Το ευρώ κι ο… Ευρωπέος

Ο Γενάρης στο Παρίσι είναι ο μήνας των μεγαλύτερων παροχών. Αιτία: οι
εκπτώσεις που αρχίζουν στις 2 αυτού του μήνα. Οι Γάλλοι των οποίων αποτελεί
μέρος της κουλτούρας τους να περιμένουν σε ουρές, είτε έξω από τους
κινηματογράφους ή μπροστά στις λαϊκές αγορές ­ με πολύ καλούς κιθαρωδούς για
συντροφιά της αναμονής τους ­, σχηματίζουν ατελείωτες ουρές έξω από τα
καταστήματα. Και γενικά, η έκπτωση (solde, discount), τίμια κατά το 80%,
αναθερμαίνει πράγματι την οικονομία.

ΦΕΤΟΣ ΓΙΑ πρώτη φορά υπήρχαν και εκπτώσεις σε ευρώ. Όσοι μπορούσαν και ήθελαν
να πληρώσουν σε τιμές ευρώ είχαν μία επιπλέον έκπτωση της τάξεως του 3%,
επιπλέον της κανονικής έκπτωσης. Ήταν κι αυτό ένα από τα μέτρα, μαζί με την
προικοδότηση με 100 ευρώ των νεογέννητων την 1η Ιανουαρίου, για να εθιστεί ο
καταναλωτής στο νέο του νόμισμα. Γενικά το ευρώ αρέσει στους Γάλλους, κυρίως
για λόγους ψυχολογικούς: η αναγραφόμενη τιμή είναι κατά έξι δέκατα μικρότερη
του φράγκου. Όση δυσκολία είχαν άλλοτε, αρχές της δεκαετίας του ’60, να
προσαρμοστούν στο ένα τοις εκατό (ένα φράγκο αντί εκατό), τόση ευκολία
δείχνουν τώρα στο να μετρούν με το νέο νόμισμα.

Το μόνο «υπαρκτό» πρόβλημα του ευρώ (σε αυτούς τουλάχιστον που το είδαν)
παραμένει η δυσκολία για τους τυφλούς να αναγνωρίσουν, διά της αφής, την αξία
του. Σύντομα όμως φαίνεται ότι και το έλασσον αυτό πρόβλημα θα ξεπεραστεί,
αφού οι νομισματοκόπτες ξέχασαν να περάσουν τη γνωστή μέθοδο της γραφής Μπράιγ
στην κοπή των νέων νομισμάτων.

«Αισθημάτων νομίσματα» ήταν ο τίτλος του προτελευταίου βιβλίου μου που
κυκλοφόρησε στα ελληνικά και νομίζω πως έπεσα διάνα, τουλάχιστον ως προς τον
τίτλο, για το εύρος του θέματος. «Νομίζω ότι με αγαπά» ή «με αγαπά για τα
πλούτη μου». Αυτά τα δύο «νομίσματα» κονταρομάχονται τον ήρωά μου.

Ενώ το τελευταίο ­ κυκλοφορεί τέλος του μήνα, με το τέλος των εκπτώσεων δηλαδή
­ είναι συνέχεια του προηγουμένου, με τον τίτλο «Ο Ευρωπέος και η Ωραία του Υπερπέραν».

Εδώ είναι απαραίτητες ορισμένες διευκρινίσεις: δεν είναι από καμιά
πορνογραφική διάθεση που το Ευρωπέος αναγράφεται με «έψιλον» αντί του «άλφα
γιώτα». Ούτε βέβαια ο λόγος είναι ότι το Έψιλον αυτό αποτελεί σήμα του ευρώ.
Το «ε» αντικατέστησε το «αι» υπακούοντας κυρίως στην άποψη του Νομπελίστα
ποιητή μας του Σεφέρη ότι το «τραίνο» έλκει την καταγωγή του από το
αγγλοσαξονικό train και σωστότερο είναι να αναγράφεται με «ε». Το ίδιο πιστεύω
κι εγώ για το «ευρωπαίος». Η Ευρώπη, αδελφή του Θάσου ­ από το νησί του οποίου
κατάγομαι ­, δεν είχε κανένα λόγο να γεννήσει παιδιά χρησιμοποιώντας τα αρχικά
γράμματα του γεννητικού της οργάνου.

Όσοι αμφιβάλλουν δεν έχουν παρά να διαβάσουν τη «Λευκή Θεά» του Ρόμπερτ
Γκρέιβς, που πρόσφατα κυκλοφόρησε και στη γλώσσα μας, σε μια υπέροχη μετάφραση
από ομάδα φιλολόγων και ανάλογη έκδοση από τον «Κάκτο» του Οδυσσέα Χατζόπουλου.

Πιο περίπλοκο ωστόσο παραμένει το δεύτερο μισό του τίτλου (που θα μπορούσα, αν
ήθελα να είμαι πιο «εμπορικός», να επιλέξω το κατανοητότερο «Μπήκα στο Χρηματιστήριο»).

Όλοι ξέρουμε την «Ωραίαν του Πέραν». Άρα με Ωραία του Υπερπέραν θα νόμιζε
κανείς ότι υποδηλώνεται κάποια σχέση με το Επέκεινα. Διόλου. Η Ευρώπη (κατά
κυριολεξία: πλατυπρόσωπη) είχε μία μάνα την Τηλέφασα (αυτή που φέγγει από
μακριά), ενώ από τον Μίνωα απέκτησε μία κόρη, την Πασιφάη (αυτή που φέγγει
τοις πάσι). Και οι τρεις γυναίκες, όπως καταλαβαίνετε, ήταν προσωποποιήσεις
του φεγγαριού.

Ως Θάσιος (δηλαδή ως αδελφός της χαμένης αδελφής μου της Ευρώπης) είχα
ιδιαίτερους λόγους να προβληματίζομαι για το πώς κατέληξαν στις ημέρες μας
αυτές οι προσωποποιήσεις του φεγγαριού. Ήθελα με κάθε τρόπο να βρω μιαν
απάντηση. Και τη βρήκα. Αν το «φ» της μάνας μας γίνηκε κατά τη γνωστή
παραφθορά ένα «θ» (στη «Λευκή Θεά» αφθονούν τέτοιου είδους παραδείγματα), τότε
αντί Τηλέφασα έχουμε Τηλέθασα, δηλαδή Τηλεθέαση. Όπερ και το μότο του βιβλίου
μου: «Η Τηλεθέαση Πασίφαγε τους Ευρωπέους».

Αλλά σταματώ εδώ, για να μη σας κουράσω περισσότερο με προσωπικά προβλήματα.
Το μόνο εμπορικό αγαθό, στη Γαλλία, που δεν εκπίπτει της τιμής του είναι το
βιβλίο. Και αυτό χάρη στην ενιαία του τιμή (που ευελπιστούμε να γίνει
πραγματικότητα και στον τόπο μας). Οι μόνιμοι παλαιοβιβλιοπώλες, που
«μασελώνουν» τις δύο ξεδοντιασμένες όχθες του Σηκουάνα ποταμού, οι περίφημοι
«μπουκινίστ», πουλούσαν πιο φτηνά πάντα τα αντίτυπα που οι συγγραφείς χαρίζουν
στους κριτικούς ή αυτά που οι εκδότες προτιμούν, αντί να τα πολτοποιήσουν, να
τα χαρίσουν στους «ειδικούς αυτούς συλλέκτες» του βιβλίου.