ΣΗΜΑΤΑ

… μια ακόμη μείζων κρίση, όπως η τωρινή, για να κερδίσει κάπως σε υπόληψη η
αυλή των θαυμάτων που λέγεται Δούμα. Η λέξη σημαίνει «σκέψη» ­ από το σκυθικό
«ουμ» (μυαλό), μεταφορά του βυζαντινού «νου». Αλλά οι σκέψεις και συσκέψεις
στο γκρίζο μέγαρο του ρωσικού Κοινοβουλίου ­ με τα σφυροδρέπανα ακόμη εδώ κι
εκεί ­ συνδυάζονται με μπίζνες και γραφικότητες. «Κόκκινοι μάνατζερ» κάθονται
πλάι σε παπάδες-βουλευτές με βαρύτιμους σταυρούς στο στήθος. Εθνικιστές και
φασιστοειδή πλάι σε νεοφιλελεύθερους. Και πιο περίοπτοι, πάντα, οι
κομμουνιστές του Γεννάντυ Ζιουγκάνωφ: Οι εκλογές του 1995 τους έφεραν πρώτους
αλλά χωρίς απόλυτη πλειοψηφία. Το ίδιο όπως εκείνες του 1995 είχαν αναδείξει,
πάλι χωρίς την απόλυτη, τους εθνικιστές του Βλαντίμηρ Ζηρινόφσκυ.

… της Δούμας και ο Γρηγόρη Γιαβλίνσκυ: ο «αγορίτης» οικονομολόγος που
ηγήθηκε του συνασπισμού «Μήλο», ο σεμνότερος ίσως της σχολής
Γκαϊντάρ-Τσουμπάις-Κυριένκο. Εκεί και ο παλιός μηχανοδηγός Γεώργη Σαντύμπιν,
στέλεχος του ΚΚ και διάσημος σ’ όλη τη Ρωσία για την εκστρατεία του κατά της
σεξουαλικής εκπαίδευσης στα σχολεία. Εκεί και ο άλλοτε διάσημος
αντικαθεστωτικός Σεργκέϊ Κοβαλιώφ, που συνήθως καθεύδει τώρα στο έδρανό του.
Εκεί και ο Αλεξάντρ Κορζακώφ, ο περιβόητος πρώην φρούραρχος, αρχηγός των
πραιτωριανών του Γιέλτσιν. Εκεί και ο Ιωσήφ Κοπζόν, ο επιλεγόμενος «Ρώσος
Σινάτρα» ­ λόγω της αγάπης του για το τραγούδι και τη μαφία. Πολλοί
εθνοπατέρες μπήκαν στο Σώμα με το σπαθί τους. Άλλοι πλήρωσαν γερά: Το ’95,
λένε οι αγενείς, ο Ζηρινόφσκυ πουλούσε την κάθε θέση στη λίστα του 100.000 έως
1.000.000 δολλάρια. Δεν είναι βέβαια τελείως ακίνδυνο να είσαι Ρώσος
βουλευτής. Ξυλοδαρμοί και κάθε είδους επιθέσεις με δράστες ή θύματα στη Δούμα
φτάνουν συχνά στον Τύπο. Το ίδιο και οι δολοφονίες βοηθών των βουλευτών, που
διεκπεραιώνουν συνήθως οικονομικές και άλλες δύσκολες υποθέσεις. Η
δημοσιογράφος Άννα Ζαφέσοβα μέτρησε μέσα σ’ ένα χρόνο 15 τέτοιους φόνους.

… κολυμπά και αυτή μέσα στα ίδια θολά νερά. Χώρα των κοσμοκαλόγερων, των
Ρασπούτιν και των «Μετανοείτε», η Ρωσία δεν μπόρεσε ποτέ να ξεχωρίσει την
πολιτική από τη θρησκεία. Οι ιερείς της εννοούσαν πάντοτε να «πολιτεύονται» ­
αλλά και ο λαός της, συχνά, αυτό περίμενε από εκείνους. Έτσι, πολλοί
ξαφνιάστηκαν τον Ιούλιο, λόγου χάρη, όταν ο Αλέξιος Β’ αρνήθηκε να σταθεί πλάι
στον Γιέλτσιν και να ιερουργήσει στην επίσημη ταφή των οστών του τσάρου
Νικολάου. «Ο πατριάρχης θέλησε να μείνει έξω από την τελετή ­ εξήγησε ο
εκπρόσωπός του, πατήρ Φσεβολόντ Τσάπλιν. ­ Προτιμά να βρίσκεται πλησιέστερα
στις διαθέσεις και τις σκέψεις του ποιμνίου του και των κληρικών μας». Ο
Γιέλτσιν συνέλαβε το υπονοούμενο: Είχε χάσει την εύνοια των ρασοφόρων.

… ιστορική ειρωνεία, και όμως, η ρωσική Εκκλησία ­ που ο Στάλιν και ο
Μπρέζνιεφ την είχαν τόσο πολύ τυραννήσει ­ προσεγγίζει τώρα τους κομμουνιστές
μ’ ένα είδος νοσταλγίας για την εποχή που όλα ήταν πιο «ξεκάθαρα» και υπήρχε
πυγμή στο Κρεμλίνο. Αλλά διατηρεί τη συμπάθειά της και για τους μοναρχικούς.
Όπως και κάποιους άνομους δεσμούς με τους κατά παράδοση κήρυκες του «εθνικού
μεγαλείου», υπερεθνικιστές και νεοναζί. Δεν παραλείπει δε ­ μέσω ορισμένων
τύπων όπως ο πατήρ Τύχων, μαϊντανός των τωκ-σόου ­ να στηλιτεύει τους
Εβραίους: τον Κυριένκο, τον Μπορίς Νεμτσώφ, πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης,
τον Τζωρτζ Σόρος…