Παιδεία: προβληματισμοί και αγωνία

Η παρατεταμένη κρίση στην Παιδεία γεμίζει αγωνία, προβληματισμό, αλλά ­ συχνά
­ και οργή, γονείς, εκπαιδευτικούς, μαθητές αλλά και άλλους που δεν
εμπλέκονται άμεσα στο μείζον πρόβλημα.«ΤΑ ΝΕΑ» ήδη έχουν δημοσιεύσει πολλές
επιστολές και άρθρα με διαφορετικές απόψεις. Και σήμερα συνεχίζουν
δημοσιεύοντας κύρια σημεία από επιστολές που πήραν αυτές τις ημέρες.

ΜΙΑ ΠΟΛΥ μεγάλη ομάδα εκπαιδευτικών θέλει την ομαλότητα στα σχολεία και
αντιτίθεται στις καταλήψεις, υπογραμμίζει ο κ. Ευάγγελος Κυτίνος,
εκπαιδευτικός – χημικός μηχανικός, από την Αθήνα, που παρατηρεί:

«Η συντριπτική πλειοψηφία των συνειδητών εκπαιδευτικών έχει γυρίσει την πλάτη
στην αποτυχημένη διοίκηση της ΟΛΜΕ και γι’ αυτό δεν την ακολουθεί σε στάσεις
εργασίας, σε απεργίες, σε πορείες και σε λοιπές αντικοινωνικές δραστηριότητες.

Η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών είναι στις τάξεις ­ μαζί μας ­ και
μοχθούν για να χτίσουν, μέσα από τις γνώσεις, ένα καλύτερο μέλλον τόσο για τον
εαυτό τους όσο και για την πατρίδα μας.

Εμείς ­ οι εργαζόμενοι καθηγητές ­ τους διδάσκουμε τα δύσκολα: τις αρχές της
Δημοκρατίας, τον σεβασμό στη γνώμη αλλά και στην περιουσία των άλλων, τον
μόχθο για την απόκτηση γνώσεων, την αξιοποίηση του πολύτιμου χρόνου τους, τις
συνεχείς σχολικές εργασίες κ.ά.

Οι άλλοι ­ οι καταληψίες ­ τους διδάσκουν τα εύκολα: την ανευθυνότητα, την
τεμπελιά, την καφετέρια, τη σπατάλη του νεανικού αλλά αναντικατάστατου χρόνου,
τη δημαγωγία, την καταστροφική μανία, το μίσος κατά του σχολείου και της
σχολικής περιουσίας, αλλά και κατά των υπολοίπων μελών της κοινωνίας που
καθίστανται όμηροί τους. Λίγοι μαθητές κρατούν αιχμάλωτη όλη την κυκλοφορία.

Επειδή εμείς αγαπάμε πραγματικά τα παιδιά μας μπορούμε να τους πούμε κατά
πρόσωπο ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση ΕΧΟΥΝ ΑΔΙΚΟ. Μόνο στα ανώριμα, μόνο στα
κομπλεξικά, μόνο στα πολύ προβληματικά παιδιά, κάποιοι «εκπαιδευτικοί» τούς
λένε ότι έχουν πάντα δίκιο.

Είναι αδιανόητο ανώριμα 13άχρονα παιδάκια, που δεν έχουν ρίξει ούτε μια ματιά
στον νόμο να λένε ­ «Διαφωνώ με όλα τα άρθρα, να αποσυρθεί ο νόμος». Και μόνο
δημαγωγοί μπορούν να ισχυρίζονται ότι τα παιδιά αυτά πρέπει «να νικήσουν»,
πρέπει «να δικαιωθούν». Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι μάς έμαθαν ότι πρέπει να
νικάει το δίκαιο, το σωστό, το σοφό και όχι το άδικο, το λάθος, το άσοφο.

Αν οι καταληψίες και οι γνωστοί πάτρωνές τους «νικήσουν», τότε θα έχουν «χάσει»:

Η Βουλή που ­ με δημοκρατικές διαδικασίες ­ ψήφισε τον νόμο.

Οι καθηγητές, μαθητές και γονείς που θέλουν να εφαρμοστεί, γιατί προσφέρει
πολλά θετικά στην εκπαίδευση.

Η κοινωνία, που θα δει να καταλύονται οι θεσμοί από μια θορυβοποιό μειονότητα».

ΙΣΟΠΕΔΩΝΕΤΑΙ η μείζων προσπάθεια και επιβραβεύεται η έκνομη παραπαιδεία,
παρατηρεί ο κ. Στρατής Μαρμάρου, από την Καλλονή Λέσβου.

«Έχοντας τριάντα τρία χρόνια στη μαχόμενη εκπαίδευση και τρία παιδιά σε
Γυμνάσιο και Λύκειο, μπορώ να έχω γνώμη για την παιδεία. Πρώτα όμως σταχυολογώ
θέσεις των κ. Γ. Μαρίνου, Χρ. Γιανναρά, αλλά και του κ. Αρσένη (“Το Βήμα”,
“Καθημερινή”, 13-12-1998): “Άθλιο εκπαιδευτικό σύστημα, μοναδικό στην
ανηθικότητα παγκοσμίως”, “κατεστημένη παρακμή”, όπου κόβουν και δένουν
“χαρτογιακάδες” και “παρεούλες από κομματοφρουρούς”, ενώ “άξιοι γονείς και
αξιότεροι εκπαιδευτικοί δεν έχουν τη δυνατότητα να ακουστούν”, “ισοπέδωση” και
“κουλτούρα της ήσσονος προσπαθείας”.

Εκτίμησή μου ότι οι χαρακτηρισμοί είναι επιεικείς. Δεν έχουμε απλώς
“ισοπέδωμα”, αλλά διωγμό της μείζονος προσπαθείας και προσφοράς, επιβράβευση
της έκνομης παραπαιδείας, προώθηση μηχανισμών ηθικής και υπηρεσιακής εξόντωσης
όσων δεν εντάσσονται στα σάπια κυκλώματα. Για του λόγου το αληθές παραπέμπω σε
πλείστα δημοσιεύματα, όπως τα “Σημεία και Τέρατα” στα “ΝΕΑ” παλιότερα.
Καταθέτω όμως και την προσωπική μου περίπτωση-μαρτυρία: διεύθυνση Λυκείου από
το 1966, ίδρυση Ελλ. Γυμνασίου Bielefeld και ΤΕΛ Καλλονής, διδακτικό ωράριο ως
δ/ντής 16-28 ώρες την εβδομάδα, μεταπτυχιακά με γερμανική υποτροφία στο
Παν/μιο του Μονάχου, συμμετοχή σε 14 σεμινάρια εξωτερικού, σε άπειρα
εσωτερικού, θητεία στην επαρχία, στο κέντρο, στο εξωτερικό, σε εσωτερικό, σε
πρότυπο (Ιωνίδειος). Μέλος στο Δ.Σ. τριών σωματείων, εθελοντική τακτική
αιμοδοσία (ΑΜ 683), εύφημες μνείες-συγχαρητήρια από Πρωθυπουργό, υπουργούς,
εκπροσώπους Τ.Α., ποικίλα δημοσιεύματα, εκλογή τέλος σε δημοτικό σύμβουλο.
Ακόμη ούτε μία (1) κανονική άδεια, μία και μόνη αναρρωτική, ούτε ίχνος
αρνητικό στον υπηρεσιακό φάκελο.

Και η αξιολόγηση του αρμόδιου συμβουλίου (ΠΥΣΔΕ Λέσβου): τελευταίος, 12ος
ανάμεσα σε 12 συν-κριθέντες συναδέλφους του σχολείου μου και των γειτονικών σχολείων.

Σημείωση 1: Η ένσταση κατά της αξιολόγησης δεν προωθείται σε ανώτερο όργανο,
π.χ. ΠΥΣΔΕ, αλλά κρίνεται από τα ίδια πρόσωπα που κάνουν πρωτοβάθμια
αξιολόγηση. Κρίνουν “ιδίαν υπόθεσιν” και φυσικά, απορρίπτουν.

Σημείωση 2: Ενδιαφέρον να εξεταστούν τα προσόντα, πέραν των κομματικών,
εκείνων που καθορίζουν την καριέρα των εκπαιδευτικών, όπως σπουδές, και
διοικητική εμπειρία ή προσφορά.

Το φαινόμενο δεν είναι μοναδικό. Είναι μία από τις πολλές συνιστώσες της
κρίσης στην παιδεία. “Όπου σπέρνονται άνεμοι, θερίζονται θύελλες”. Αλλά ο κ.
Αρσένης “ξεκίνησε να χτίσει ανάποδα. Από τη στέγη και όχι τα θεμέλια” (Χ.
Γιανναράς). Και αφού ο ίδιος ο κ. υπουργός θέλει “να ταράξει τα νερά”, θα
μπορούσε να ενδιαφερθεί με τις αθλιότητες του ΠΥΣΔΕ, αρχίζοντας από εκείνο του
Ν. Λέσβου. Και στον διάλογο και την ενημέρωση που επιχειρεί, η προσπάθειά του
θα ήταν πιο αποτελεσματική και ο λόγος του πειστικότερος.

Σε έναν χώρο όπου η προσφορά διώκεται, η αναξιοκρατία επιβραβεύεται και
ανακυκλώνεται, κάθε μεταρρύθμιση δύσκολα ευδοκιμεί».

ΤΗ ΜΑΧΗ της εκπαίδευσης, παρατηρεί ο κ. Χρ. Α. Φωτιάδης, από το Μαρούσι, δεν
μπορούμε να τη χρεώνουμε στο κράτος, στον αρμόδιο υπουργό ή στην κυβέρνηση,
διότι το λειτούργημα του εκπαιδευτικού «είναι, έτσι κι αλλιώς, εντελώς
προσωπική υπόθεση».

«Ο ΠΑΡΑΜΕΡΙΣΜΟΣ των μέχρι σήμερα παραδεκτών αξιών, όπως της εγκράτειας και της
εργατικότητας, με την άκριτη ικανοποίηση επιθυμιών δημιουργεί κοινωνικά μέτωπα
και εντείνει τα προβλήματα», επισημαίνει ο κ. Π. Λαμπρόπουλος, δημοτικός
σύμβουλος στον Δήμο Ηλιούπολης και εκπαιδευτικός, σχολιάζοντας το φαινόμενο
των καταλήψεων.

Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ των αποφοίτων των Λυκείων στα Πανεπιστήμια δεν είναι ελεύθερη, όπως
λέει το υπουργείο Παιδείας, ενώ το Λύκειο τείνει να μετατραπεί σε συνεχές
εξεταστικό κέντρο. Αυτό σημειώνουν οι κύριοι Χριστόφορος Κριεζιώτης και
Χρήστος Οικονόμου, θεολόγοι, με αφορμή τις μαθητικές κινητοποιήσεις.

ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ Πρόγραμμα Εκπαίδευσης και Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης
(ΕΠΕΑΕΚ) όπως εφαρμόστηκε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, υπό τον τίτλο «Συστήματα
πολιτισμικών πληροφοριών και διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς», στο
πλαίσιο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, απασχολεί την κ. Έλενα Στριφτόμπολα,
μεταπτυχιακή φοιτήτρια, από την Αργυρούπολη.

«­ Οι υπεύθυνοι(;) δήλωσαν ωμά στους μεταπτυχιακούς φοιτητές ότι το πρόγραμμα
κανονικά δεν θα έπρεπε να λειτουργήσει φέτος, γιατί δεν πληρούνταν οι
προϋποθέσεις για τη σωστή λειτουργία του, αλλά παρ’ όλα αυτά “λειτούργησε” με
δέλεαρ ­ τι άλλο; ­ τη ζηλευτή χρηματοδότηση

­ ο τίτλος του μεταπτυχιακού προγράμματος τελικά ήταν άλλος από αυτόν με βάση
τον οποίο εμφανίστηκε το πρόγραμμα στην προκήρυξή του και με τον οποίο οι
φοιτητές κλήθηκαν στο πρόγραμμα. Αντί του τίτλου που αναφέρθηκε παραπάνω, οι
φοιτητές του προγράμματος ανακάλυψαν εκ των υστέρων ­ γεγονός που
επιβεβαιώθηκε αργότερα από τους “υπευθύνους” ­ ότι φοιτούν σε μεταπτυχιακό
πρόγραμμα με έναν πολύ πιο εξειδικευμένο τίτλο που ήταν “Προηγμένες μέθοδοι
και συστήματα πληροφοριών στην Αρχαιολογία: έρευνα και διαχείριση των υλικών
καταλοίπων των πολιτισμών του Αιγαίου”, γεγονός που έθετε φραγμούς στην
εκπόνηση των διπλωματικών τους εργασιών

­ εκ των υστέρων, επίσης, και χωρίς καμία προηγούμενη αναφορά στην προκήρυξη
για το πρόγραμμα ζητήθηκαν δίδακτρα

­ τα μαθήματα παραδίδονταν τόσο στο Ηράκλειο όσο και στο Ρέθυμνο, παρά τις
αρχικές διαβεβαιώσεις των «υπευθύνων» ότι η έδρα του προγράμματος θα είναι η
δεύτερη πόλη από αυτές

­ λόγω της καθυστέρησης της έναρξης του προγράμματος, εξαιτίας της
ανοργανωσιάς, της προχειρότητας, του αυτοσχεδιασμού και ερασιτεχνισμού των
“υπευθύνων” και για να μη χαθεί το εξάμηνο, το πρόγραμμα ήταν εξοντωτικό (π.χ.
στις 23/12/1998 προβλεπόταν μάθημα από τις 8.30 π.μ. ως τις 8.30 μ.μ. και δεν
ήταν η μόνη μέρα που συνέβαινε αυτό)

­ στο πρόγραμμα υπήρχαν μαθήματα ως τίτλοι που, όμως, δεν γίνονταν, γιατί
έλειπαν καθηγητές ή άλλα που δεν γίνονταν, γιατί αυτοί που θα τα δίδασκαν
ξεχνούσαν να έρθουν

­ η απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή, όπως ηλεκτρονικοί υπολογιστές, ήταν
παντελώς απούσα μέχρι και το μέσο του εξαμήνου.

Κλείνοντας, θέλω να πω ότι όλα αυτά συνηγορούν δίκαια υπέρ της άποψης που
ισχυρίζεται πως όσο η γνώση αντιμετωπίζεται με χυδαίο και κυνικό τρόπο, μόνο
ως εμπόρευμα και τίποτα περισσότερο, τόσο αποξενωνόμαστε από την ουσία της. Με
άλλα λόγια, όσο πιο επιχειρηματικό γίνεται το Πανεπιστήμιο, τόσο λιγότερο
Πανεπιστήμιο είναι».