ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Σαν να ήταν μαύρος

Το πρώτο που σ’ εντυπωσιάζει σ’ αυτόν είναι το ανάστημά του. Το δεύτερο, η
γοητεία που ασκεί. Και το τρίτο, η ευφυΐα του. Ήταν λογικό, έτσι, να διαλέξουν
αυτόν τον άνθρωπο για να τον ευνουχίσουν.

Επαγγελματικό χαμόγελο. Ο Αμερικανός πρόεδρος, γράφει ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, πάσχει από την ασθένεια των αεροπλάνων

Ο ΓΚΑΜΠΡΙΕΛ Γκαρσία Μάρκες, στον οποίο ανήκουν οι παραπάνω παρατηρήσεις,
γνώρισε τον Κλίντον σ’ ένα δείπνο που παρέθεσε ο συγγραφέας Ουίλιαμ Στάιρον
στο σπίτι του, τον Αύγουστο του 1995. Παρόντες ήταν 14 άτομα. Πολύ γρήγορα,
όμως, η συζήτηση περιορίστηκε σε μια ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα στον πρόεδρο
και τρεις συγγραφείς: τον οικοδεσπότη, τον Μάρκες και τον Κάρλος Φουέντες.
Αφορμή ήταν μια παλιά δήλωση του Κλίντον ότι το αγαπημένο βιβλίο του είναι τα
«Εκατό Χρόνια Μοναξιάς». Δεν είχε ψηφοθηρική σκοπιμότητα εκείνη η δήλωση,
βεβαίωσε. Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, το εννοούσε.

Όποιο θέμα κι αν έπιαναν, γράφει ο Μάρκες στην «Ελ Παΐς», ο Κλίντον ήταν
αφοπλιστικός. Και το κυριότερο ήταν πως άκουγε. Άκουγε, χαμογελούσε και
αφομοίωνε. Ενίοτε, μάλιστα, διαφωνούσε! Η συζήτησή τους διεκόπη γύρω στις δέκα
το βράδυ, όταν κτύπησε το τηλέφωνο κι ήταν ο Τζέρυ Άνταμς. Οι δύο άνδρες τα
είπαν για λίγο κι όταν ο πρόεδρος επέστρεψε στο τραπέζι, ο Φουέντες τον ρώτησε
ποιους θεωρεί εχθρούς του. «Μοναδικός μου εχθρός είναι ο θρησκευτικός
φανατισμός της Δεξιάς», ήταν η προφητική του απάντηση.

Όσες φορές κι αν τον είδε από τότε ο Μάρκες, η εντύπωση που του έκανε ήταν
πάντα η ίδια: το αντίθετο της ιδέας που είχαν μέχρι τότε οι Λατινοαμερικανοί
για τους προέδρους των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι δίκαιο λοιπόν ­ αναρωτιέται ­
αυτό το σπάνιο δείγμα του ανθρωπίνου είδους να μην μπορέσει να εκπληρώσει τον
ιστορικό του ρόλο μόνο και μόνο επειδή δεν βρήκε ένα σίγουρο μέρος για να
κάνει έρωτα; Τι παραπάνω έπραξε από αυτό που κάνουν ανέκαθεν όλοι οι άνδρες
του κόσμου κρυφά από τις γυναίκες τους; Σε τι διαφέρει η συμπεριφορά του από
εκείνη του Ιωνά, που για να δικαιολογήσει το γεγονός ότι γύρισε στο σπίτι του
με τρεις μέρες καθυστέρηση είπε στη γυναίκα του ότι τον είχε καταπιεί η φάλαινα;

Ο άνθρωπος που συνάντησε ο Μάρκες πριν από τέσσερις μήνες στον Λευκό Οίκο ήταν
τελείως διαφορετικός από εκείνον που γνώριζε. Το επαγγελματικό του χαμόγελο
δεν μπορούσε να κρύψει την αρρώστια του, την ίδια που καταστρέφει τα
αεροπλάνα: την κόπωση του μετάλλου. Ο Κένεθ Σταρ και η παρέα του τον είχαν
καταστρέψει. Η πουριτανική βλακεία της Αμερικής όχι μόνο δεν τον άφησε να
χαρεί τα πάθη του, αλλά του αρνήθηκε και το δικαίωμα να τα αρνηθεί. Ακόμη
χειρότερα: τον οδήγησε στην ασυγχώρητη τρέλα να τιμωρήσει διά πυρός και
σιδήρου έναν κατασκευασμένο εχθρό 5.397 ναυτικά μίλια μακριά μόνο και μόνο για
να εκτρέψει την προσοχή της κοινής γνώμης από το προσωπικό του δράμα.

Όπως είπε η νομπελίστρια Τόνυ Μόρισον: «Τον μεταχειρίστηκαν σαν να ήταν ένας
μαύρος πρόεδρος».