ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Επεξεργαστής ιδεών

Ποιος είπε ότι η λογοκρισία ασκείται από τις κυβερνήσεις; Αυτό ισχύει στις
φτωχές χώρες, τις υπανάπτυκτες. Στις άλλες, τον ρόλο αυτόν τον αναλαμβάνουν οι εφημερίδες.

Μπιλ & Μπάντυ. Για την ιδιωτική ζωή του προέδρου τους, οι Αμερικανοί ξέρουν τα πάντα

ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ δεν είναι ασφαλώς ο πιο ενημερωμένος λαός του κόσμου. Μπορεί να
γνωρίζουν και την τελευταία λεπτομέρεια για τα σεξουαλικά σκάνδαλα του
προέδρου τους, αλλά δεν έχουν ιδέα για πολλές από τις δραστηριότητες της
κυβέρνησής τους στο εσωτερικό ή το εξωτερικό. Όσο για το τι γίνεται έξω από τα
σύνορά τους, το σκοτάδι είναι βαθύ. Κάποιο αόρατο χέρι διυλίζει την
ειδησεογραφία και αφήνει να περάσουν μόνο τα ακίνδυνα θέματα, τα επουσιώδη. Τα
άλλα δεν ενδιαφέρουν κανέναν, λέει. Είναι βαριά. Δεν πουλάνε.

Όσοι πάντως θέλουν πραγματικά να ενημερωθούν, έστω και οψίμως, έχουν κάθε
χρόνο μια χρυσή ευκαιρία: το βιβλίο που εκδίδει εδώ και 22 χρόνια ένα
Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια για τα 25 σημαντικότερα θέματα που λογοκρίνονται
κάθε χρόνο. Ο όρος δεν είναι ακριβής: δεν πρόκειται τόσο για λογοκρισία όσο
για υποβάθμιση, συνήθως σκόπιμη, και ουδόλως δικαιολογημένη. «Κατ’ αναλογία με
τους επεξεργαστές λέξεων που υπάρχουν σε κάθε γραφείο, λειτουργεί ένας
επεξεργαστής ιδεών που ετοιμάζει για τις επόμενες γενιές μια συρρικνωμένη
εκδοχή της Ιστορίας», γράφει ο Ντάνυ Σέστερ στην εισαγωγή της φετινής έκδοσης.
«Τα περισσότερα θέματα κινούνται γύρω από τα λεγόμενα μεγάλα γεγονότα: τη δίκη
του Σίμσον, τον θάνατο της Νταϊάνας, τα σκάνδαλα του Κλίντον. Ο ουρανός
σκοτεινιάζει από τα σύννεφα των δημοσιογράφων που κινούνται κατά σμήνη σαν τα
κοτσύφια, με την ίδια ταχύτητα και με προκαθορισμένη διαδρομή. Όταν κάθεται
ένα στο χώμα, κάθονται όλα. Όταν ένα σηκώνεται να πετάξει, σηκώνονται όλα».

Στην κορυφή του καταλόγου των θεμάτων που λογοκρίθηκαν το 1997 βρίσκονται οι
πωλήσεις όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά τα ψηφίσματα του Κογκρέσου που
απαγορεύουν την πώληση στρατιωτικού εξοπλισμού σε αντιδημοκρατικές
κυβερνήσεις, τονίζεται στην έκθεση, το αμερικανικό μερίδιο στην παγκόσμια
αγορά όπλων αυξήθηκε τα δέκα τελευταία χρόνια από 16% σε 63%. Οι Ηνωμένες
Πολιτείες είναι σήμερα ο μεγαλύτερος έμπορος όπλων στον κόσμο και τροφοδοτεί
ένα διαρκή ανταγωνισμό των εξοπλισμών ­ αλλά καμιά μεγάλη εφημερίδα δεν έκρινε
αυτή την πληροφορία άξια δημοσίευσης.

Δεύτερο σε σημασία υποβαθμισμένο θέμα είναι ο καρκινογόνος χαρακτήρας πολλών
καλλυντικών. Ακολουθεί η προσπάθεια του μεγάλου κεφαλαίου να ελέγξει τα
αμερικανικά πανεπιστήμια. Η παρακολούθηση μη στρατιωτικών στόχων από το
ηλεκτρονικό σύστημα ECHELON. Το γεγονός ότι 42 από τις 100 εταιρείες που
κατασκευάζουν και πωλούν όργανα βασανιστηρίων εδρεύουν στις ΗΠΑ. Η «απώλεια»
ρωσικού πλουτωνίου στη Χιλή και τη Βολιβία. Ο εξαναγκασμός γυναικών στην
Αμερική και τον Τρίτο Κόσμο να χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά εμφυτεύματα. Ο
αμερικανικός νόμος που ανοίγει τον δρόμο για μια εθνική ταυτότητα. Οι
περικοπές θέσεων εργασίας από τη Ματέλ, την εταιρεία που κατασκευάζει την
Μπάρμπι. Και τα σχέδια του αμερικανικού στρατού να αποτεφρώσει χημικά όπλα στο Όρεγκον.