ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ «Πρώτο κόμμα το ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές»

«Χρόνια πολλά, υγεία και καλή ενημέρωση του ελληνικού λαού», είναι η πρώτη
ευχή του υπουργού Πολιτισμού Ευάγγελου Βενιζέλου για το 1999. Λίγους μήνες
μικρότερος από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, με τον οποίο τελείωσαν μαζί το
Γυμνάσιο και την ίδια χρονιά, το ’74, μπήκαν στο Πανεπιστήμιο, ο Ευάγγελος
Βενιζέλος είναι μόλις 42 χρόνων. Όταν τον ρωτάς «αν μπορεί να βρεθεί
μελλοντικά αντίπαλος με τον αρχηγό της Ν.Δ.», απαντά με νόημα: «Επειδή βλέπω
ότι θα έχει μακρά παραμονή στη θέση τού αρχηγού της αξιωματικής
αντιπολίτευσης, δεν θα απέκλεια τίποτα». Νέος στην ηλικία πολιτικός, αλλά με
μακρά πείρα, όταν ερωτάται «αν σκέπτεται μετά το υπουργείο Πολιτισμού να
προσφέρει και κάπου αλλού τις υπηρεσίες του», σχολιάζει με χαμόγελο: «Όπως έχω
πει κατ’ επανάληψη, εγώ είμαι πολυσχιδής και πειθαρχημένος. Μπορώ να κάνω
πολλά πράγματα με ευχαρίστηση και θέλω να ελπίζω και με αποτελεσματικότητα».
Ομιλητικότατος και πολυγραφότατος ­ έχει κυκλοφορήσει με επιτυχία 10 βιβλία ­
ο Ευάγγελος Βενιζέλος, «πνιγμένος», στο γραφείο του, εκτός από τις δικές του
εργασίες και από δεκάδες βιβλία φίλων που του προτείνουν να τα παρουσιάσει,
ζητεί, με την συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», «ν’ αναλάβει ο επιχειρηματικός κόσμος
τις ευθύνες του» και «να συμβάλει στη συλλογική προσπάθεια για τη μείωση του
πληθωρισμού». Πιστεύει πως το ’99 «πρέπει να τελειώσουμε με τις εκκρεμότητες».
Τονίζει ότι «πρέπει να ιδωθεί ως μεγάλη λαϊκή υπόθεση η ΟΝΕ». Παραδέχεται ότι
υπάρχει κάποια δυσαρέσκεια στον κόσμο για την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, αλλά
πιστεύει ότι το κόμμα του θα καταγραφεί πρώτο και στις ευρωεκλογές, ενώ προς
το τέλος της τετραετίας, κοντά στις βουλευτικές εκλογές, «θα πυκνώσουν θετικά
γεγονότα». Μιλάει για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, που «δεν θα πρέπει να αναλωθεί σε
βυζαντινολογίες». Στηρίζει τον Κώστα Σημίτη και για τη θέση του προέδρου του
κόμματος και ετοιμάζεται να παρέμβει στον προσυνεδριακό διάλογο του ΠΑΣΟΚ με
ένα νέο του βιβλίο, «Πολιτική αναφορά ­ Συμμετοχή στον πολιτικό διάλογο που
διεξάγεται στο γύρισμα του αιώνα».

ΣΤΗ συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος
αναφέρεται κατ’ αρχήν στις προσδοκίες του για τον καινούργιο χρόνο.

«Το 1999 είναι το κρίσιμο μομέντουμ για την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ και
βεβαίως ως χρόνος πολιτικά κρίσιμος λόγω των ευρωεκλογών και λόγω της
προετοιμασίας μας για το 3ο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, αποκτά ιδιαίτερο
ενδιαφέρον για όλους τους Έλληνες. Έχουμε την υποχρέωση να τελειώσουμε τις
εκκρεμότητές μας».

ΕΡ.: Αυτή η ΟΝΕ… Έχει γίνει το ψωμοτύρι σας…

ΑΠ.: Η αλήθεια είναι ότι κάποτε η Ευρωπαϊκή Ένωση στη συνείδηση της ευρείας
κοινής γνώμης συμβόλιζε την ασφάλεια, τη σταθερότητα, την εγγύηση της ομαλής
λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών, την ευημερία. Από ένα σημείο και μετά οι
εξελίξεις στη φυσιογνωμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως η ΟΝΕ, ιδίως οι
ονομαστικοί δείκτες του Μάαστριχτ, άρχισαν να λειτουργούν σε όλη την Ευρώπη ως
μία πηγή ανασφάλειας, ως κάτι το καινοτομικό και ως εκ τούτου το απειλητικό.

Είναι λοιπόν βασική υποχρέωσή μας να μετατρέψουμε την ΟΝΕ από μία έννοια ή από
έναν οικονομικό στόχο ή από ένα σύστημα νομισματικών και οικονομικών
διευθετήσεων, σε κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο. Γι’ αυτό επιμένω ότι η ΟΝΕ μπορεί
να είναι και μπορεί να ιδωθεί ως μία πολύ μεγάλη λαϊκή υπόθεση.

ΔΥΣΑΡΕΣΚΕΙΑ

ΕΡ.: Εσείς, ένας άνθρωπος πληθωρικός, έξυπνος, που
έχετε επαφή με τον κόσμο, δεν βλέπετε ότι υπάρχουν διαρροές από
το ΠΑΣΟΚ;

ΑΠ.: Υπάρχει μια δυσαρέσκεια, η οποία οφείλεται όχι τόσο στις βασικές
πολιτικές επιλογές που ακολουθεί η κυβέρνηση, αλλά στην αποτελεσματικότητα των
χειρισμών μας. Δυστυχώς, εντυπώσεις δημιουργούν τα επιμέρους γεγονότα και όχι
νέες καταστάσεις που διαμορφώνονται με μεγάλο κόπο.

ΕΡ.: Στις ευρωεκλογές δεν θα υπάρξουν και άλλες απώλειες;

ΑΠ.: Οι ευρωεκλογές ­ όπως συμβαίνει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έτσι και
στην Ελλάδα ­ είναι ένα εθνικό πολιτικό γεγονός. Στη συνείδηση του κόσμου δεν
υπάρχουν αυτοτελή ευρωπαϊκά πολιτικά γεγονότα, ο κόσμος γνωρίζει πάρα πολύ
καλά ότι στις ευρωεκλογές δεν αναδεικνύεται πρωθυπουργός, δεν μεταβάλλεται η
σύνθεση της Βουλής, αλλά καταγράφεται ένας συσχετισμός δυνάμεων στο εκλογικό σώμα.

Και για μας, οι ευρωεκλογές, με στόχο τη νίκη, με στόχο την επιβεβαίωση της
πρώτης θέσης του ΠΑΣΟΚ, είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για να συνθέσουμε την
πολιτική μας, να την επαναπροβάλλουμε, να την εξηγήσουμε, να την υποστηρίξουμε.

ΕΡ.: Ένα κακό αποτέλεσμα για το ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές δεν θα επηρεάσει
τις βουλευτικές εκλογές;

ΑΠ.: Πιστεύω ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταγραφεί και πάλι ως πρώτο κόμμα, θα είναι ο
νικητής των ευρωεκλογών. Αλλά σε κάθε περίπτωση πρέπει να γνωρίζουμε ότι η
βούληση του εκλογικού σώματος, οι τάσεις του εκλογικού σώματος δεν
διαμορφώνονται κατά τρόπο ευθύγραμμο. Υπάρχουν καμπύλες. Και τα καθοριστικά
γεγονότα δεν συμβαίνουν αναγκαστικά στο μέσον της κυβερνητικής θητείας. Μπορεί
να συμβούν και αργότερα. Μπορεί να έχουμε μια πύκνωση θετικών γεγονότων προς
το τέλος της περιόδου, για παράδειγμα.

ΕΡ.: Έχετε σκεφθεί ότι ίσως ήταν μία λύση για σας αν κάνατε τις
ευρωεκλογές μαζί με τις εθνικές εκλογές;

ΑΠ.: Νομίζω ότι επ’ αυτού έχει απαντήσει ο ίδιος ο Κώστας Σημίτης, με πολύ
σαφή τρόπο.

Δεν μπορεί το χρονοδιάγραμμα της πολιτικής μας να διαμορφώνεται εξ συμπτώσεων.
Διότι το γεγονός ότι τον Ιούνιο έχουμε ευρωεκλογές, είναι συμπτωματικό.
Συμπίπτει να είναι στο μέσον σχεδόν της βουλευτικής περιόδου και μάλιστα σε
μια φάση πολύ κρίσιμη για την πορεία προς την ΟΝΕ.

ΗΠΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΡ.: Έχετε σκεφθεί, κύριε υπουργέ, ότι ίσως χρειάζεται μια
αλλαγή πλεύσης της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ;

ΑΠ.: Πιστεύω ότι η πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ είναι
εξαιρετικά ήπια, σε σχέση με τις πολιτικές που έχουν εφαρμόσει άλλα κράτη-μέλη
της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όποιο κριτήριο και αν ακολουθήσει κανείς, το κριτήριο των κοινωνικών δαπανών,
το κριτήριο των πραγματικών εισοδημάτων, βλέπει ότι δεν ζητήθηκαν από τον
ελληνικό λαό θυσίες, οι οποίες ζητήθηκαν από άλλες κοινωνίες. Και αυτό θα
έλεγα, ότι είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημά μας.

Θα ήθελα, πάντως, να τονίσω ότι ο επιχειρηματικός κόσμος πρέπει να αναλάβει
την ευθύνη του σε σχέση με την πορεία της χώρας. Διότι τώρα που το μέτωπο
είναι εστιασμένο στον πληθωρισμό, αυτή η τελευταία αντιπληθωριστική προσπάθεια
δεν μπορεί να είναι μια προσπάθεια της κυβέρνησης ή του διοικητικού μηχανισμού
του κράτους ή των εργαζομένων που πρέπει να συμπιέσουν το κόστος εργασίας ανά
μονάδα προϊόντος. Πρέπει να είναι και μια ευθύνη συγκεκριμένη και απτή, του
επιχειρηματικού κόσμου, διότι πάντα οι εργαζόμενοι συμμορφώνονται πολύ πιο
έντονα και πολύ πιο άμεσα στα σταθεροποιητικά προγράμματα και σε στόχους όπως
η ΟΝΕ, ενώ ο συντελεστής κεφάλαιο παρά την υψηλή κερδοφορία και παρά το
γεγονός ότι έχουμε μια σχετική αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων, οφείλει να
συμβάλλει ακόμη στην προσπάθεια αυτή, σε αυτήν τη συλλογική προσπάθεια.

Σημίτης-Βενιζέλος. Ο υπουργός Πολιτισμού στηρίζει τον Πρωθυπουργό για τη θέση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ και ετοιμάζεται να παρέμβει στον προσυνεδριακό διάλογο του κόμματος με ένα νέο του βιβλίο: «Πολιτική αναφορά ­ Συμμετοχή στον πολιτικό διάλογο που διεξάγεται στο γύρισμα του αιώνα»

ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ Πολιτισμού απασχολεί ιδιαίτερα το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Και πιστεύει
ότι το κυβερνών κόμμα παραμένει πολυσυλλεκτικό και επί των ημερών του Κώστα Σημίτη.

ΕΡ.: Μιλάτε για ένα πολυσυλλεκτικό ΠΑΣΟΚ, αλλά ορισμένοι λένε ότι
αυτό ίσχυε μόνον επί ημερών Ανδρέα Παπανδρέου…

ΑΠ.: Ο Κώστας Σημίτης είναι και αυτός μία εκδοχή του ΠΑΣΟΚ, όπως εκδοχή του
ΠΑΣΟΚ ­ ιδρυτής ­ ήταν και ο Ανδρέας Παπανδρέου. Το ΠΑΣΟΚ ως συλλογικό
υποκείμενο έχει ορισμένες κοινωνικές αναγωγές, διεκδικεί την αντιπροσώπευση
κοινωνικών και πολιτικών ομάδων, που μπορούν να εκφραστούν με ποικιλία ύφους,
με ευρύτερο αισθητικό φάσμα, με τη μία ή την άλλη εκδοχή πολιτικού λόγου. Το
ζητούμενο είναι σε κάθε περίπτωση να εκφράζεται το όλο ΠΑΣΟΚ.

ΕΡ.: Πιστεύετε ότι μπορεί να το εκφράσει ο Κώστας Σημίτης, εάν
επανεκλεγεί πρόεδρος από το προσεχές συνέδριο;

ΑΠ.: Νομίζω ότι αυτό είναι αυτονόητο. Νομίζω ότι αυτό δεν τίθεται σε
αμφισβήτηση από κανέναν και νομίζω ότι είναι και το πιο φυσιολογικό που θα
μπορούσε να περίμενε κανείς από ένα κόμμα που βρίσκεται στην κυβέρνηση και
έχει πρόεδρο, Πρωθυπουργό εν ενεργεία και μάλιστα Πρωθυπουργό νικητή των
βουλευτικών εκλογών.

ΕΡ. Τι πρέπει, κατά τη γνώμη σας, να γίνει ώστε να μην είναι
ένα συνέδριο ρουτίνας, να μην είναι μία από τα ίδια;

ΑΠ.: Πρώτον, πρέπει να είναι ένα συνέδριο, το οποίο δεν θα ενοχλήσει και δεν
θα κουράσει τον ελληνικό λαό με μία εσωκομματική βυζαντινολογία. Δεύτερον, ένα
συνέδριο, το οποίο θα είναι εξωστρεφές και πολιτικό και όχι ένα συνέδριο
οργανωτίστικο και εσωστρεφές. Ένα συνέδριο πολιτικού λόγου και όχι ένα
συνέδριο εσωτερικών συσχετισμών. Πρέπει επίσης να είναι ένα συνέδριο, το οποίο
δείχνει πως το ΠΑΣΟΚ, ως συλλογικό υποκείμενο, έχει πλήρη συνείδηση της
κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στη χώρα και της πραγματικότητας που
διαμορφώνεται σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Άρα, πρέπει ο πολιτικός λόγος
που θα παραχθεί από το συνέδριο να είναι άλλου τύπου. Δεν μπορεί να είναι μία
επανάληψη κομματικών στερεοτύπων.

ΕΡ.: Λέγεται ότι εσείς δεν έχετε μηχανισμό από πίσω σας, όπως έχουν
άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ…

ΑΠ. Έλεγε ο Μάο Τσε Τουνγκ, αν θυμάμαι καλά, ότι «η παράδοση είναι ένας
βράχος, ο οποίος είτε πέφτει επάνω σου και σε πλακώνει, είτε πατάς επάνω του
και σε ανυψώνει». Το ίδιο ισχύει νομίζω και με τους μηχανισμούς. Οι μηχανισμοί
μπορεί να λειτουργήσουν είτε προωθητικά είτε όμως και κατασταλτικά και πολλές
φορές αποθετικά.

Δεν υποτιμώ καθόλου την ανάγκη της συλλογικότητας και της ανάμειξης πολλών
στελεχών σε μία πολιτική προσπάθεια, αλλά νομίζω ότι έχει περάσει οριστικά η
εποχή των αριθμητικών συσχετισμών.

Η ΣΥΝΘΕΣΗ

ΕΡ.: Έχετε σκεφθεί ποια θα μπορούσε να ήταν η πλέον αποτελεσματική σύνθεση
του, μετά το συνέδριο, νέου Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ;

ΑΠ.: Καλό είναι αυτοί οι οποίοι μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στην
παραγωγή και τη διαμόρφωση μιας πολιτικής, να βρίσκονται και στα όργανα που
είναι τυπικώς αρμόδια για τον σκοπό αυτό. Δεν θεωρώ ότι έχουν και τόσο μεγάλη
σημασία τα ζητήματα αυτά. Πιστεύω ότι όλα αυτά έχουν πολύ μικρότερη σημασία.
Κάποτε, έννοιες όπως Κ.Ε., Π.Γ., «Γραμματέας», περιβαλλόντουσαν από μία αχλύ
μυστηρίου και από ένα συμβολικό κύρος πολύ μεγαλύτερο. Τώρα σημασία δεν έχει
τι τυπική ιδιότητα έχεις, αλλά ποιος είσαι. Σημασία δεν έχει τι αρμοδιότητα
ασκείς, αλλά τι μπορείς να πεις και να κάνεις.

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ

ΕΡ.: Ο προσυνεδριακός διάλογος στο ΠΑΣΟΚ έχει αρχίσει. Πώς σκέφτεστε
να συμβάλλετε;

ΑΠ.: Πέρα από τη συμμετοχή μου στις ομάδες εργασίας που προετοιμάζουν τα
θέματα του συνεδρίου, έχω συντάξει ένα ενιαίο και συστηματικό κείμενο που το
ονομάζω «Πολιτική Αναφορά – Συμμετοχή στον πολιτικό διάλογο που διεξάγεται στο
γύρισμα του αιώνα», ένα κείμενο που πιστεύω ότι μπορεί να συμβάλει στη
συζήτηση, να την τροφοδοτήσει, να προκαλέσει συμφωνίες ή διαφωνίες. Θα
κυκλοφορήσει με τη μορφή βιβλίου πολύ σύντομα, ελπίζω ότι αποσπάσματά του θα
φιλοξενηθούν και στην εφημερίδα σας.

ΕΡ.: Η κεντρική του ιδέα ποια είναι;

ΑΠ.: Θα έλεγα ότι μεγαλύτερη σημασία έχει να ξεφύγουμε από τον στερεότυπο
πολιτικό λόγο. Και να δούμε το πραγματικό φάσμα της πολιτικής, δηλαδή τα νέα
προβλήματα που εισάγονται στον δημόσιο βίο, ως πολιτικά πλέον, ενώ δεν
εθεωρούντο τέτοια πριν από μερικά χρόνια, μέσα από μια οπτική γωνία η οποία
έχει σαφή και δεδηλωμένα ιδεολογικά χαρακτηριστικά, έχει γνωστή πολιτική
ταυτότητα, αλλά αυτή δεν λειτουργεί ως αγκύλωση, λειτουργεί ως αφετηρία.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ Πολιτισμού δεν πιστεύει ότι πρέπει να αλλάξει το εκλογικό σύστημα.
Η χώρα χρειάζεται, επισημαίνει, σταθερές κυβερνήσεις.

ΕΡ.: Τα μικρότερα κόμματα της Βουλής, κύριε υπουργέ, ζητούν
ένα δικαιότερο εκλογικό σύστημα…

ΑΠ.: Μα όλα τα μικρά κόμματα μέσα στο πολιτικό μας σύστημα, θέτουν μονίμως
ζήτημα αλλαγής του εκλογικού συστήματος και εισαγωγής ενός συστήματος πολύ πιο
κοντά στην απλή αναλογική.

Πιστεύω ότι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της μεταπολιτευτικής περιόδου,
είναι η ικανότητα ανάδειξης σταθερών κυβερνήσεων.

ΕΡ.: Επομένως, όλα αυτά που λέει το ΠΑΣΟΚ περί Κεντροαριστεράς και
περί συμμαχιών, πώς θα επιτευχθούν; Τι ζητάει, να
πάνε όλοι στο ΠΑΣΟΚ;

ΑΠ.: Όχι. Νομίζω ότι τίποτα το ηγεμονικό και τίποτε το επηρμένο δεν έχει η
στάση του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ γνωρίζει πάρα πολύ καλά ότι η ύπαρξη της αναγκαίας
κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και μιας κοινοβουλευτικά σταθερής κυβέρνησης,
είναι όρος αναγκαίος αλλά όχι επαρκής.

Αυτή είναι η ασφαλής και στέρεη βάση που πρέπει να υπάρχει. Επιπλέον, όμως,
πρέπει να διαμορφώνεται κάθε φορά η ευρύτερη δυνατή συναίνεση και αυτό δεν
είναι κάτι λιγότερο από την πλειοψηφία, αλλά κάτι περισσότερο. Δεν την
υποκαθιστά, αλλά την συμπληρώνει.

Πρέπει δε να σας πω και κάτι άλλο. Ότι οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση του
εκλογικού συστήματος, πέρα από την εικοτολογία που θα προκαλέσει, είναι και
μία βαθύτατα ηττοπαθής προσέγγιση που δημιουργεί την ψευδή εντύπωση ότι το
ΠΑΣΟΚ δεν βλέπει τον εαυτό του ως ικανό να λειτουργήσει πλειοψηφικά, πολυσυλλεκτικά.