ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Επιστροφή στην Εδέμ

Κάποτε τις ουτοπίες τις περιέγραφαν οι φιλόσοφοι, οι πολιτικοί, οι άνθρωποι
της Εκκλησίας, οι κοινωνιολόγοι. Σήμερα, τον ρόλο αυτό τον έχουν αναλάβει οι
βιολόγοι και οι οικονομολόγοι.

Κλωνοποιημένος κόσμος. Ο καθένας στον ρόλο του (το σκίτσο από τον «Νιου Στέιτσμαν»)

ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ του «Ένας θαυμαστός νέος κόσμος» που έγραψε το 1931, ο Άλντους
Χάξλεϋ περιγράφει ένα μελλοντικό παγκόσμιο αστυνομικό κράτος που ασκεί
ολοκληρωτικό έλεγχο στην αναπαραγωγή. Το κράτος αυτό χρησιμοποιεί
θερμοκοιτίδες για τη δημιουργία παιδιών που ταξινομούνται σε πέντε
προκαθορισμένες κατηγορίες από το άλφα μέχρι το έψιλον. Κάθε μέλος μιας
κατηγορίας είναι προγραμματισμένο να εκπληρώνει συγκεκριμένους ρόλους στο
πλαίσιο μιας άψυχης ουτοπίας όπου ο γάμος και η πατρότητα απαγορεύονται
αυστηρά, ενώ ενθαρρύνεται με όλα τα μέσα η ελευθέρια και αχαλίνωτη σεξουαλική
δραστηριότητα. Η έντονη κρατική προπαγάνδα σε συνδυασμό με τη χορήγηση
ψυχοφαρμάκων εξασφαλίζουν ότι όλοι είναι ευχαριστημένοι με τη θέση τους στη ζωή.

Καθηγητής Οικολογίας και Μοριακής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, ο
Λη Σίλβερ συμφωνεί με τον Χάξλεϋ ως προς τη δύναμη που έχει αποκτήσει ο
άνθρωπος στον τομέα της αναπαραγωγής, διαφωνεί όμως μαζί του στο ποιος θα
χρησιμοποιήσει αυτή τη δύναμη. Τον έλεγχο των νέων τεχνολογιών δεν θα τον
έχουν οι κυβερνήσεις αλλά τα άτομα και τα ζευγάρια που θέλουν να αναπαραχθούν
κατ’ εικόνα και ομοίωση, γράφει ο Αμερικανός βιολόγος στο νέο του βιβλίο
«Επιστροφή στην Εδέμ. Πέρα από την κλωνοποίηση σ’ ένα θαυμαστό νέο κόσμο». Οι
συνδυασμένες ενέργειες πολλών ατόμων επί πολλές γενιές με στόχο την ευτυχία θα
οδηγήσουν σε μια ανθρωπότητα πολωμένη και πιο τρομακτική από εκείνη που είχε
φανταστεί ο Χάξλεϋ.

Η αντί-ουτοπία του Σίλβερ τοποθετείται το 2350. Υπάρχουν μόνο δύο κοινωνικές
τάξεις, όπου το κριτήριο για κάθε μέλος δεν είναι ο πλούτος, η φυλή ή η
μόρφωση, αλλά η ποιότητα των γονιδίων του. Στη μία τάξη ανήκουν οι «γενετικά
εμπλουτισμένοι», που αποτελούν περίπου το 10% του αμερικανικού πληθυσμού και
φέρουν συνθετικά γονίδια τα οποία δημιουργήθηκαν σε εργαστήρια και είναι
άτρωτα απέναντι σε όλες τις γνωστές ανθρώπινες ασθένειες. Η άλλη αποτελείται
από τους «φυσιολογικούς». Κατά τον 22ο και τον 23ο αιώνα, ορισμένες
οικογένειες της δεύτερης τάξης συγκέντρωσαν τους αναγκαίους οικονομικούς
πόρους για να τοποθετήσουν τα παιδιά τους μεταξύ των προνομιούχων. Από τότε,
το γενετικό χάσμα ανάμεσα στους «εμπλουτισμένους» και τους «φυσιολογικούς» δεν
έπαψε να αυξάνεται.

Στα μέσα του 24ου αιώνα, πλέον, η οικονομία, τα μέσα ενημέρωσης, η δημόσια
διοίκηση, ο στρατός και οι βιομηχανίες γνώσης και επικοινωνίας ελέγχονται από
την «εμπλουτισμένη» τάξη. Οι «φυσιολογικοί» απασχολούνται ως εργάτες ή
κακοπληρωμένοι υπάλληλοι και τα παιδιά τους πηγαίνουν σε δημόσια σχολεία, όπου
διδάσκονται μόνο τα ελάχιστα που χρειάζονται. Η πόλωση είναι πλήρης. Και δεν
μπορούσε να αποφευχθεί. Αντίθετα με τα πυρηνικά όπλα, η τεχνολογία γενετικής
αναπαραγωγής είναι στη διάθεση οποιουδήποτε μπορεί να την πληρώσει. Και οι
κλινικές που τη χρησιμοποιούν μπορούν να λειτουργήσουν οπουδήποτε.