακολουθεί να επιφυλάσσει πολλές ­ ασφαλώς άπειρες ­ εκπλήξεις στους
πιστούς φίλους του. Και είναι αυτοί πάρα πολλοί. Φτάνει να ρίξει κανείς μια
ματιά στις χιλιάδες «σελίδες» του Ίντερνετ που είναι αφιερωμένες σε αυτόν τον
μαγικό αριθμό. Μπορεί να αρχίσει από τη σελίδα του Μπλάτνερ, που υπόσχεται μια
γοητευτική περιπλάνηση, στη διεύθυνση http: //www. joyfpi. com.