ΣΗΜΑΤΑ

… η αδιαφορία που επικρατεί για την πολιτική έχει αρχίσει να προβληματίζει
τα κόμματα. Πλησιάζει η μέρα των εκλογών, 20 Σεπτεμβρίου, και κανένας δεν
δίνει σημασία. Ιδίως οι νέοι. Στις προηγούμενες εκλογές, το 1994, το 14% των
ψηφοφόρων αγνόησαν τις κάλπες. Τώρα, σε μια δημοσκόπηση μεταξύ ατόμων 18-21
ετών, η προαγγελλόμενη αποχή ξεπερνά το 18%. Και στις άλλες ηλικίες όμως
ελάχιστη όρεξη υπάρχει. Έτσι, το μεγαλύτερο κόμμα είναι οι αναποφάσιστοι και
οι «μπλαζέ», οι οποίοι θα ψηφίσουν μεν ­ από καθήκον ­ αλλά δεν πρόκειται ούτε
να πανηγυρίσουν ούτε να θρηνήσουν, όποιο και αν θα είναι το αποτέλεσμα. Ο
σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Γιαίραν Πέρσον δεν κρύβει την ανησυχία του: Η
αποχή, λένε, πλήττει περισσότερο το κόμμα που είναι κυβέρνηση. Και όλα αυτά,
στη Σουηδία. Τη χώρα που ήταν κάποτε από τις πιο πολιτικοποιημένες στον κόσμο.

… άλλος καημός: Πόσα χρόνια θα κυβερνά ο Μέτσιαρ. Όλοι μουρμουρίζουν
εναντίον του, στην Μπρατισλάβα βγήκαν και παννώ, «Μέτσιαρ δικτάτορα». Αλλά όλο
τον ψηφίζουν. Οι εκλογές εδώ είναι στις 25, πέντε μέρες μετά τη Σουηδία. Ο
Βλάντιμιρ Μέτσιαρ είναι ο άνθρωπος που συνέχισε με τον πιο ατυχή τρόπο τη
«Βελούδινη Επανάσταση» της Τσεχοσλοβακίας του Βάτσλαβ Χάβελ (1989).
Προκαλώντας ένα «Βελούδινο Διαζύγιο» (1993), απέσπασε τα 5.000.000 των
Σλοβάκων από τα 10.000.000 των Τσέχων. Ο Μέτσιαρ διαφωνούσε με τον «Θατσερικό»
πρωθυπουργό της Πράγας, Βάτσλαβ Κλάους, για τον ρυθμό των ιδιωτικοποιήσεων
(και είχε και τις προσωπικές του φιλοδοξίες). Ευγενέστατα, ο Χάβελ τους άφησε
να κάνουν ό,τι θέλουν. Το διαζύγιο επήλθε με απλή συμφωνία, χωρίς καν
δημοψήφισμα, και η Ευρώπη γλύτωσε ένα πόλεμο. Αλλά η Μπρατισλάβα δεν ευτυχεί..
Ο μέσος μηνιαίος μισθός στη Σλοβακία ήταν πέρυσι 328 δολλαρία (Τσεχία 430). Η
ανεργία 13% (Τσεχία 9%). Ευρωπαϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ προσκάλεσαν την Τσεχία να
γίνει μέλος αλλά στους Σλοβάκους γύρισαν τη ράχη.

… αυταρχικός, επιβάλλει και λογοκρισία: Απαγόρευσε στα ιδιωτικά κανάλια τη
μετάδοση κομματικών διαφημίσεων και «πολιτικής προπαγάνδας», φιμώνοντας έτσι
την αντιπολίτευση. Το κρατικό, φυσικά, μεταδίδει τους δικούς του λόγους
αυτολεξεί και καλύπτει όλες τις κινήσεις του Κόμματος Δημοκρατικής Σλοβακίας.
Οι αντίπαλοί του ωστόσο έχουν μερικές ελπίδες. Κατάφεραν, πρώτη φορά, να
αποφύγουν το αλληλοφάγωμα. Ορισμένες δημοσκοπήσεις δίνουν συνολική πλειοψηφία
στην αντιπολίτευση, που θα μπορούσε και να κυβερνήσει ­ εφ’ όσον βέβαια ενωθεί
μετά τις εκλογές. Πρόσωπο (σχετικά) κοινής αποδοχής θεωρείται ο Ρούντολφ
Σούστερ, ο δημοφιλής δήμαρχος του Κόζιτσε, που είναι και ο κυριότερος
αντίπαλος του Μέτσιαρ, και που κατεβαίνει επικεφαλής του Κόμματος Πολιτικής Συνεννόησης.

… οι εκλογές είναι στις 27. Εδώ φυσικά θα παρακολουθήσουμε τη σπουδαιότερη
εκλογική αναμέτρηση της χρονιάς, σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Αλλά υπάρχει και
στους Γερμανούς το πρόβλημα του μειωμένου ενδιαφέροντος για την πολιτική ­ προ
πάντων στους νέους. Μέσα στο πλήθος των αριθμών και των άλλων στοιχείων που
ανακοίνωσε την περασμένη βδομάδα ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής των
εκλογών, Γιόχαν Χάλεν, ξεχωρίζει η σταθερή άνοδος της μέσης ηλικίας στο σύνολο
των υποψηφίων. Το 1990, ο μέσος υποψήφιος ήταν 44 ετών. Το 1994, η μέση ηλικία
ήταν τα 45 χρόνια. Εφέτος, είναι τα 46. Όλο και λιγότεροι νέοι ενδιαφέρονται
να κυβερνήσουν.