ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η μοναξιά του αντάρτη

Η μοναξιά είναι πολλών ειδών. Για τον άνθρωπο με ήσυχη συνείδηση είναι «η πιο
καλή παρέα». Κι η χειρότερη είναι εκείνη του αντάρτη.

Στην Τουρκία. «Αρχηγέ! Τον πιάσαμε!». «Έξοχα. Οι επιθέσεις μπορούν να ξαναρχίσουν!» (του Πλαντύ, από τη «Μοντ»)

ΗΚλωντί Αντρέ-Ντεσαί, η πρώτη Γαλλίδα που πήγε στο διάστημα το 1996, δεν είχε
πάρει μαζί της βιβλία. Το ίδιο έκανε στην πρώτη του αποστολή και ο σύντροφός
της, ο Ζαν-Πιερ Ενιερέ. Το βιβλίο ήταν γι’ αυτόν ισοδύναμο με την απόδραση ­
λέει στη «Λιμπερασιόν» ­ και η ιδέα της απόδρασης του φαινόταν άτοπη στις
συγκεκριμένες συνθήκες. Είχαν περάσει δέκα χρόνια από τότε που είχε επιλεγεί.
Κι είχε αγωνιστεί τόσο γι’ αυτό το ταξίδι, είχε επενδύσει τόσα πράγματα, που
δεν ήθελε να χάσει ούτε ένα δευτερόλεπτο. Αυτή τη φορά, όμως, τα πράγματα
είναι διαφορετικά. Το ερχόμενο Σάββατο φεύγει για μια εξάμηνη αποστολή στον
διαστημικό σταθμό Μιρ, παρέα μ’ ένα Σλοβάκο κι ένα Ρώσο. Κι όταν πας κάπου για
έξι μήνες, έχεις δικαίωμα στην απόδραση. Θα πάρει έτσι μαζί του δύο βιβλία: τα
ποιήματα του Ομάρ Καγιάμ και τις Χίλιες και Μια Νύχτες. Θα βάλει στον
υπολογιστή του σταθμού τις φωτογραφίες των αγαπημένων του. Και δεν θα ξεχάσει
το καινούργιο του σαξόφωνο, που ζυγίζει μόλις 1,3 κιλά. Έτσι θα καταπολεμήσει
τη μοναξιά του.

Θα υπάρχουν βέβαια οι άλλοι δύο κοσμοναύτες, τους οποίους γνωρίζει καλά αλλά
δεν τους καταλαβαίνει πάντα όταν μιλούν μεταξύ τους ρωσικά. Το να μιλάς μια
άλλη γλώσσα σημαίνει ότι ζεις μια άλλη ζωή, έχεις μια άλλη προσέγγιση της
ζωής. Ο Ζαν-Πιερ θα είναι έτσι σε μεγάλο βαθμό μόνος. Κι η μοναξιά του θα
είναι μια καλή ευκαιρία να γνωρίσει τον εαυτό του.

Αντίθετα με τον κοσμοναύτη, ο πολιτικός δεν μπορεί ούτε να χαρεί ούτε να
αξιοποιήσει τη μοναξιά του. Σχεδόν δεν έχει δικαίωμα ως εκ του επαγγέλματός
του να το κάνει. Στο μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του βρίσκεται σε τόσο
κραυγαλέα αντίφαση με την πραγματικότητα, ώστε αν παρασυρθεί προς στιγμήν από
την αυτοκριτική θα πρέπει πάραυτα να παραιτηθεί. Πάρτε έναν υπουργό
Εξωτερικών, για παράδειγμα. Το πρωί παρουσιάζει ένα σενάριο που «μπάζει» από
παντού. Το απόγευμα καταγγέλλει όσους διαφωνούν μαζί του. Είναι ποτέ δυνατόν
να μείνει το βράδυ μόνος με τον εαυτό του και τη συνείδησή του;

Η πιο τραγική μοναξιά είναι όμως εκείνη του αντάρτη που προδίδεται απ’ όλους,
και κυρίως από εκείνους που θεωρούσε φίλους και συμμάχους του. Του αντάρτη που
επί τέσσερις ολόκληρους μήνες ζητεί κάπου να φιλοξενηθεί και βλέπει όλες τις
κρούσεις του να απορρίπτονται από φόβο, από δειλία ή από αδυναμία. Του αντάρτη
που εξαπατάται με τον πιο ωμό τρόπο και παραδίδεται στους εχθρούς του. Η
μοναξιά του είναι σκληρή, αφόρητη. Κι αν εκατομμύρια ομοεθνείς του είναι μαζί
του, κι αν γνωρίζει ότι πολλοί απ’ αυτούς είναι πάντα έτοιμοι να πεθάνουν ή να
σκοτώσουν γι’ αυτόν, η συνείδησή του τον βασανίζει.