Σωστή η πορεία προς το ευρώ

Είκοσι χρόνια πρωθυπουργός στο μεγαλύτερο ομόσπονδο κρατίδιο της Ρηνανίας –
Βεστφαλίας ­ 17 εκατομμύρια κάτοικοι ­, ο Γιοχάνες Ράου είναι ο υποψήφιος
σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος της Γερμανικής Δημοκρατίας στις 23 Μαΐου εφέτος.
Πενήντα ακριβώς χρόνια από την ίδρυση τής τότε Δυτικής Γερμανίας (1949), ο
Ράου υποστηρίζεται από τα δύο κυβερνητικά κόμματα: του καγκελαρίου Σρέντερ και
των Πρασίνων, αλλά και ενδεχομένως από μεμονωμένους βουλευτές: φιλελεύθερους
και αριστερούς σοσιαλιστές, εφόσον η ψηφοφορία είναι μυστική. Δεν είναι η
δημοτικότητά του που προοιωνίζεται την εκλογή του ως όγδοου αρχηγού του
μεταπολεμικού γερμανικού κράτους.

Αλλά η εξαίρεση, που αποτελεί η δική του πολιτική σταδιοδρομία και η
πολυεπίπεδη και συμπυκνωμένη εμπειρία του.

Ο Γιοχάνες Ράου απάντησε στα ερωτήματα των «ΝΕΩΝ»:

«ΤΑ ΝΕΑ»: Ενώ μπαίνουμε στον 21ο αιώνα και στην τρίτη χιλιετία, η
παγκοσμιοποίηση απειλεί ήδη να ανατρέψει σύρριζα όχι μόνο τις
κοινωνικές ισορροπίες, που διαμορφώθηκαν με αδιάκοπους
κοινωνικούς αγώνες τα τελευταία διακόσια χρόνια, αλλά με μια
οιονεί αντεπανάσταση από τους σύγχρονους «βαρόνους» του πλούτου
και τις ανθρώπινες σχέσεις «από τα πάνω προς τα κάτω» με απροσδιόριστες
συνέπειες. Πώς αντιμετωπίζετε εσείς με τη μακρά πείρα σας στον
ευρωπαϊκό δημόσιο βίο την εξέλιξη αυτή;

Γιοχάνες Ράου. Εξαίρει την οικονομική πρόοδο της Ελλάδας

ΡΑΟΥ: Με προβληματίζει έντονα η βιαιότητα, μπορώ να ισχυριστώ, των μεγάλων
πολυεθνικών εταιρειών, που ο κεντρικός, αν όχι και αποκλειστικός, στόχος τους
είναι το κέρδος. Χωρίς να υπολογίζουν, κυρίως με τις συγχωνεύσεις τους, τα
εκατομμύρια ανέργων που προκαλούν. Η αναταραχή που έχει δημιουργηθεί και
διαρκώς επεκτείνεται τείνει να καλύψει επίπεδο υφηλίου. Θα περίμενε κανείς
μετά τον τερματισμό του διπολισμού και την αποφυγή πυρηνικού ολέθρου ότι ο
κόσμος θα έμπαινε σε περίοδο ειρηνικής προόδου και κοινωνικής προκοπής.

Και τώρα ζούμε τα καυτά προβλήματα ανεργίας, υποαπασχόλησης και έλλειψης
ασφάλειας στη ζωή: οικογενειακή και ατομική του πολίτη.

Το φαινόμενο αυτό κατά τη γνώμη μου μπόρεσε να βλαστήσει, να ζωογονηθεί και να
φουντώσει στην περίοδο του μονεταρισμού των συντηρητικών κυβερνήσεων, που
βάσταξε περίπου μια εικοσαετία. Το σύνθημά τους τα χρόνια αυτά ήταν ο
«κοινωνικός φθόνος των σοσιαλιστών» που δήθεν αγωνίζονται για κοινωνική
δικαιοσύνη, ενώ στην πραγματικότητα «ζηλεύουν την ευημερία» των όσων
υπερκαρπούνται άνισα τα αγαθά που προσφέρει σε κάθε χώρα το ετήσιο κοινωνικό
προϊόν τους.

Όμως τώρα ήρθε η αντίστροφη μέτρηση με την άνοδο των σοσιαλιστών και
σοσιαλδημοκρατών στις 13 από τις 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι
κυβερνήσεις αυτές δεν πρόκειται βέβαια με κοινή δική τους κοινωνική πολιτική
να καταστήσουν τους κατέχοντες πλουσιότερους όχι μόνο προγραμματικά, αλλά στην
πράξη.

Αλλά και η ιστορία, στην εποχή μας τουλάχιστον, έχει αποδείξει ότι η ίδια η
ανθρώπινη φύση νικάει τελικά άδικα και απάνθρωπα συστήματα, όπως είναι και ο
νεοκαπιταλισμός, που φαίνεται να κυριαρχεί τώρα.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Μέχρι την 1η Ιουλίου η Γερμανία θα προεδρεύει στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Η Κύπρος ανήκει στην πρώτη ομάδα των κρατών που έχουν
εγκριθεί για να ενταχθούν σ’ αυτή, που έτσι θα διευρυνθεί.
Ενώ όμως οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη με τα κράτη αυτά
αρχίζουν, μερικά κράτη και ορισμένοι παράγοντες της Κομισιόν
δηλώνουν ότι θα πρέπει πρώτα να λυθεί το Κυπριακό και μετά να
ενταχθεί η Κύπρος στην Ε.Ε. Χωρίς ωστόσο να εισηγούνται
και οποιοδήποτε σχέδιο επίλυσης του προβλήματος.
Συμμερίζεσθε την άποψη αυτή;

ΡΑΟΥ: Αφού οι παράγοντες που αναφέρατε ενδιαφέρονται πρώτα για τη λύση του
Κυπριακού, θα γνωρίζουν τουλάχιστον την πρακτική διαδικασία επίλυσής του.
Γιατί δεν την προτείνουν; Εφόσον η Κομισιόν έκρινε ότι η Κύπρος έχει όλες τις
προϋποθέσεις για να γίνει πλήρες μέλος της Ε.Ε., οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει
να συνεχιστούν μέχρι την ένταξή της.

Η άποψη να αναμείνει η Κύπρος τη λύση του προβλήματός της δεν μπορεί να
στηριχτεί.

Όπως θα ήταν εξίσου αβάσιμη προβολή του ίδιου επιχειρήματος στα 1957 όταν η
Γερμανία εκλήθη ως ιδρυτικό μέλος τής τότε ΕΟΚ να ενταχθεί στην Κοινότητα. Να
έπρεπε δηλαδή να περιμένει πρώτα τη λύση του γερμανικού προβλήματος, που ήταν
η ενοποίηση, και ύστερα να ενταχθεί στην ΕΟΚ. Θα περιμέναμε τριάντα τρία
χρόνια: ως τα 1990!

«ΤΑ ΝΕΑ»: Οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και οι εταίροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση
γνωρίζουν ότι η Ελλάδα και η Τουρκία, ενώ εκπληρώνουν στο
ακέραιο τις υποχρεώσεις τους στο ΝΑΤΟ, αναγκάζονται να
δαπανούν δισεκατομμύρια δολάρια για να υπερεξοπλίζονται.
Κι αυτό επειδή η Άγκυρα την τελευταία τριετία απειλεί το
Αιγαίο και την Κύπρο. Οι εταίροι είναι εκείνοι που πουλάνε
όπλα και στις δύο χώρες, ενώ γνωρίζουν ότι θα μπορούσαν
να χρησιμοποιήσουν τα τεράστια αυτά κονδύλια για κοινωνική πολιτική
και περαιτέρω αύξηση του κοινωνικού τους προϊόντος. Πώς
κρίνετε αυτήν την πολιτική;

ΡΑΟΥ: Είναι απαράδεκτο αυτό. Ιδιαίτερα το γεγονός ότι παρακολουθούν με
αδράνεια την κατάσταση που επικρατεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντιπαρέρχονται
τη δυνατότητα κινδύνων στη νευραλγική αυτή περιοχή.

Παρακολουθούμε με ιδιαίτερη ικανοποίηση την οικονομική πρόοδο που παρουσιάζει
η Ελλάδα και τη θετική πορεία της για την ένταξη στο ευρώ. Και βέβαια θα
μπορούσαν η Αθήνα και η Άγκυρα να αξιοποιήσουν τα υπέρογκα ποσά που διαθέτουν
για υπερεξοπλισμούς, ώστε να αντιμετωπίσουν ευρύτερη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.

Πιστεύω ότι η Ευρώπη έχει χρέος και από το Καταστατικό της και από τις
παραδόσεις της να συμβάλει με κάθε ειρηνικό μέσο για τερματισμό κάθε εστίας
που εγκυμονεί κινδύνους αναταραχής. Και φυσικά και στην περιοχή που αναφέρατε,
ώστε να τερματιστεί και η απορρόφηση δαπανών που θα μπορέσουν να διατεθούν για
ειρηνικούς κοινωνικούς σκοπούς και να αυξήσουν το κατά κεφαλήν εισόδημα των
λαών που είναι σύμμαχοί μας.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Οι δεσμοί σας με την Ελλάδα είναι πολλαπλοί. Στη
δικτατορία συμπαρασταθήκατε ενεργά στους Έλληνες δημοκράτες στη
Γερμανία. Και με δική σας μεσολάβηση στα 1981 προσκλήθηκε ο
Α. Παπανδρέου από τον Χέλμουτ Σμιτ. Αντιμετωπίζετε προσεχή
επίσκεψή σας στην Αθήνα;

ΡΑΟΥ: Από τους πρώτους στόχους μου είναι ένα ταξίδι στην Ελλάδα. Έχω πολλούς
φίλους και μεταξύ των πολλών χιλιάδων εργαζομένων, που συνέβαλαν κατά τις
δεκαετίες του εξήντα και του εβδομήντα κυρίως, με την εργασία και το ήθος
τους, ­ που και τα δύο εκτιμώνται ποιοτικά στη Γερμανία ­ στην οικονομική
ανάπτυξη του ομόσπονδου κρατιδίου της Ρηνανίας – Βεστφαλίας. Και τώρα πολλοί
βρίσκονται πάλι στην πατρίδα τους και σε μας θα είναι πάντα ευπρόσδεκτοι σε
κάθε επίσκεψή τους. Η αλληλεγγύη μου στους Έλληνες δημοκράτες κατά τη
δικτατορία ήταν μόνο το καθήκον μου ως δημοκράτη και σοσιαλιστή. Οι Έλληνες
κέρδισαν τη βαθύτατη εκτίμησή μας γιατί κατέλυσαν μόνοι τους τη στρατιωτική
δικτατορία και εδραίωσαν μια ζωντανή δημοκρατία με σοσιαλιστική προέκταση στη
χώρα τους. Όπως θυμάστε, όταν αποκαταστήσατε τη δημοκρατία στην Ελλάδα άρχισε
και επικοινωνία με το ΠΑΣΟΚ και με το γερμανικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, που
στα χρόνια της δικτατορίας συνεργαζόταν με το ΠΑΚ του Ανδρέα Παπανδρέου. Οι
σχέσεις του με το κόμμα ήταν φιλικές. Δεν συνέβαινε όμως το ίδιο με τον τότε
καγκελάριο του Ες Πε Ντε, Χέλμουτ Σμιτ (1974-1982). Στα 1981 το καλοκαίρι,
πριν από τις εκλογές σας του Οκτωβρίου, μεσολάβησα και ο Χ. Σμιτ προσκάλεσε
τον Α. Παπανδρέου στη Βόννη, από όπου τον υποδέχτηκα επίσημα και στο
Ντύσελντορφ ως πρωθυπουργός. Οι σχέσεις των δύο κομμάτων συνεχίστηκαν και
μετά, που έγινε κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ και τώρα φυσικά, που οι δύο χώρες μας έχουν
σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση. Βέβαια στην επίσκεψή μου στην Ελλάδα θα συναντήσω
και τους πολιτικούς φίλους μου, που συνδέομαι μαζί τους πολλές δεκαετίες.

Ο Ράου ξεκίνησε απλός εργαζόμενος και παράλληλα σπούδαζε. Χωρίς εύπορη
καταγωγή και ακαδημαϊκούς τίτλους δημοσιογράφησε σε σοσιαλδημοκρατικά έντυπα,
ενώ ακολούθησε πολιτικά τον πρώτο σοσιαλδημοκράτη Γερμανό πρόεδρο Γκούσταβ
Χάινεμαν (1969-1974) και στο SPD. Από το 1968 μέλος του προεδρείου του Ές Πε
Ντέ, είναι ο μόνος πολιτικός που κυβέρνησε συνεχώς επί είκοσι χρόνια στη
Ρηνανία ­ μέχρι πέρσι ­ χωρίς ανάλογη περίπτωση σε άλλο κρατίδιο.

Ασυμβίβαστος στην υποστήριξη εργατικών αιτημάτων ακριβώς στην πιο βιομηχανική
περιοχή του Ρουρ, κέρδισε την εκτίμηση όχι μόνο των κομματικών φίλων του αλλά,
και με την ανιδιοτέλεια, την ανθρωπιά, την κοινοβουλευτική ευγλωττία και το
ήθος του, επιβλήθηκε ευρύτερα.