Παιχνίδι για 1,2 τρισ.!

Τρεις μεγάλοι όμιλοι στον χώρο της παραγωγής και εμπορίας πετρελαιοειδών
δημιουργούνται πλέον στην Ελλάδα. Οι όμιλοι αυτοί κατέχουν το μερίδιο του
λέοντος (με ποσοστό που υπολογίζεται περίπου στο 65%-70%) σε μία αγορά που
έχει τζίρο 1,2 τρισεκατομμύρια δρχ. τον χρόνο.

Ο ΤΡΙΤΟΣ μεγάλος παίκτης στην Ελλάδα προέκυψε από τον τελευταίο «γάμο» που
έγινε σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ των εταιρειών Shell και Texaco.

Η νέα αυτή συνεργασία αλλάζει και πάλι τον «χάρτη» στον κλάδο των
πετρελαιοειδών. Η ελληνική αγορά πετρελαιοειδών έχει μπει την τελευταία
τριετία για τα καλά στον… χορό των συνεργασιών και των συγχωνεύσεων. Οι
ανακατατάξεις ξεκίνησαν με τη συνεργασία των εταιρειών ΒΡ και Mobil σε
πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η συνεργασία αυτή ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο του 1996
και τέλος του 1997 η συνεργασία υλοποιήθηκε και στη χώρα μας.

Ακολούθησε η δημιουργία κοινής εταιρείας εμπορίας πετρελαιοειδών από τις
κρατικές ΕΚΟ και ΕΛΔΑ-Ε που μετονομάστηκε σε Ελληνικά Πετρέλαια. Όμως τα
Ελληνικά Πετρέλαια δεν σταμάτησαν εδώ. Τον Μάιο του 1998 προχώρησαν και σε
εξαγορά της εταιρείας Γ. Μαμιδάκης και πρόσθεσαν έτσι ένα ποσοστό περίπου 5%
στο μερίδιό τους.

Αλλά πολλές ανακατάξεις στον χώρο της εμπορίας γίνονται και με τις άλλες
εταιρείες που διαθέτουν το υπόλοιπο 38,5% των σημείων πώλησης (πρατήρια) όπου
πολλές μικρότερες εταιρείες αυξάνουν τον στόλο τους ή αλλάζουν σήματα,
αποσκοπώντας σε συμφωνίες που θα τους επιτρέψουν μεγαλύτερα οφέλη.

ΤΡΙΤΟΣ ΠΑΙΚΤΗΣ

Όμως στην ελληνική αγορά εμφανίζεται τώρα και ένας τρίτος μεγάλος παίκτης.
Πρόκειται για τις εταιρείες Shell και Texaco, που ανακοίνωσαν χθες από το
Λονδίνο ότι κατέληξαν σε πανευρωπαϊκή συμφωνία συνεργασίας. Οι
διαπραγματεύσεις για την επίτευξη της συμφωνίας είχαν ξεκινήσει λίγο μετά την
αντίστοιχη συμφωνία ΒΡ και Mobil και διήρκεσαν περίπου ένα χρόνο.

Όπως είχε συμβεί και με τη συμφωνία εκείνη, απαιτείται η έγκριση της
Ευρωπαϊκης Επιτροπής, η οποία αναμένεται τώρα να δοθεί σύντομα και για τον νέο
«γάμο», σύμφωνα με όσα είπαν στελέχη της Shell Hellas στα «ΝΕΑ». Οι
συνεργασίες των διεθνών ιδιωτικών εταιρειών έχουν και άλλα κοινά σημεία. Για
παράδειγμα, τόσο στη μία περίπτωση όσο και στην άλλη, αφορούν τους τομείς της
διύλισης των προϊόντων αργού πετρελαίου όπως και τα θέματα μάρκετινγκ και
εμπορίας πετρελαιοειδών.

Στην περίπτωση της Shell και της Texaco, σύμφωνα με ανακοινώσεις των δύο
εταιρειών, οι εταιρείες Shell της Ευρώπης θα έχουν το 88% της κοινοπραξίας,
ενώ η Texaco το 12% της νέας επιχείρησης. Η νέα κοινοπραξία αναμένεται να
λειτουργήσει στα μέσα του 1999.

Η ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Νέος «γάμος» στον χώρο των πετρελαιοειδών. Η Shell και η Texaco υπολογίζουν ότι στα μέσα του 1999 θα ξεκινήσει η συνεργασία τους σε όλη την Ευρώπη

Στην περίπτωση της ΒΡ με την Mobil, η συνεργασία προβλέπει ότι η ΒΡ συμμετέχει
με 70% στον τομέα των καυσίμων και η Mobil με 30%, ενώ στα λιπαντικά η Mobil
με 51% και η ΒΡ με 49%. Όμως και οι δύο κοινοπραξίες έχουν κοινό στόχο, που
τις οδήγησε στη λύση της δημιουργίας κοινοπραξιών, σύμφωνα με όσα έλεγαν
στελέχη τόσο της Shell και της Mobil στην Ελλάδα όσο και στελέχη άλλων
εταιρειών του κλάδου πετρελαιοειδών στη χώρα μας: τα προβλήματα στο χώρο των
διυλιστηρίων, τον ανταγωνισμό και τα μικρά περιθώρια ανάπτυξης, σε συνδυασμό
με την ανάγκη για τον περιορισμό των δαπανών μέσα από οικονομίες κλίμακας.

ΟΙ ΛΟΓΟΙ που επιβάλλουν διεθνείς συνεργασίες και συγχωνεύσεις μεγάλων
εταιρειών, σύμφωνα με όσα λένε στελέχη που γνωρίζουν καλά τον χώρο των
πετρελαιοειδών, είναι οι εξής:

* Τα προβλήματα των διυλιστηρίων στην Ευρώπη (τα οποία διαθέτουν ή έχουν
συμμετοχή σε αυτά όλες οι διεθνείς εταιρείες) «προκάλεσε τόσο η βελτίωση της
τεχνολογίας όσο και ο ανταγωνισμός από τρίτες χώρες. Έτσι η εμφάνιση μιας
σύγχρονης μεθόδου διύλισης την τελευταία δεκαετία (κράκινγκ) απαιτούσε τον
εκσυγχρονισμό των διυλιστηρίων των εταιρειών, με υψηλό κόστος που πιθανόν να
ήταν δύσκολο να αποσβεστεί».

* Την ίδια στιγμή, τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια είχαν να αντιμετωπίσουν τον
ανταγωνισμό των διυλιστηρίων στις αραβικές χώρες, «όπου κατα-σκευάστηκαν
τεράστια διυλιστήρια, τα οποία διέθεταν πλέον πετρέλαια και βενζίνες στις
αγορές αντί για αργό πετρέλαιο προς διύλιση».

* Ακόμα, σύμφωνα με στελέχη των εταιρειών, «οι κοινοπραξίες δίνουν τις
ευκαιρίες σε οικονομίες κλίμακος στις εταιρείες που περιορίζουν δαπάνες, π.χ.
στη διύλιση ή τη διανομή, σε ένα περιβάλλον με μικρά πλέον περιθώρια
ανάπτυξης». Σύμφωνα με στοιχεία της STAT ΒΑΝΚ από επεξεργασία ισολογισμών, οι
εταιρείες πετρελαιοειδών στην Ελλάδα είχαν το 1997 τζίρο 1,2 τρισεκατομμύρια
δραχμές και συνολικά καθαρά κέρδη 12,3 δισ. δρχ. Διευθυντικά στελέχη των
εταιρειών υποστηρίζουν ότι «η διαφορά οφείλεται στο γεγονός ότι το μεγαλύτερο
μέρος του τζίρου μας αποτελούν οι φόροι που αποδίδονται στο κράτος».

Σημειώνεται τέλος ότι οι συνεργασίες και οι συγχωνεύσεις δεν αποτελούν μόνο
ευρωπαϊκό φαινόμενο. Οι εταιρείες ΒΠ και AMOCO έχουν στις ΗΠΑ συνεργασία σε
όλα τα επίπεδα και όχι μόνο στην εμπορία αλλά και στην εξόρυξη και σε άλλους
τομείς. Πρόκειται για ολική συγχώνευση. Ενώ στην Αυστραλία, οι εταιρείες Shell
και Mobil (που στην Ευρώπη και την Ελλάδα έχουν άλλους «συνεταίρους»)
ανακοίνωσαν τον Αύγουστο του 1998 ότι θα συνεργαστούν στη διύλιση.