ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ Προσαρμογές ναι, «νέες θυσίες» όχι
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
11 λεπτά
Για το ενδεχόμενο να χρειαστούν «προσαρμογές» της οικονομικής πολιτικής στα
νέα δεδομένα που διαμορφώνονται λόγω της χρηματιστηριακής κρίσης, που ξεκίνησε
από τη Νοτιοανατολική Ασία, πέρασε στη Μόσχα και έχει γίνει ήδη παγκόσμια,
προειδοποιεί ο διευθυντής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού καθηγητής
κ. Τάσος Γιαννίτσης, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ενώ επαναλαμβάνει την τεράστια
σημασία της έγκαιρης συμμετοχής της χώρας μας στη ζώνη «νομισματικής
σταθερότητας» του ευρώ.
Ωστόσο, αρνείται να συνδυάσει τυχόν αλλαγές στην οικονομική πολιτική με
«νέες θυσίες» στην πορεία προς την ΟΝΕ και σημειώνει ότι, παρά τις
εντυπώσεις λόγω της «κρίσης της Μόσχας», τα βασικά μεγέθη της ελληνικής
οικονομίας είναι σε σταθερή θετική πορεία τα τελευταία χρόνια.
Βέβαια, καταχωρεί στις «πολιτικές κορόνες» τα όσα υποστηρίζονται από πολλές
πλευρές είτε για ένταξη στο ευρώ μέσω «πολιτικής διαπραγμάτευσης» είτε για
ένταξη «χωρίς κόστος για κανέναν, εύκολα και γρήγορα».
Προβληματισμένος για την εξέλιξη της πρώτης φάσης στην προσπάθεια πώλησης
της Ιονικής Τράπεζας, συστήνει την αποσύνδεση του τιμήματος από «τις
εξωπραγματικές προσδοκίες της χρηματιστηριακής αγοράς», μιας και αυτό που
ενδιαφέρει είναι η δημιουργία ανταγωνιστικού τραπεζικού συστήματος που θα
εξυπηρετεί τον πολίτη και σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο, το τίμημα αποτελεί ένα
«οπωσδήποτε σημαντικό κριτήριο, μεταξύ όμως περισσότερων άλλων».
Παράλληλα, ο κ. Γιαννίτσης αναγνωρίζει την ανάγκη να ελεγχθούν ορισμένες
πτυχές της παγκοσμιοποίησης των αγορών «ώστε να μην καταρρέουν οικονομίες, να
μη χάνονται προσπάθειες χρόνων μέσα σε λίγες ώρες», ενώ επισημαίνει και την
απουσία ενός «ηγεμονικού συστήματος» που θα μπορούσε να εγγυηθεί τη σταθερότητα.
 |
|
Τάσος Γιαννίτσης: Δεν μπορούμε να τα πετύχουμε όλα χωρίς κόστος για κανέναν, |
«ΜΕΣΟΥΣΗΣ της κρίσης, είναι προφανές ότι δύσκολα μπορεί να εκτιμήσει κανείς αν
είναι αναγκαίες ορισμένες αλλαγές στην οικονομική πολιτική που σχεδιάζεται με
ορίζοντα ώς το 2000»: ο διευθυντής του οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού
καθηγητής κ. Τ. Γιαννίτσης απαντά συλλογισμένος ανάμεσα σε τηλεφωνήματα στο
«πορτοκαλί» με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος και το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας την Παρασκευή το μεσημέρι, καθώς τα διεθνή χρηματιστήρια εμφανίζουν
μια αγχώδη ανάκαμψη και η δραχμή για άλλη μια μέρα δείχνει να κρατάει καλά
στην πίεση.
«Οι κεντρικοί στόχοι δεν είναι δυνατόν να αλλάξουν», συνεχίζει ο κ. Γιαννίτσης
και προσθέτει ότι τυχόν ανακατατάξεις στο οικονομικό περιβάλλον η κυβέρνηση θα
τις λάβει υπόψη της για τις αναγκαίες προσαρμογές».
Ο διευθυντής του οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού υπενθυμίζει ότι για την
ελληνική οικονομία το «ζητούμενο δεν είναι να πάμε καλά ώς το 2000, αλλά να
πάμε τόσο καλά όσο χρειάζεται, ώστε να κριθεί θετικά η χώρα μας για την ένταξη
στη ζώνη του ευρώ».
ΘΥΣΙΑ ΚΑΙ ΚΕΡΔΟΣ
Ωστόσο, ο κ. Γιαννίτσης διαφωνεί ότι τα «τυχόν νέα δεδομένα» στην παγκόσμια
οικονομία σημαίνουν «αίμα και δάκρυα», εν ολίγοις μεγαλύτερες θυσίες για τον
Έλληνα πολίτη στην πορεία προς το ευρώ: «Δεν υπονοώ κάτι τέτοιο. Οπωσδήποτε, η
κρίση από μόνη της συνεπάγεται κάποιο κόστος. Όμως, ενδεχόμενη προσαρμογή σε
διαφορετικά δεδομένα όπως, π.χ., αξιοποίηση νέων εργαλείων στη διαχείριση
του χρέους, εξοικονόμηση δαπανών από δευτερεύουσες ανάγκες, αποτελεσματικότερα
μέσα στη σύλληψη της φοροδιαφυγής, ενεργοποίηση ιδιωτικής χρηματοδότησης
ορισμένων επενδύσεων δεν συνεπάγεται θυσίες, όπως υπονοείτε. Και η ίδια η
έννοια της θυσίας χρησιμοποιείται πολύ συχνά χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι, αν
διασυνδέσουμε μεμονωμένα χρόνια σε μία περίοδο, μπορούμε να καταλήξουμε στο
εξής: ό,τι εμφανίζεται ως θυσία σε μία δεδομένη στιγμή εμφανίζεται ως κέρδος
σε μια άλλη χρονική στιγμή. Και η γενεσιουργός αιτία του κέρδους αυτού είναι η
θυσία του παρελθόντος», καταλήγει ο κ. Γιαννίτσης, για να υποστηρίξει ότι αυτή
η χρονική σχέση «θυσίας» και «κέρδους» περιγράφει πολύ καλά αυτό που συνέβη
στη χώρα μας τα 4 τελευταία χρόνια…
ΚΟΣΤΟΣ ΥΠΑΡΧΕΙ
Η ερώτηση έρχεται αυθόρμητη. Σωστά όλα αυτά, αλλά είναι δυνατό να πιστέψουμε
ότι και τα δεδομένα θα αλλάξουν προς το χειρότερο, προφανώς, και δεν θα
υπάρξει κόστος για την ελληνική κοινωνία;
«Με τις πολιτικές κορόνες που προσπαθούν να μας πείσουν ότι όλα μπορούμε να τα
πετύχουμε χωρίς κόστος για κανέναν, πρέπει κάποτε να τελειώνουμε σ’ αυτή τη
χώρα. Κόστος υπάρχει και θα υπάρχει. Μια σύγχρονη σοσιαλιστική κυβέρνηση
οφείλει κατ’ αρχήν να ρίξει το βάρος της στη δίκαιη κατανομή του κόστους αυτού
μιλώ για τη θυσία, όπως την περιέγραψα προηγουμένως μιας και η κυβέρνησή
μας δεν παλεύει μόνον για τους αριθμούς. Η κυβέρνησή μας δεν παλεύει μόνον για
τα οικονομικά μεγέθη. Παλεύει η κυβέρνηση Σημίτη και για να ισχυροποιήσει την
αλληλεγγύη στο κοινωνικό σύστημα της χώρας».
Τέτοιες ώρες, τέτοια λόγια;
Κι όμως, ο κ. Γιαννίτσης υποστηρίζει σήμερα ότι «πολλοί ήταν εκείνοι που είχαν
σπεύσει να χλευάσουν, όταν ο Πρωθυπουργός είχε πει ότι πρέπει να πληρώσουν
περισσότερα οι “έχοντες και κατέχοντες”» και καταλήγει ότι «σήμερα, ουδείς
χλευάζει, μιας και αυτό είναι πλέον ορατό, στα σημειώματα της Εφορίας».
ΟΧΙ ΠΑΡΟΧΕΣ
Και το περίφημο κοινωνικό πρόσωπο; Υπήρχε, ειδικά μετά την επιτυχημένη πώληση
της Τράπεζας Κρήτης, που άλλαξε για ένα διάστημα το ψυχολογικό κλίμα στην
αγορά, η αίσθηση ότι η ομιλία του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη θα συνδυαζόταν
με συγκεκριμένες αναφορές στο «κοινωνικό πρόσωπο του ΠΑΣΟΚ». Ο διευθυντής του
οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού διαφωνεί:
«Είναι λάθος να ταυτίζουμε την κοινωνική πολιτική με την παροχή επιδομάτων και
αποσπασματικών παροχών. Κοινωνική πολιτική είναι και αυτή που εγγυάται τη
σταθερότητα του συστήματος, τη διασφάλιση του εισοδήματος, της απασχόλησης,
των θετικών προοπτικών για κάθε πολίτη. Με τα σημερινά δεδομένα, η προσωπική
μου θέση είναι ότι αυτό που προέχει είναι η διασφάλιση των κεκτημένων. Η
επιθετική αντίσταση στις διαβρωτικές επιδράσεις της παγκοσμιοποίησης».
Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ
Επιθετική αντίσταση στα αρνητικά της παγκοσμιοποίησης; Ακούγεται πολύ καλό για
να είναι αληθινό αλλά ο κ. Γιαννίτσης επιμένει: «Παίζουμε σ’ αυτό το
παιχνίδι, άρα έχουμε υποχρέωση να ενισχύσουμε τα στοιχεία του οικονομικού και
παραγωγικού μας συστήματος, προσπαθώντας ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε
προϋποθέσεις για να αξιοποιήσουμε έτσι τα “πλεονάσματα” που προκύπτουν, ώστε
να απαμβλύνουμε το κόστος που έχει για συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα αυτή η
οικονομική πολιτική που είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθούμε.
Μπορεί η παγκοσμιοποίηση να δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά σίγουρα δεν τις
δημιουργεί για όλους, και η κοινωνική διάσταση της κυβερνητικής πολιτικής
κρίνεται από το κατά πόσο δημιουργεί μηχανισμούς διάχυσης αυτών των οφελών
προς όσους αυτές οι ευκαιρίες αφήνουν απέξω».
ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑΤΑ;
Και η λεγόμενη «πολιτική διαπραγμάτευση» για την είσοδό μας στη ζώνη του ευρώ;
Δεν θα κάνει η κυβέρνηση Σημίτη ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, στην
περίπτωση που τα χαρτιά μας δεν είναι τόσο ισχυρά, τη στιγμή της κρίσης για
την ένταξή μας στο κλαμπ των ισχυρών;
«Τέτοιου είδους διαπραγματεύσεις είναι κατ’ αρχήν αμφίβολο αν είνα τυπικά
εφικτές. Αλλά κι αν είναι, αυτοί που τις επικαλούνται ως διέξοδο οφείλουν να
εξηγήσουν τι είδους πολιτικά ή άλλα ανταλλάγματα θα πιεστεί η Ελλάδα να δώσει.
Και πώς συγκρίνεται το κόστος τέτοιων “ανταλλαγμάτων” με το αναπόφευκτο και
δεδομένο κόστος της προσπάθειας στο οικονομικό πεδίο, ώστε να ολοκληρωθεί το
μικρό σχετικά κομμάτι που απομένει για την είσοδό μας στη ζώνη του ευρώ».
«ΣΗΜΕΡΑ, ΕΙΝΑΙ πιο ορατή από ποτέ η αμφισβήτηση ορισμένων πτυχών της
παγκοσμιοποίησης», σημειώνει ο κ. Τ. Γιαννίτσης με αφορμή τη συνεχιζόμενη
κρίση στις διεθνείς αγορές και υποστηρίζει ότι οι διεθνοποιημένες αγορές δεν
λειτουργούν ορθολογικά, πράγμα που καθιστά όλο και μεγαλύτερη ανάγκη τη
δημιουργία ρυθμιστικών μηχανισμών που θα λειτουργούν ως «αμορτισέρ» σε
περιπτώσεις τέτοιων κρίσεων.
Ο διευθυντής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού περιγράφει ότι η κρίση
έφτασε ως την Ελλάδα επειδή οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές που είχαν εμπλακεί
σε συνεργασίες στη Ρωσία έχασαν τεράστια ποσά και κινδυνεύουν τώρα με
κατάρρευση. Προκειμένου να την αποφύγουν, ξεπουλούν όλα «τα καλά τους χαρτιά»
και αυτό σημαίνει και πώληση ελληνικών ομολόγων.
Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΘΕΣΜΩΝ
«Το πραγματικό πρόβλημα», υποστηρίζει ο κ. Γιαννίτσης, «είναι ότι η
παγκοσμιοποίηση των αγορών, που αντιμετωπίζεται ως κάτι το αναπόφευκτο, δεν
συνοδεύτηκε από την παγκοσμιοποίηση συγκεκριμένων πολιτικών σταθεροποιητικού
χαρακτήρα και καταλλήλων θεσμών στο όλο σύστημα. Υπάρχουν διαφορές, υπάρχουν
τεράστιες εντάσεις. Χωρίς μάλιστα, και αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά, να
υπάρχει ένα “ηγεμονικό σύστημα”, που θα εγγυάται τη σταθερότητα, με αποτέλεσμα
να καταστρέφονται οικονομίες μέσα σε λίγες ημέρες, να αναστρέφονται
προσπάθειες χρόνων, ενώ και το πολιτικό στοιχείο στη λειτουργία των αγορών
είναι συχνά έντονο και αφαιρεί την οικονομική ορθολογικότητα από το σύστημα».
«Μην πάτε μακριά, αρκεί να θυμηθούμε τα περυσινά λόγια του ίδιου του Τζορτζ
Σόρος, που είχε επισημάνει την ανορθολογικότητα του συστήματος που ο ίδιος
εκμεταλλεύεται για να κερδίσει μυθώδη ποσά και είχε ζητήσει την ανάπτυξη
σταθεροποιητικών θεσμών, ώστε να αντιληφθούμε ότι κάτι πρέπει να γίνει άμεσα»,
συνεχίζει ο κ. Γιαννίτσης και υπενθυμίζει ότι η ίδια η ζωή έχει ένα σταδιακό
ρυθμό, σε αντίθεση με τις αγορές…
ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ
Και η περίπτωση της χώρας μας; Όλες αυτές οι κατηγορίες εναντίον της
κυβέρνησης, ότι έχει μετατρέψει την ελληνική οικονομία σε πεδίο κυριαρχίας του
«χρηματιστηριακού τζόγου» και ότι τώρα απλώς πληρώνει τις συνέπειες;.
«Ποτέ δεν διασυνδέσαμε την οικονομική μας πολιτική με το Χρηματιστήριο»,
απαντά ο κ. Γιαννίτσης και υποστηρίζει ότι «επί κυβέρνησης Σημίτη, το ελληνικό
Χρηματιστήριο έκανε ένα θεαματικό άλμα προς τη διαφάνεια και την αξιοπιστία.
Μπήκαν κανόνες διαφάνειας, μπήκε τάξη στον χώρο, μπήκαν φόροι στις
χρηματιστηριακές συναλλαγές, δημιουργήθηκε το κατάλληλο κλίμα για την είσοδο
θεσμικών επενδυτών. Πρέπει να σημειώσουμε ότι τα τελευταία χρόνια, η
Σοφοκλέους λειτούργησε ως πηγή άντλησης κεφαλαίων για τις επιχειρήσεις, με
κόστος σημαντικά χαμηλότερο από το τραπεζικό. Και στο τέλος – τέλος, οι πάντες
οφείλουν να γνωρίζουν ότι το Χρηματιστήριο δεν προσφέρεται για βραχυπρόθεσμα
κέρδη. Όσοι θεωρούν ότι το Χρηματιστήριο είναι τζόγος, πάντοτε πληρώνουν το
κόστος που πληρώνουν οι πάσης φύσεως τζογαδόροι».
Η ΖΩΝΗ-ΑΣΠΙΔΑ
Πάντως, ο κ. Γιαννίτσης εκτιμά ότι τέτοιου τύπου «εύκολες κριτικές»
συνδυάζονται πάντοτε με τις χρηματιστηριακές κρίσεις «αυτό που έχει σημασία,
είναι να αντιληφθούμε ότι η απόφαση του Μαΐου για τη δημιουργία της ζώνης του
ευρώ, λειτούργησε εξαιρετικά θετικά για τις χώρες που ήδη συμμετέχουν».
Προσθέτει, μάλιστα, ότι η εξέλιξη αυτή είναι και για εμάς ένα ισχυρότατο
δείγμα «της τεράστιας σημασίας που μπορεί να έχει η μετάβαση από τη θέση του
μοναχικού καβαλάρη σε εταίρο μιας ισχυρής συμμαχίας, ενός νομισματικού και
οικονομικού σχηματισμού».
 |
|
Γιαννίτσης – Πολυζωγόπουλος, χειραψία του πρωθυπουργικού συμβούλου με τον |
«ΜΕ ΤΙΣ ιδιωτικοποιήσεις στον τραπεζικό χώρο, στόχος μας είναι να
δημιουργήσουμε ένα τραπεζικό σύστημα με περισσότερους ισχυρούς πόλους, άρα πιο
ανταγωνιστικούς στο διεθνή ανταγωνισμό», αναφέρει ο κ. Τ. Γιαννίτσης για να
υποστηρίξει αμέσως μετά ότι «εξωπραγματικά τιμήματα μπορεί να αποβούν εις
βάρος και της υπό ιδιωτικοποίηση τράπεζας και του ίδιου του τραπεζικού
συστήματος, αν ο μόνος τρόπος να μη βγει ζημιωμένος ο ενδιαφερόμενος συνδέεται
με αμφίβολες και ύποπτες καταστάσεις και ενέργειες…
Σκοπός μας δεν είναι να φορτώσουμε την περαιτέρω πορεία μίας τόσο αξιόλογης
τράπεζας, όπως η Ιονική, με βάρη που μπορούν τελικά να στραφούν ενάντια στο
στόχο της παραγωγικής της αναδιάρθρωσης, αλλά και της ίδιας της ενδυνάμωσης
του τραπεζικού συστήματος, που είναι το κεντρικό ζητούμενο», συνεχίζει ο
διευθυντής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού και επισημαίνει ότι οι
ιδιωτικοποιήσεις στις τράπεζες πρέπει να ακολουθούν σταδιακό ρυθμό, με τρόπο
ώστε το κάθε βήμα να αποτελεί αφετηρία αποφάσεων για το επόμενο βήμα, αφού
«μπορούν να γίνουν ακόμα πολλά στον τομέα της παροχής υπηρεσιών από τις τράπεζες».
ΟΧΙ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
«Με ρωτάτε ποιο είναι το σχέδιο της κυβέρνησης, ποιο είναι το πνεύμα των
κινήσεων στο τραπεζικό σύστημα. Θα ήταν ανεδαφικό και επικίνδυνα δογματικό να
είχαμε προκαθορίσει ένα μοντέλο με τόσες μεγάλες και τόσες μικρές τράπεζες, με
τόσες κρατικές και με τόσες ιδιωτικές και να προσπαθούσαμε στη συνέχεια να το
δημιουργήσουμε και μάλιστα σε συνθήκες πλήρους ευελιξίας του συστήματος».
Ο κ. Γιαννίτσης υποστηρίζει ότι «μία μαζική και απερίσκεπτη προσφυγή σε μία
πολιτική και σε τέτοιες διαδικασίες, τα αποτελέσματα των οποίων πρέπει να
γίνει ορατό ότι μπορούν να είναι θετικά, δεν ωφελεί. Χρειάζεται χρόνος,
χρειάζεται στρατηγική για το κάθε βήμα και κυρίως, όχι δογματική προσέγγιση
των ζητημάτων».
Βεβαίως, ο διευθυντής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού τάσσεται υπέρ
της ιδιωτικοποίησης της Ιονικής «μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο
ανταγωνιστικού, αλλά και πιο ανθεκτικού τραπεζικού συστήματος» αλλά
υπογραμμίζει ότι «οι εξελίξεις που θα διαμορφωθούν, θα προσδιορίσουν τη
στρατηγική μας για τα επόμενα βήματα».
ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ ΑΠΟ ΠΑΓΙΔΕΣ
Η κριτική διάθεση του κ. Γιαννίτση είναι σαφέστατη: Αν και αρνείται να μιλήσει
για τα όσα έγιναν ως τώρα, όταν ερωτάται ποιος πιστεύει ότι πρέπει να είναι ο
κυβερνητικός προσανατολισμός εν όψει του δεύτερου γύρου της προσπάθειας
πώλησης της τράπεζας, δεν μασάει τα λόγια του:
«Να είναι ψυχρός, χωρίς υποτίμηση των πολιτικών παραμέτρων, αλλά και χωρίς
συναισθηματισμούς και πολιτικές υπερβολές, οι οποίες δημιουργούν δουλείες και
οδηγούν σε εμπλοκές. Να αποσυνδεθούμε από στοιχεία που παγίδευσαν και ο νοών
νοείτω τις διαδικασίες στην πρώτη φάση, κάτι που άλλωστε είναι στις
προθέσεις τόσο του αρμόδιου υπουργείου όσο και της μητρικής τράπεζας. Να
διασφαλιστεί ο ισχυρότερος δυνατός ανταγωνισμός στις προσφορές, αλλά και η
προοπτική της τράπεζας και ο ίδιος ο αναπτυξιακός μετασχηματισμός του
τραπεζικού συστήματος. Εξάλλου, η εμβέλεια του εγχειρήματος είναι για τα
ελληνικά δεδομένα τέτοια, ώστε οι καθυστερήσεις, που είναι αναπόφευκτες,
τελικά να λειτουργούν ως μοχλός για την επίτευξη ενός πραγματικά θετικού
αποτελέσματος. Άλλωστε, είναι και η εμπειρία από τον ΟΤΕ, την Τράπεζα Κρήτης
και ΤΚΕ, που επιβεβαιώνει αυτόν τον συλλογισμό».
Google news
