Δεύτερος γύρος με έξι επιχειρήσεις

Τουλάχιστον έξι μεγάλες επιχειρήσεις ή φορείς του Δημοσίου θα αφορά ο δεύτερος
κύκλος των ιδιωτικοποιήσεων, τον οποίο προανήγγειλε ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας κ. Γ. Παπαντωνίου. Πρόκειται για τη ΔΕΗ, την Ολυμπιακή, την
Εμπορική Τράπεζα, τη ΔΕΠΑ, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και τις Αστικές Συγκοινωνίες.

Σχέδια για μια νέα γενιά ιδιωτικοποιήσεων αρχίζουν να διαμορφώνονται στα
γραφεία του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης. Καθώς η μεγάλη πηγή
κρατικών εσόδων, την οποία αποτέλεσε ο ΟΤΕ την τελευταία διετία, εξαντλείται
με την τέταρτη μετοχοποίησή του, η ανάγκη για την εξασφάλιση νέων εσόδων,
προκειμένου να μειωθεί περαιτέρω το δημόσιο χρέος, καθίσταται επιτακτική..

Αλλά δεν είναι μόνο η ανάγκη εξασφάλισης δημοσίων εσόδων που υπαγορεύει τη
διαμόρφωση των νέων αυτών σχεδίων. Η κοινοτική νομοθεσία για την απελευθέρωση
­ όπως αποκαλείται η κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου ­ σε μια σειρά αγορών,
των τηλεπικοινωνιών, της ενέργειας και των μεταφορών, οδηγεί μοιραία στην
εισαγωγή του ιδιωτικού τομέα, με μειοψηφικά ή μη πακέτα, στις αντίστοιχες
δημόσιες επιχειρήσεις…

Η κυβέρνηση έχει πλέον ασπασθεί την άποψη ότι η παρουσία ιδιωτικών συμφερόντων
στις δημόσιες επιχειρήσεις βελτιώνει την ανταγωνιστικότητά τους, ή ­
αντίστροφα ­ ότι η έκθεση των δημοσίων επιχειρήσεων στον ανταγωνισμό, λόγω της
απελευθέρωσης των αγορών, επιβάλλει την παραχώρηση στον ιδιωτικό τομέα ενός
μέρους του μετοχικού τους κεφαλαίου. Άλλωστε, η άποψη αυτή δεν είναι κρυφή.
Ήδη, από πέρυσι, όταν κατατέθηκε το πρόγραμμα των διαρθρωτικών αλλαγών στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συνδυασμό με την υποτίμηση της δραχμής, η κυβέρνηση
ανακοίνωσε ότι όσες δημόσιες επιχειρήσεις εξυγιαίνονται θα ακολουθούν τον
δρόμο της μετοχοποίησης.

Βεβαίως, τα σχέδια για τη νέα γενιά των ιδιωτικοποιήσεων τελούν υπό την αίρεση
των εκλογών, αφού τα περισσότερα από αυτά έχουν χρονικό ορίζοντα που
εκτείνεται πέραν του 2000. Αυτός, άλλωστε, είναι και ο λόγος για τον οποίο τα
κυβερνητικά στελέχη προτιμούν να κρατούν το στόμα τους κλειστό σε σχέση με τα
σχέδια αυτά. Ο ίδιος ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου
περιορίσθηκε να δηλώσει σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου ότι θα υπάρξει ένας
δεύτερος κύκλος ιδιωτικοποιήσεων μετά το 2000, ο οποίος θα περιγράφεται στο
προεκλογικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ.

Όμως, τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης έχουν σαφώς αρχίσει
να σκιαγραφούν τις επόμενες κινήσεις στη σκακιέρα των μετοχοποιήσεων και
ιδιωτικοποιήσεων.

Οι έξι κινήσεις

Τα σχέδια, λοιπόν, αυτά, που εξετάζονται στα γραφεία του οικονομικού
επιτελείου της κυβέρνησης, περιλαμβάνουν τις εξής κινήσεις για το άμεσο και το
απώτερο μέλλον:

1 Μετοχοποίηση της ΔΕΗ. Μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται να ψηφισθεί το
νομοσχέδιο, με το οποίο θα διαχωρίζεται η παραγωγή από τη διανομή της
ενέργειας, όχι με «σπάσιμο» της εταιρείας, αλλά με λειτουργικό διαχωρισμό των
σχετικών δραστηριοτήτων και με την καθιέρωση ενός συστήματος εσωτερικής
τιμολόγησης, με βάση το οποίο ο ένας τομέας θα πουλάει το προϊόν και τις
υπηρεσίες του στον άλλον. Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, ανοίγει ο δρόμος
για τη μετοχοποίηση, για την οποία οι μέχρι στιγμής πληροφορίες αναφέρουν ότι
θα επιλεγεί ένα μοντέλο ανάλογο με αυτό που ίσχυσε για τον ΟΤΕ. Δηλαδή, θα
πρόκειται για μια άμεση εισαγωγή των μετοχών της εταιρείας στο Χρηματιστήριο.

Όσο για το πακέτο που θα διατεθεί, επισημαίνεται ότι «η αγορά δεν μπορεί να
απορροφήσει πακέτο μεγαλύτερο του 20%», σε πρώτη φάση.

Πάντως, πριν προχωρήσει η μετοχοποίηση της ΔΕΗ, αρμόδιες πηγές επισημαίνουν
ότι πρέπει να έχει λυθεί το ασφαλιστικό των εργαζομένων. Μάλιστα, αναφέρεται
ότι είναι πιθανό κάποιο μέρος από τα έσοδα της μετοχοποίησης να χρησιμοποιηθεί
γι’ αυτό το σκοπό.

2 Ολυμπιακή Αεροπορία. Η τοποθέτηση ξένου μάνατζερ στην Ολυμπιακή
Αεροπορία αποτελεί ασφαλώς το πρώτο στάδιο εν όψει της διάθεσης πακέτου των
μετοχών της στον ιδιωτικό τομέα. Ο στόχος του μάνατζερ, ο οποίος αναμένεται να
επιλεγεί στις αρχές Μαΐου, θα είναι να φθάσει την εταιρεία σε επίπεδο τέτοιο
ώστε να είναι ελκυστική για ξένους επενδυτές. Αυτό θα πρέπει να έχει συμβεί σε
18-24 μήνες. Ο ίδιος ο ξένος μάνατζερ θα έχει το δικαίωμα να αποκτήσει τμήμα
των μετοχών της εταιρείας, δεσμευόμενος ενδεχομένως και από τώρα, αλλά με
τίμημα που θα καθοριστεί τότε. Διαφορετικά, θα προκηρυχθεί τότε διαγωνισμός ή
θα επιλεγεί η λύση της εισαγωγής στο Χρηματιστήριο.

3 Εμπορική Τράπεζα. Προς το παρόν, κανένας στο οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης δεν μιλά για ειλημμένη απόφαση σε σχέση με την Εμπορική Τράπεζα,
αλλά είναι βέβαιο ότι η πώλησή της περιλαμβάνεται στα μελλοντικά σενάριά του.
Το πώς, όμως, θα προωθηθεί, «αποτελεί τον μεγάλο άγνωστο Χ», αναφέρεται
χαρακτηριστικά. Εναλλακτικές λύσεις θα ήταν μια πώληση «τύπου Ιονικής», ή
σταδιακές αυξήσεις του μετοχικού της κεφαλαίου, χωρίς δικαίωμα συμμετοχής των
ταμείων, ή ­ τέλος ­ ανταλλαγή των μετοχών της ή συγχώνευσή της με ξένη τράπεζα.

4 ΔΕΠΑ (εταιρεία φυσικού αερίου). Όταν η εταιρεία ολοκληρώσει τα έργα
και αρχίσει να έχει έσοδα, θα μπορούσε να εισαχθεί κι αυτή στο Χρηματιστήριο,
αναφέρεται από αρμόδιες πηγές.

5 Οι ανώνυμες εταιρείες που θα δημιουργηθούν μετά τη συγχώνευση του
Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων θα εισαχθούν
στο Χρηματιστήριο.

6 Αστικές συγκοινωνίες. Αφού εξυγιανθούν, η προοπτική είναι και εδώ να
υπάρξει συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στους σχετικούς φορείς.

Τα σενάρια δεν σταματούν εδώ, αλλά η συνέχειά τους εκτείνεται στον χώρο του
«υποθετικού», αφού δεν έχουν γίνει συγκεκριμένες συζητήσεις σε κυβερνητικό
επίπεδο.

Θεωρητικώς, λοιπόν, αναφέρεται ως ενδεχόμενο η μετοχοποίηση ή ιδιωτικοποίηση,
με κάποια μορφή, του Αττικού Μετρό και των μικρότερων λιμανιών, πέρα του ΟΛΠ
και του ΟΛΘ, ακόμη και κάποιων αεροδρομίων.

Πέρα από την «καθαρή» ιδιωτικοποίηση ή μετοχοποίηση, δηλαδή την εξαγορά
πλειοψηφικού ή μειοψηφικού πακέτου μετοχών των δημοσίων επιχειρήσεων από
ιδιώτες, μεγάλη σημασία αναμένεται να αποκτήσει στο μέλλον η είσοδος ιδιωτικών
επιχειρήσεων σε δραστηριότητες τις οποίες ήλεγχε παραδοσιακά το κράτος.

Αυτό θα συμβεί κατ’ αρχήν στην κατασκευή των μεγάλων οδικών αξόνων και άλλων
έργων υποδομής, ιδίως αυτών που έχουν σχέση με την Ολυμπιάδα.

Μόνο στο πλαίσιο του Γ΄ ΚΠΣ, η κυβέρνηση υπολογίζει ότι η συμμετοχή του
ιδιωτικού τομέα θα αντιστοιχεί στο 1% του ΑΕΠ ετησίως.

Σημειώνεται ότι μόλις πρόσφατα επελέγη ο σύμβουλος, ο οποίος θα αναλάβει να
βρει ιδιώτες επενδυτές για τους οδικούς άξονες.

Πέρα από τα μεγάλα έργα, η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα θα καταστεί έντονη τα
πρώτα χρόνια της δεύτερης χιλιετίας στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, της
ενέργειας και των μεταφορών, λόγω της απελευθέρωσης των σχετικών αγορών, κατά
τις επιταγές της κοινοτικής νομοθεσίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, η
απελευθέρωση των αγορών αυτών μπορεί να επιφέρει αύξηση του ΑΕΠ έως και 10%.

Οι σχετικές κυβερνητικές εκτιμήσεις είναι σαφώς πιο μετριοπαθείς, αλλά ασφαλώς
είναι και αυτές υψηλές (γύρω στο 5% του ΑΕΠ).

Το ποσοστό αυτό, προφανώς, θα προέλθει από τον ιδιωτικό τομέα και σε μεγάλο
βαθμό από τις τηλεπικοινωνίες, στον χώρο των οποίων η Ολυμπιάδα αναμένεται να
συμβάλει στη δημιουργία ενός νέου τοπίου.