ΣΗΜΑΤΑ

… είναι τελικά αριστερός. Δεν κείται πέρα και έξω από τις δύο μεγάλες
συντεταγμένες του πολιτικού φάσματος αλλά στη μέση. Και με απόκλιση σαφώς
ευώνυμη. Η θέση αυτή είναι η πρώτη «έκπληξη» που επιφυλάσσει ο Τόνυ Μπλαίρ στο
ιδιότυπο σεμινάριο κορυφής που πραγματοποιείται απόψε στη Νέα Υόρκη. Τα
πυροτεχνήματα του εισαγγελέα Κέννεθ Στάρ ­ του μεγαλύτερου πορνογράφου της
αμερικανικής ιστορίας ­ επισκιάζουν αλλοίμονο την ιδεολογική αυτή συνάντηση.
Πρόκειται όμως για σοβαρό γεγονός, η σημασία του θα φανεί ίσως σύντομα στην
Ευρώπη. Κλίντον, Μπλαίρ, Πρόντι, Καρντόσο (Βραζιλία), ίσως και κάποιοι άλλοι ­
αλλά όχι ο Ζοσπέν, που δεν εκλήθη ­ θα επιχειρήσουν να προσδιορίσουν ποιές
είναι σήμερα οι «προοδευτικές» προτάσεις και να συμφωνήσουν στην αξιοποίησή τους.

… λοιπόν το έχει ετοιμάσει ο Μπλαίρ. Δυο μήνες, λένε, το έγραφε. Πριν από
λίγες μέρες, το παρέδωσε στον γκουρού του, τον καθηγητή Άντονυ Γκίντενς που
διευθύνει το Λόντον Σκούλ οβ Εκονόμικς. Την περασμένη Πέμπτη, ο Γκίντενς
μάζεψε στη σχολή του πενήντα διανοούμενους, οικονομολόγους και πολιτικούς
επιστήμονες του New Labour για να βάλουν τις τελευταίες πινελιές. Κατόπιν, ο
Μπλαίρ το πήρε υπό μάλης και ξεκίνησε για την Αμερική. Έκπληξη δεύτερη, μετά
την ιδεολογική διευκρίνιση του μπλαιρικού μανιφέστου: ο ευρωπαϊσμός του. Η
φρασεολογία ελάχιστα ταιριάζει με τη διαδεδομένη εικόνα του Μπλαίρ ως
δεξιίζοντος «προοδευτικού» που έχει ερωτευθεί την αμερικανική αριστερά και
απεχθάνεται την ευρωπαϊκή. Άλλος Μπλαίρ είναι αυτός που μιλά απόψε στη Νέα Υόρκη.

… «Τρίτος Δρόμος σημαίνει μιά εκσυγχρονισμένη σοσιαλδημοκρατία, αφοσιωμένη
στην ιδέα της κοινωνικής δικαιοσύνης και στους στόχους της κεντροαριστεράς,
αλλά και ευέλικτη, καινοτόμος, ικανή να βλέπει μπροστά. (….) Αντλεί τη
ζωτικότητά της από τα δύο μεγάλα ρεύματα της ευρωπαϊκής κεντροαριστερής
σκέψης: τον δημοκρατικό σοσιαλισμό και τον φιλελευθερισμό. Ρεύματα των οποίων
το διαζύγιο, στον αιώνα μας, αποδυνάμωσε την προοδευτική πολιτική στη Δύση». Ο
Μπλαίρ απαριθμεί κατόπιν πέντε αρχές που θεωρεί συνυφασμένες μ’ αυτή την
προοδευτική πολιτική: 1) Ισοτιμία των πολιτών. 2) Ίσες ευκαιρίες για όλους. 3)
Ηθική ευθύνη του ατόμου. 4) Κοινωνική ευθύνη (ο πολίτης έχει και υποχρεώσεις
προς το σύνολο, όχι μόνο δικαιώματα). 5) Αποδοχή της «παγκοσμιοποίησης».

… λέει ο Γκίντενς στη «Ρεπούμπλικα», όχι μόνο θα επιζήσει αλλά μπορεί και να
μεγαλουργήσει. «Για να γίνει όμως αυτό, οι σοσιαλδημοκράτες πρέπει να
επανεξετάσουν ορισμένες από τις παλιές αντιλήψεις τους. Μερικοί έχουν αρχίσει
να το κάνουν». Ο Γκίντενς διαρρηγνύει τα ιμάτιά του όταν ακούει να λένε ότι ο
Μπλαίρ αντιγράφει τους Δημοκρατικούς των ΗΠΑ. Ίσα ίσα, λέει, οι ιδέες του
είναι εντελώς ευρωπαϊκές. Ο διευθυντής του LSE απορεί επίσης με τις κατηγορίες
ότι ο πρωθυπουργός του σπέρνει ζιζάνια στην ευρωπαϊκή αριστερά. Δεν οδηγεί
αυτός, λέει, την αριστερά σε αιρετικούς δρόμους. Μάλλον ακολουθεί. Οι
θεματοφύλακες της ορθοδοξίας δεν πρόσεξαν άραγε τις ­ πολύ προ του Μπλαίρ ­
αλλαγές στην υπόλοιπη Ευρώπη; Τη διαδρομή του Γκονζάλες, του Μιττερράν, του
Κάρλσον; Τη μεταμόρφωση του Εργατικού κόμματος της Νορβηγίας; Τις συζητήσεις
στο γερμανικό SPD, που τελικά πέρασε από τον Σάρπινγκ και τον Λαφονταίν στον
Σραίντερ; Το ιταλικό ΚΚ που έγινε PDS, με εντελώς νέα όψη;