Ένας νέος ανταγωνιστής για τις ελληνικές επιχειρήσεις έχει ήδη κάνει αισθητή
την παρουσία του, μπαίνοντας στο σπίτι του Έλληνα καταναλωτή όλες τις ώρες του
24ώρου και διεκδικώντας ένα κομμάτι από τις αγορές που προγραμματίζει. Το
Ίντερνετ στην υπηρεσία των καταναλωτών, αλλά και των επιχειρηματιών
|
|
Άγνωστο για τις περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις το Ίντερνετ. Μέχρι τις
αρχές του 1998, μόνο 1.000 ελληνικές επιχειρήσεις είχαν αποκτήσει τη δική τους
σελίδα στον κυβερνοχωρο και από αυτές ελάχιστες είναι οι επιχειρήσεις που
διαθέτουν τα προϊόντα τους προς πώληση μέσω Δικτύου.
Οι Έλληνες επιχειρηματίες εκφράζουν φόβους για το μέλλον, αφού ήδη ένα μεγάλο
μέρος των πωλήσεων σε ολόκληρο τον κόσμο γίνεται από το Διαδίκτυο και
πιστεύουν ότι, εάν δεν δραστηριοποιηθούν σύντομα, στα επόμενα χρόνια θα έχουν
να αντιμετωπίσουν έναν πολύ ισχυρό ανταγωνιστή. Και δεν έχουν άδικο, αν
αναλογιστεί κανείς ότι ο χρόνος που απαιτείται για τις αγορές ενός χρήστη του
Ίντερνετ στις μπουτίκ του Παρισιού, της Ρώμης ή της Νέας Υόρκης είναι τόσος
όσος χρειάζεται για να πληκτρολογήσει τη διεύθυνση του μαγαζιού που τον
ενδιαφέρει. Η χρήση του Ίντερνετ τα τελευταία χρόνια έδωσε άλλες δυνατότητες
σε εμπόρους και καταναλωτές, αφού τους έφερε κοντά, όσο μακριά και αν
βρίσκονται. Μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής υπολογίζεται ότι έως το
2001 οι εμπορικές συναλλαγές μέσω του Διαδικτύου θα ξεπεράσουν τα 61,8
τρισεκατομμύρια δραχμές, ποσό που μονάχα στο άκουσμά του τρομάζει τον Έλληνα
έμπορο.
Στη χώρα μας οι επιχειρηματίες βρίσκονται ακόμα στην αρχή, αφού σύμφωνα με
έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου μέχρι τις αρχές του 1998 μονάχα το 5%
των επιχειρήσεων είχαν δημιουργήσει σελίδα στο Διαδίκτυο και έχουν παρουσία
μεγαλύτερη των 5 ετών. Από αυτές οι περισσότερες σελίδες είναι ενημερωτικές
και δεν παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν αγορές
μέσω του ηλεκτρονικού τους υπολογιστή.
«Από το σπίτι»
«Η αλήθεια είναι ότι αρκετοί από τους Έλληνες επιχειρηματίες δεν το γνωρίζουν
και αυτό τους κάνει να μην τολμούν να το χρησιμοποιήσουν», λέει ο Μάριος
Κανελόπουλος, έμπορος.
«Πολλές φορές, επειδή είμαι χρηστής του Ίντερνετ, ψάχνω στο Διαδίκτυο και η
αλήθεια είναι ότι βλέπω έναν μεγάλο αριθμό μεγάλων και γνωστών εταιρειών, αλλά
και μικρότερων από διάφορες χώρες του κόσμου, να διαθέτουν τα προϊόντα τους
μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου. Στην εποχή που ζούμε, είναι γεγονός ότι οι
άνθρωποι θέλουν να μπορούν να κάνουν τις δουλειές τους από το σπίτι.
Έτσι, όπως κάποιος μπορεί να πάρει πιστοποιητικά από το τηλέφωνο και δάνεια
μέσω Ίντερνετ, γιατί να μην κάνει και αγορές; Πιστεύω ότι ένα μεγάλο μέρος του
καταναλωτικού κοινού το χρησιμοποιεί και τα επόμενα χρόνια ο αριθμός αυτός θα
αυξηθεί σημαντικά», προσθέτει.
«Να τολμήσουμε»
Σήμερα, σε ολόκληρη την γη, οι χρήστες του Ίντερνετ υπολογίζεται ότι ξεπερνούν
τα 100.000.000 και τα επόμενα χρόνια αυτός ο αριθμός θα αυξηθεί ακόμα
περισσότερο. Θα μπορούσαν, λοιπόν, και οι Έλληνες έμποροι και επιχειρηματίες
να διεκδικήσουν ένα μέρος των αγορών αυτών, που καθημερινά πραγματοποιούνται
σε ολόκληρο τον κόσμο
«Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαστε τόσο κοντά στις τεχνολογικές εξελίξεις», λέει
η Μαρία Κοντοπούλου, έμπορος. «Νομίζω ότι και εμείς ίσως θα μπορούσαμε να
τολμήσουμε ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης που ο καθένας μας
διατηρεί. Πολλοί είναι εκείνοι οι καταναλωτές που ψωνίζουν μέσω Ίντερνετ από
χώρες του εξωτερικού και το ίδιο θα μπορούσε να γίνει και με την Ελλάδα. Δεν
θα ήταν καθόλου άσχημα για τις ελληνικές επιχειρήσεις να έχουν ανάμεσα στο
καταναλωτικό κοινό τους και πολίτες άλλων χωρών», συνεχίζει.
Το κοινό νόμισμα
Η καθιέρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος θα είναι σίγουρα μια καλή
ευκαιρία για να μπουν οι Έλληνες και στην αγορά του ηλεκτρονικού εμπορίου,
αφού ανοίγοντας σελίδες στο Ίντερνετ ο Ευρωπαίος καταναλωτής θα έχει την
ευκαιρία να συγκρίνει τις τιμές και να προτιμά τα ελληνικά προϊόντα, εφόσον τα
βρίσκει φθηνότερα.
«Είναι μέσα στα άμεσα σχέδιά μας η χρησιμοποίηση του Ίντερνετ για επέκταση των
πωλήσεών μας», ανακοίνωσε ο κ. Γιώργος Γεράρδος, διευθύνων σύμβουλος της
εταιρείας ΠΛΑΙΣΙΟ computers. «Διαθέτουμε και την τεχνογνωσία και τις
δυνατότητες να το κάνουμε. Ήδη, μέσω των πωλήσεών μας από τους καταλόγους μας
ένα σύστημα που έχει αρχίσει εδώ και καιρό και θεωρούμε ότι έχει επιτύχει
βλέπουμε ότι οι καταναλωτές θέλουν να ψωνίζουν χωρίς κόπο όλα όσα χρειάζονται
και άμεσα θα προχωρήσουμε και στις πωλήσεις μέσω Ίντερνετ», εξήγησε ο κ.
Γεράρδος στην παρουσίαση που πραγματοποιήθηκε για την εισαγωγή της εταιρίας
στο ΧΑΑ.
«Πρωτάρηδες»
Σύμφωνα με την έρευνα της ομάδας Τεχνολογικού Παρατηρητηρίου από το Εργαστήριο
Επικοινωνίας Πολυμέσων και Μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, οι
ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν σελίδες τους στο διεθνές Διαδίκτυο ήταν 400
το διάστημα 1996-1997, ενώ τους πρώτους μήνες του 1998 είχαν ξεπεράσει τις
1.000.
Από την ανάλυση των στοιχείων προέκυψε ότι το 70% των επιχειρήσεων είναι
«πρωτάρηδες» και έχουν πείρα στο Διαδίκτυο μόλις από το 1995. Υπάρχει μεγάλη
διάφορα ανάμεσα στην εμπορική χρήση του Δικτύου από τους Έλληνες
επιχειρηματίες και σε εκείνη από τους επιχειρηματίες άλλων χωρών.
Σημαντικά προβλήματα που καταγράφονται και φαίνεται ότι αποτρέπουν τους
Έλληνες έμπορους είναι το μεγάλο κόστος λειτουργίας, η δυσκολία αναζήτησης
συμβούλων, η ανεπάρκεια γραμμών επικοινωνίας, αλλά και η έλλειψη υλικοτεχνικής
υποδομής από μέρους των επιχειρήσεων.
Εξελίσσεται ραγδαία
Το Ίντερνετ εξελίσσεται ραγδαία σε ένα ισχυρότατο και στρατηγικής σημασίας
μέσο προβολής και επικοινωνίας, αφού οι επιχειρηματίες μπορούν να επικοινωνούν
με το καταναλωτικό τους κοινό 24 ώρες το 24ωρο και 7 ημέρες την εβδομάδα.
Ταυτόχρονα, προσφέρει τη δυνατότητα στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να
συναγωνιστούν τις μεγαλύτερες και τους επιτρέπει να γίνουν διανομείς σε
παγκόσμιο επίπεδο. Έτσι, μία επιχείρηση με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού
ταχυδρομείου ή e-mail, όπως είναι ευρύτερα γνωστό, μπορεί να αξιοποιεί ημέρα
και νύχτα, αφού οι πελάτες μπορούν να επικοινωνήσουν οποτεδήποτε μαζί της. «Τα
πλεονεκτήματα είναι σίγουρα πολλά.
Λείπουν η γνώση, η οργάνωση και η απόφαση. Θα έλεγα, όμως, ότι πρέπει σύντομα
να κάνουμε βήματα εμείς οι Έλληνες επιχειρηματίες, διότι χωρίς το Ίντερνετ
χάνουμε ένα κομμάτι των πωλήσεών μας.
Σήμερα είναι μικρό, αύριο μπορεί να είναι μεγαλύτερο και για τον λόγο αυτό θα
πρέπει σύντομα να δραστηριοποιηθούμε», συμπληρώνει ο Νίκος Παρτουλάκης, έμπορος.
Ηλεκτρονικά κέντρα
Έργα συνολικού προϋπολογισμού 1,553 εκατ. δραχμών για τη δημιουργία
Ηλεκτρονικών Κέντρων Εμπορίου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα ενισχύσει
το υπουργείο Ανάπτυξης. Η υφυπουργός Άννα Διαμαντοπούλου υπέγραψε απόφαση για
την έγκριση 14 ηλεκτρονικών κέντρων που θα καλύψουν όλες τις περιφέρειες της
χώρας. Στόχος της δράσης είναι η δημιουργία της κατάλληλης υποδομής που θα
επιτρέψει τη συμμετοχή ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο νέο διεθνές
εμπορικό και επιχειρηματικό περιβάλλον.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολλές συζητήσεις για την ασφάλεια των αγορών
μέσω του Ίντερνετ. Όμως, παρά τις ενστάσεις και τις ανησυχίες που κατά καιρούς
έχουν εκδηλώσει οι καταναλωτές ανά τον κόσμο, όλο και περισσότεροι κάθε χρόνο
είναι εκείνοι που ανακαλύπτουν τις αγορές μέσω του διαδικτύου και προβαίνουν
σε ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Το ερώτημα που προκύπτει, είναι εύλογο: Ποιος είναι αυτός που μπορεί να
ταξιδεύει σε ολόκληρο τον κόσμο και να σπαταλά τα χρήματά του, χωρίς όμως να
χάνει τον πολύτιμο χρόνο του;
Οι έρευνες που έχουν γίνει σε ολόκληρο τον κόσμο για τους χρήστες του
Ίντερνετ, που πραγματοποιούν on-
line αγορές, έδειξαν ότι το μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτών αυτών είναι
άνδρες. Η ηλικία τους υπολογίζεται γύρω στα σαράντα.
Είναι επικεφαλής των νοικοκυριών στα οποία ανήκουν και το επίπεδο της
εκπαίδευσής τους είναι αρκετά υψηλό. Παρά την ανησυχία σχετικά με την ασφάλεια
των αγορών μέσω του διαδικτύου, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα έρευνας της
εταιρείας Ernest & Young, που πραγματοποιήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, το
49% των on-line αγοραστών είναι άνδρες αρχηγοί νοικοκυριών.
Αντίστοιχα, το ποσοστό των γυναικών διαμορφώνεται στο 39% και των ενήλικων
παιδιών των οικογενειών στο 8%.
Σε ποσοστό 68% είναι μεγαλύτεροι από 40 ετών και μόνο το 11% είναι ηλικίας
κάτω των 30.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα της Ernest & Young τα πιο δημοφιλή προϊόντα
τα οποία συνήθως αγοράζουν οι καταναλωτές, μέσα από τις επιχειρήσεις που
δραστηριοποιούνται εμπορικά και από το διαδίκτυο είναι ηλεκτρονικοί
υπολογιστές και είδη που αφορούν τη συγκεκριμένη κατηγορία αγαθών: βιβλία,
ρούχα, δίσκοι και CDs, ηλεκτρονικά είδη και είδη δώρων. Επιλέγουν επίσης, να
πραγματοποιούν κρατήσεις εισιτηρίων και να αγοράζουν εισιτήρια για τα ταξίδια
τους και τραπεζικές συναλλαγές.
Συγκεκριμένα, το μεγαλύτερο ποσοστό των on-line πωλήσεων καταλαμβάνουν οι
πωλήσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών με ποσοστό 40% το 1998, έναντι 39% που ήταν
το 1997. Ακολουθούν τα βιβλία, των οποίων το ποσοστό διπλασιάστηκε στο
διάστημα 1997-1998 και έφθασε το 39% από 20% επί των συνολικών πωλήσεων που
κατείχε. Μεγάλη αύξηση παρουσίασαν και τα είδη ένδυσης, στα οποία το ποσοστό
των πωλήσεων έφθασε το 21% το 1998, από 10% που ήταν το 1997.
«Κερδίζω χρόνο»
«Με εξυπηρετούν πολύ οι αγορές από το Ίντερνετ», λέει ο Κωνσταντίνος
Διαμαντής, φοιτητής στο ΕΜΠ.
«Κερδίζω χρόνο και επιπλέον μπορώ οποιαδήποτε ώρα της ημέρας να επιλέξω βιβλία
και CDs, που είναι τα προϊόντα τα οποία αγοράζω, μέσω του διαδικτύου. Μέχρι
σήμερα, δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα από τις συναλλαγές που έχω πραγματοποιήσει.
Ελληνικές εμπορικές επιχειρήσεις που να πωλούν προϊόντα μέσω του δικτύου δεν
υπάρχουν, όμως θεωρώ ότι όταν αυτό θα γίνει, το καταναλωτικό κοινό θα
αγκαλιάσει μια τέτοια προσπάθεια, αφού μέχρι σήμερα οι αγορές που κάνουμε
εμείς οι Έλληνες χρήστες είναι από ξένες επιχειρήσεις».
Φόβος για απάτη
Παρά την τεράστια αύξηση του ποσοστού των πωλήσεων σε ολόκληρο τον κόσμο μέσω
του ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως δηλώνουν οι «ηλεκτρονικοί» καταναλωτές, «ο
φόβος για απάτη μέσω του Ίντερνετ είναι μεγαλύτερος και από αυτόν του
αεροπλάνου». Αυτό αποδεικνύει έρευνα που έγινε μεταξύ των on-line πελατών
αεροπορικών εταιρειών.
Παρ’ όλες, όμως, τις ανησυχίες που εξέφρασαν οι ταξιδιώτες, οι πωλήσεις των
αεροπορικών εισιτηρίων μέσω του δικτύου αναμένεται να εννιαπλασιαστούν και να
φθάσουν τα 9 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή 27 τρισεκατομμύρια δραχμές, μέχρι
το 2001.
Αν, μάλιστα, σκεφτεί κανείς, ότι μέχρι τον Δεκέμβριο του 1997 (βάσει στοιχείων
έρευνας της IDC Research) στην Ελλάδα είχαν πρόσβαση 111.000 άτομα στο
διαδίκτυο και ο αριθμός αυτός θα φτάσει τις 310.000 έως το 2001, βγαίνει το
συμπέρασμα ότι και στο πλήθος των Ελλήνων χρηστών υπάρχει ένα καταναλωτικό
κοινό, το οποίο διευρύνεται συνεχώς.
Σε ό,τι αφορά το μορφωτικό επίπεδο των χρηστών του Ίντερνετ, που αποτελούν και
το αγοραστικό κοινό του ηλεκτρονικού εμπορίου, το μεγαλύτερο ποσοστό 30% είναι
απόφοιτοι Πανεπιστημίου, το 21% έχει και μεταπτυχιακό δίπλωμα, ενώ ένα μικρό
ποσοστό, γύρω στο 8% είναι οι απόφοιτοι Λυκείου αγοραστές ή εν δυνάμει
αγοραστές ενώ στοιχεία σχετικά με την οικογενειακή κατάσταση των ανθρώπων
αυτών, δείχνουν ότι το 42% είναι έγγαμοι, το 38% άγαμοι και το 20%
διαζευγμένοι ή χηρευάμενοι.
Όπως λένε οι γνώστες του χώρου, η εμπειρία έχει δείξει ότι ο Ίντερνετ είναι
κατάλληλο για κατηγορίες αγαθών που χρειάζονται μεγαλύτερη σκέψη από την
πλευρά του καταναλωτικού κοινού μέχρι ο αγοραστής να καταλήξει ή όχι στην
αγορά που εξετάζει, καθώς και για αγαθά που θα χρειαζόταν να σπαταλήσει αρκετό
από τον χρόνο του.
Το εισόδημά τους
Ένας μεγάλος αριθμός χρηστών του Ίντερνετ, από τους οποίους αρκετοί είναι και
καταναλωτές, όπως δείχνουν οι έρευνες, δεν είναι αγγλόφωνοι. Έτσι, τα
τελευταία χρόνια υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για μη αγγλόφωνα sites και πλέον
το Δίκτυο αρχίζει να γίνεται πολύγλωσσο. Όσον αφορά την οικονομική κατάσταση
των χρηστών, το Ίντερνετ συνεχίζει να κυριαρχείται από σχετικά ευκατάστατους
ανθρώπους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ESTATS (1998), οι Ευρωπαίοι on line
αγοραστές έχουν κατά 65% υψηλότερο ετήσιο εισόδημα από το μέσο εισόδημα ανά
νοικοκυριό των Αμερικανών. Το 20% των αγοραστών έχουν ετήσιο εισόδημα πάνω από
30 εκατομμύρια δραχμές, το 11% από 22,5 εκατομμύρια έως 30 εκατομμύρια
δραχμές, το 30% έχει εισόδημα από 15 εκατομμύρια έως 22,5, το 14% από 12 έως
και 15 εκατομμύρια και το 25% από 9 έως 12 εκατομμύρια δραχμές ετησίως.
1,9 τρισ. τα έσοδα έως το 2001 από πωλήσεις μέσω Δικτύου
|
|
Οι ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν δημιουργήσει σελίδες στο Ίντερνετ, στην
πλειονότητά τους τις χρησιμοποιούν ως μέσο διαφήμισης ή ενημέρωσης. Ένας πολύ
μικρός αριθμός χρησιμοποιεί τις δυνατότητες του Διαδικτύου για την
πραγματοποίηση πωλήσεων και, κατά συνέπεια, για τη διεκδίκηση ενός μέρους του
καταναλωτικού κοινού των 100 εκατ. χρηστών που υπολογίζεται ότι χρησιμοποιούν
το Ίντερνετ σε ολόκληρο τον κόσμο.
Στην Ευρώπη, τα συνολικά έσοδα από πωλήσεις στο Ίντερνετ ανέρχονται σε 300
δισεκατομμύρια δραχμές, ενώ σύμφωνα με προβλέψεις τα έσοδα έως το 2001 θα
εκτιναχθούν σε 1,93 τρισ. δραχμές.
Η μεγαλύτερη αγορά της Ευρώπης θεωρείται η Γερμανία, με τζίρο 21,6 δισ.
δραχμών, ακολουθεί η Μεγάλη Βρετανία με 4,5 δισ. δραχμές και η Γαλλία με 900
εκατ. δραχμές.
Στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, οι μεγάλες επιχειρήσεις, όχι όμως του εμπορικού κλάδου, είναι
αυτές που έχουν και τις πληρέστερες σελίδες, στις οποίες μπορεί κανείς να βρει
πληροφορίες για τις δραστηριότητές τους, τα οικονομικά τους μεγέθη, αλλά και
τελευταία νέα για τις συνεργασίες τους, τα νέα τους προϊόντα ή τα μελλοντικά
τους σχέδια.
Σήμερα, οι σελίδες τις οποίες μπορεί ο καταναλωτής να χρησιμοποιήσει για
συναλλαγές αφορούν μερικές ελληνικές τράπεζες. Οι καταναλωτές μπορούν, μέσω
του Ίντερνετ, να ζητήσουν την έκδοση πιστωτικής κάρτας, δανείου ή να
πραγματοποιήσουν κάποια άλλη συναλλαγή.
Οι δυνατότητες
Οι σελίδες των εμπορικών επιχειρήσεων δεν παρέχουν ακόμα δυνατότητες σαν αυτές
των ξένων, όπου οι καταναλωτές μπορούν να επιλέξουν προϊόντα, να πληροφορηθούν
για τις τιμές τους, να παραγγείλουν και, με την πιστωτική κάρτα τους να
αγοράσουν το προϊόν που επιθυμούν.
Εκτός από τους καταναλωτές που επιλέγουν το ηλεκτρονικό εμπόριο, υπάρχουν και
εκείνοι που δεν παραλείπουν να εκφράσουν προβληματισμό σε ό,τι αφορά στην
ασφάλεια των αγορών.
Ένας σημαντικός λόγος που κάνει τους καταναλωτές να δυσπιστούν σε ό,τι αφορά
στις αγορές τους μέσα από το Ίντερνετ, είναι οι πληροφορίες που ζητούνται
σχετικά με τις πιστωτικές τους κάρτες. Μάλιστα, οι 97 στους 100 on-line
αγοραστές εξήγησαν ότι αυτός είναι και ο σημαντικότερος λόγος που τους
αποτρέπει από το να πραγματοποιούν αγορές.
Το 53% προτιμά να δει τα προϊόντα πριν τα αγοράσει, ενώ ποσοστό 18% δήλωσε ότι
θεωρεί απαραίτητη την επαφή με τους πωλητές πριν καταλήξει σε οποιαδήποτε αγορά.
Μικρότερος είναι ο αριθμός των καταναλωτών, οι οποίοι δεν επιλέγουν το
Ίντερνετ λόγω δυσκολιών στη χρήση του. Μόλις το 8% θεωρεί ότι η διαδικασία που
χρησιμοποιείται είναι πολύπλοκη.
Πάντως, έρευνα της Plan έδειξε ότι σε δείγμα 9.000 ενηλίκων, στη Γαλλία, τη
Γερμανία και τη Βρετανία, προέκυψε ότι ενώ δύο εκατομμύρια άνθρωποι έχουν
αναζητήσει πληροφορίες για προϊόντα μέσω του Ίντερνετ, μονάχα το 40% αυτών
έχουν προβεί σε αγορές.
