Επενδύσεις στην παραγωγή φαρμάκων και καλλυντικών

Μικρά αλλά σταθερά βήματα για την παραγωγή δικών τους επώνυμων προϊόντων
πραγματοποιούν ελληνικές εταιρείες φαρμακευτικών και κτηνιατρικών προϊόντων,
καθώς και καλλυντικών

Σημαντικές επενδύσεις, με στόχο την ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής,
πραγματοποιούν τα τελευταία χρόνια οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον
ευρύτερο κλάδο των φαρμακευτικών, κτηνιατρικών, παραφαρμακευτικών και
καλλυντικών προϊόντων.

Παράλληλα, όμως, διευρύνουν τις εμπορικές τους συνεργασίες με τις ξένες
πολυεθνικές εταιρείες, τόσο εντός όσο και εκτός της ελληνικής αγοράς.

Στον τομέα των φαρμάκων, στην ελληνική αγορά δραστηριοποιούνται περίπου 100
εταιρείες, οι οποίες είναι είτε θυγατρικές πολυεθνικών είτε εγχώριες μονάδες
που συνεργάζονται με διεθνείς οίκους ενώ παράλληλα προωθούν προϊόντα δικής
τους έρευνας.

Βεβαίως, η «μερίδα του λέοντος» στον τομέα των φαρμάκων ανήκει στα εισαγόμενα,
που καλύπτουν πάνω από το 55% της εγχώριας ζήτησης ενώ τα παρασκευαζόμενα στην
Ελλάδα φάρμακα καλύπτουν το 35% και τα συσκευαζόμενα το 10%. Όπως επισημαίνουν
οι ειδικοί του κλάδου των φαρμακευτικών προϊόντων, η πορεία ανάπτυξης της
εγχώριας παραγωγής θα είναι μακρά και επώδυνη, καθώς τα κονδύλια για την
έρευνα που διαθέτουν τόσο ο ιδιωτικός τομέας όσο και το κράτος είναι ανεπαρκή.

Ωστόσο, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο προσδοκούν ότι η ίδρυση
από το κράτος του Ινστιτούτου Φαρμακευτικών Ερευνών και Τεχνολογίας θα
συμβάλει στην έρευνα και την ανάπτυξη της τεχνογνωσίας στον χώρο του φαρμάκου.

Επισημαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια, εκτός από τις δύο πρώτες χώρες στην
παραγωγή φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή τη Γερμανία και τη Γαλλία,
έχουν επιτύχει σημαντικούς ρυθμούς αύξησης στην παραγωγή φαρμάκων η Ισπανία
και η Ιρλανδία.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το έλλειμμα της χώρας στην αυτόνομη παραγωγή
κτηνιατρικών φαρμάκων, καθώς οι εταιρείες που αναπτύσσουν και παράγουν δικά
τους προϊόντα είναι ελάχιστες. Στον τομέα των καλλυντικών οι μεγαλύτερες
εταιρείες δραστηριοποιούνται ως εμπορικοί διανομείς και αντιπρόσωποι ξένων
επώνυμων προϊόντων, αλλά υπάρχουν και ορισμένες που τα τελευταία χρόνια
πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις για την ανάπτυξη δικής τους τεχνογνωσίας.
Από τον μεγάλο αριθμό των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον ευρύτερο κλάδο
των φαρμάκων και των καλλυντικών, μόνον πέντε έχουν εισαγάγει τις μετοχές τους
στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Πρόκειται για τις εταιρείες Lavipharm, τη Veterin, τον Όμιλο Παπαέλληνας, τη
Sarantis και τη Rilken.

Η Lavipharm

Η μοναδική εταιρεία που δραστηριοποιείται στον χώρο του φαρμάκου αλλά και των
φαρμακευτικών καλλυντικών και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο, η Lavipharm,
έχει πραγματοποιήσει το 1998 επενδύσεις συνολικού ύψους 3 δισ. δρχ., περίπου,
για τον εκσυγχρονισμό και τη διεύρυνση της παραγωγικής της υποδομής.

Από αυτά η εταιρεία δαπάνησε 350 εκατ. δρχ. για έρευνα και ανάπτυξη των
προϊόντων της στα εργαστήρια Lavipharm Laboratories, που έχουν τις
εγκαταστάσεις τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ διέθεσε 1 δισ. δρχ. για την
αγορά δικαιωμάτων πώλησης προϊόντων άλλων εταιρειών.

Τα προϊόντα που αναπτύσσονται στα εργαστήρια της εταιρείας, στις ΗΠΑ, θα είναι
έτοιμα για πώληση στην αγορά τα μεν φάρμακα εντός του 2002, τα δε καλλυντικά
μέσα στο 2000.

Η παραγωγική μονάδα της Lavipharm, εγκατεστημένη σε έκταση 6.000 τ.μ., είναι
σε θέση να παράγει σε ετήσια βάση 530 εκατ. τεμάχια δισκία, 70 εκατ. τεμάχια
κάψουλες, 35 εκατ. μπουκάλια υγρών φαρμακευτικών προϊόντων, 15 εκατ. σωληνάρια
καλλυντικών και 500 εκατ. διαδερμικά προϊόντα.

Στον τομέα των καλλυντικών η εταιρεία δραστηριοποιείται μέσω των δύο
θυγατρικών της εταιρειών Lavipharm Hellas και Lavico, καθώς και μέσω της
κοινοπρακτικής εταιρείας Lavicosmetica, στην οποία συμμετέχει με ποσοστό 49%,
ενώ το υπόλοιπο 51% κατέχει η L’ Oreal. Οι παραπάνω θυγατρικές εταιρείες της
Lavipharm αντιπροσωπεύουν επώνυμες μάρκες καλλυντικών, που διακινούνται μόνο
διά μέσου των φαρμακείων, εκτός από την Lavico που διακινεί τα προϊόντα
αμερικανικού οίκου μέσω 15.000 ντίλερ με τη μέθοδο της απ’ ευθείας διάθεσης.

Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1974 και σήμερα το 32,13% των μετοχών της κατέχει ο κ.
Αθαν. Λαβίδας, το 24,83% η Lavidas Group Holding, ενώ το υπόλοιπο ανήκει στο
ευρύ επενδυτικό κοινό.

Στις συμμετοχές της εταιρείας συμπεριλαμβάνονται η Lavipharm Hellas (99,9%), η
Lavico (95%), η Lavi- Cosmet (49%), η Synthlabo Lavipharm (49%), η Lavipharm
Alliance Sante (75%).

Η Veterin

Εξειδικευμένη στον κλάδο των κτηνοτροφικών και πτηνοτροφικών φαρμάκων, η
εταιρεία που πέρασε φέτος τις «πύλες της Σοφοκλέους» διακινεί στην ελληνική
αγορά 250 είδη φαρμάκων, εκ των οποίων τα 70 έχουν αναπτυχθεί και παράγονται
από την ίδια.

Σύμφωνα με στοιχεία της ICAP, η εταιρεία κατέχει τη δεύτερη θέση στην αγορά
κτηνιατρικών φαρμάκων, με ποσοστό 22%, με βάση τις πωλήσεις του 1996, ενώ
σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ίδιας της εταιρείας το μερίδιο αγοράς που
κατέχει ανέρχεται στο 35% και καλύπτει το 70% της εγχώριας παραγωγής
κτηνιατρικών φαρμάκων. Παράλληλα, η Veterin έχει σημαντική παρουσία και σε
χώρες της Βαλκανικής, της Βόρειας και Κεντρικής Αφρικής, ενώ τελευταίως
πραγματοποιεί ανοίγματα και στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης. Πρόσφατα, η
εταιρεία συνήψε συμφωνία με την Bayer, η οποία προβλέπει την παραγωγή
προϊόντων της γερμανικής εταιρείας στις εγκαταστάσεις της Veterin, που θα
διατίθενται αποκλειστικά στις αγορές της Ουγγαρίας και της Πολωνίας.

Η διοίκηση της εταιρείας προβλέπει σημαντική αύξηση των εξαγωγών μετά τις
αναμενόμενες εγκρίσεις αδειών κυκλοφορίας των προϊόντων της στην Τσεχία, την
Ουγγαρία και την Πολωνία. Το 1998 η Veterin πραγματοποίησε πωλήσεις ύψους 17,1
δισ. δρχ., ενώ τα κέρδη της ανήλθαν σε 1,3 δισ. δρχ.

Η Σαράντης

Σημαντική παρουσία στον κλάδο των καλλυντικών κατέχει η εταιρεία Σαράντης, η
οποία στο πρώτο τρίμηνο πραγματοποίησε πωλήσεις ύψους 8,5 δισ. δρχ. και καθαρά
κέρδη 1,78 δισ. δρχ.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας, το μερίδιο αγοράς που κατέχει ανέρχεται
στο 7% και εκτός από το εμπορικό δίκτυο που διαθέτει, αντιπροσωπεύοντας
προϊόντα επώνυμων οίκων, ολοκληρώνει μέσα στο 1999 επένδυση 5,5 δισ. δρχ. σε
παραγωγική μονάδα στα Οινόφυτα, στην οποία και θα μετεγκατασταθούν οι ήδη
υπάρχουσες τέσσερις μονάδες της.

Ο όμιλος Σαράντης ακολουθώντας επεκτατική πολιτική έχει ιδρύσει θυγατρικές
εμπορικές εταιρείες σε όλες σχεδόν τις βαλκανικές χώρες, ενώ πριν από ένα
μήνα, εξαγοράζοντας την πλειονότητα των μετοχών της εταιρείας Pharmacare,
μπήκε και στην αγορά φαρμακευτικών, παραφαρμακευτικών και καλλυντικών
προϊόντων φαρμακείου. Οι συμμετοχές της Σαράντης σε άλλες εταιρείες είναι:
Sarantis Bulgaria (100%), Γ.Μ. Ιωάννου (35%), Μαρισάρ (100%), Ιντερφίλ (100%),
Κάμελ (100%), Π.Α. Γιαννάς (100%), Victory (100%), Lobelin (61%), Sanitas
(96%), Rosmar Cosmetics (85%), Netwest Ltd Serbia (85%). Η εταιρεία ιδρύθηκε
το 1964 και σήμερα το 65% των μετοχών της ελέγχεται από την οικογένεια Σαράντη.

Η Rilken

Σημαντική παρουσία στο χώρο των καλλυντικών έχει και η Rilken, που ανήκει κατά
51% στο γνωστό γερμανικό όμιλο της Henkel. Η εταιρεία, που μέχρι πριν από ένα
χρόνο ανήκε στην οικογένεια Καβαλιεράτου, διαθέτει παραγωγική μονάδα στη
βιομηχανική ζώνη Κ. Κηφισιάς και απασχολεί 247 άτομα. Στις συμμετοχές της
Rilken συμπεριλαμβάνονται οι εταιρείες Personal Πλαστικά (18,44%), Delicon
Τρόφιμα (19%) και Rilken Μόσχας (100%). Στο πρώτο τρίμηνο του έτους ο τζίρος
της εταιρείας ανήλθε στο 1,8 δισ. δρχ. έναντι 2 δισ. δρχ. στο αντίστοιχο
τρίμηνο του 1998.

Η Παπαέλληνας

Στο χώρο της εμπορίας καλλυντικών επώνυμων προϊόντων ξένων οίκων
δραστηριοποιείται και ο Όμιλος Παπαέλληνα, που ιδρύθηκε το 1964 και ελέγχεται
με ποσοστό 66% από την οικογένεια Παπαέλληνα.

Με κύκλο εργασιών μόλις 70 εκατ. δρχ. το 1993 έφθασε το 1997 τα 643 εκατ. δρχ.

Οι επιπτώσεις

Οι επενδύσεις για την ανάπτυξη της εγχώριας έρευνας στον τομέα των φαρμάκων
και των καλλυντικών όχι μόνο στο επίπεδο της παραγωγικής διαδικασίας αλλά και
στο επίπεδο του ελέγχου της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων έχουν τεράστια
σημασία για την προστασία των καταναλωτών, που «βομβαρδίζονται» καθημερινά από
εκατοντάδες προϊόντα που υπόσχονται περισσότερη ομορφιά και καλύτερη υγεία.

Ιδιαίτερη και επίκαιρη είναι η σημασία της έρευνας στον τομέα των κτηνιατρικών
φαρμάκων, όχι μόνο για την ανάπτυξη της κτηνοτροφικής παραγωγής της χώρας,
αλλά κυρίως για την προστασία της υγείας των καταναλωτών ζωικών προϊόντων.

Ενδεικτικό της ανεπάρκειας μηχανισμών ελέγχου των υπολειμμάτων κτηνιατρικών
φαρμάκων στους ιστούς των ζώων, καθώς επίσης και στα προϊόντα που παράγονται
από αυτά (κρέας, γάλα, αυγά) είναι και το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει
αυτή τη στιγμή το κατάλληλο εργαστήριο για τον εντοπισμό επιβλαβών για την
ανθρώπινη υγεία υπολειμμάτων.

Ειδικά, για τα χορηγούμενα στο ζωικό βασίλειο φάρμακα, η κοινοτική νομοθεσία
επιβάλλει μεταξύ άλλων και τον ακριβή προσδιορισμό του χρονικού διαστήματος
της επίδρασης των δραστικών ουσιών των φαρμάκων στους ιστούς των ζώων, καθώς
και στα παράγωγα προϊόντα.

Πώς όμως θα γίνει ο προσδιορισμός αυτός από την παρασκευάστρια εταιρεία όταν
λείπουν τα απαραίτητα εξειδικευμένα εργαστήρια που θα έχουν και την έγκριση
των αρμόδιων κρατικών αρχών;

Το κενό αυτό που υπάρχει στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες
υπόσχεται να καλύψει η εταιρεία Veterin, η οποία θα διαθέσει 121 εκατ. δρχ.
για την κατασκευή και τον εξοπλισμό εξειδικευμένου εργαστηρίου στο οποίο θα
πραγματοποιούνται οι σχετικές έρευνες για την υπολειμματική δράση των
κτηνιατρικών φαρμάκων.