ΣΗΜΑΤΑ

… της Ντανιέλ Μιττερράν πρέπει να ήταν μεγάλη. Υπήρξε πιστή, πάμπιστη ως
σύζυγος και ως χήρα, και όμως αποδεικνύεται ανίκανη να ευαισθητοποιήσει ­ όσο
θα ήθελε ­ τους άλλους στους αγώνες και τα όνειρά της. Η καρδιά της ήταν πάντα
δοσμένη στην επανάσταση. Από τον κομαντάντε Μάρκος των Τσιάπας ως τον Οτζαλάν
των Κούρδων, δεν άφησε επαναστάτη για επαναστάτη που να μην τον αγκαλιάσει, να
μην του προσφέρει ενθάρρυνση και συμπαράσταση. Από τα χρόνια της Αντίστασης,
τότε που είχε γνωρίσει και τον Φρανσουά, η Ντανιέλ κρατάει ακόμα την ικανότητα
για οράματα και την όρεξη για αγώνα. Δεν λύγισε ποτέ. Και ούτε ποτέ νοιάστηκε
για πράγματα μικρά, λόγου χάρη για τις απιστίες του συζύγου της ή για τις
πολιτικές παλινωδίες του. Ακόμα και η αποκάλυψη της ύπαρξης της Μαζαρίν, της
εξώγαμης κόρης του, ελάχιστα φάνηκε να την ταράζει.

… όμως η υποδοχή που συνάντησε η τελευταία χειρονομία της. Η Ντανιέλ
αποφάσισε ως γνωστόν να πουλήσει μερικά ενθυμήματα της εποχής Μιττερράν που
είχε στο σπίτι της ­ κυρίως δώρα ξένων ηγετών, πολιτικών και καλλιτεχνών:
ανάμεσά τους και ένα κουτί με εγχάρακτες τις Εννέα Μούσες, που είχε δωρήσει
στους Μιττερράν η Μελίνα Μερκούρη. Ελάχιστοι ενδιαφέρθηκαν. Λίγοι πήγαν στο
ασυνήθιστο αυτό «μπαζάρ». Και ακόμη λιγότεροι αγόρασαν. Οι δημοσιογράφοι
προβληματίστηκαν με την αδιαφορία του κόσμου. Η Ντανιέλ είναι συμπαθής, ο
Φρανσουά ήταν χαρισματικός, η εποχή του σημάδεψε τη Γαλλία, και επιτέλους τα
αντικείμενα δεν ήταν άνευ αξίας. Γιατί δυσκολεύτηκε τόσο η Ντανιέλ να πουλήσει
ό,τι θύμιζε τον άντρα της;

… σημειώνουν ορισμένοι σχολιαστές, υπεισέρχεται η πολιτική. Η οποία φαίνεται
πως με το παρελθόν έχει σχέση ακόμη πιο ιδιόμορφη από εκείνη που τη συνδέει με
το παρόν. Η Ντανιέλ είχε προαγγείλει ότι τα έσοδα από την εκποίηση των
«κειμηλίων» θα διετίθεντο για το Ίδρυμα «Γαλλία-Ελευθερία», που έχει συστήσει
η ίδια, και που έργο έχει την προστασία των απανταχού καταπιεσμένων, σε
συνδυασμό και με τη διαφύλαξη της μνήμης του Φρανσουά Μιττερράν. Αυτό το
τελευταίο, είπαν, ήταν που «έκανε κακή εντύπωση». Ο Μιττερράν έχει αρχίσει να
αποδομείται. Η κατεδάφιση ήταν βραδεία στην αρχή, έμοιαζε ως και αναστρέψιμη.
Τώρα όμως οι μπουλντόζες έχουν πάρει φόρα. Το ότι ο Μιττερράν φαινόταν να
δίνει στη Γαλλία ένα στόχο, ή μια ιδιαίτερη εθνική υπερηφάνεια ­ ή έστω
ψευδαισθήσεις και για τα δύο ­ δεν λέει και πολλά πράγματα σήμερα στους Γάλλους.

… έχουν αλλάξει. Οι «Μιττερρανικοί» σοσιαλιστές, κάπως παραδοσιακοί,
«ορθόδοξοι», φαίνεται να επισκιάζονται από τους πιο «εκσυγχρονισμένους», τους
Ζοσπενικούς. Πολλοί απ’ αυτούς θέλουν να ξεχάσουν θαρρείς πως υπήρξε καν ο
Μιττερράν. Ταυτόχρονα, ο βίος και η πολιτεία του «θείου» Φρανσουά
επανεξετάζεται από πολλές πλευρές. Ο άλλοτε εξ απορρήτων του Μιττερράν, Ρολάν
Ντυμά, είναι υπόλογος τώρα για παλιά σκάνδαλα. Και ο γιος του μακαρίτη
προέδρου, Ζαν-Κριστόφ, θεωρείται ύποπτος για την προώθηση, παράνομα, γαλλικών
όπλων στην Αφρική. Τα παιχνίδια των Μιττερράν, ελέχθη, όπλισαν τις
εξαγριωμένες φυλές της Ρουάντας για ένα πόλεμο που στοίχισε μισό εκατομμύριο
ζωές. Όλο και λιγότερο φωτεινή προβάλλεται πλέον η περίοδος εκείνη. Όλο και
πιο μακρυνή μοιάζει. Μερικοί υποστηρίζουν ότι δεν ήταν και τόσο ωραία η
δεκαετία του ’80. Παράξενο, αλλά ο άνθρωπος το μπορεί και αυτό: Να επιδεινώνει
ακόμη και το παρελθόν.