ΣΗΜΑΤΑ

… χρόνια στον «Ομπσέρβερ», η Μέλανι Φίλλιπς, πολύ γνωστή στην Αγγλία, μίλησε
στους αναγνώστες της για τα προβλήματα της αρθρογραφίας. «Το παρόν ­ γράφει ­
είναι το τελευταίο μου κομμάτι σ’ αυτή την εφημερίδα. Εδώ ανάλωσα όλη μου
σχεδόν την επαγγελματική ζωή». Προσεχώς, θα μετακομίσει στους «Σάνταιυ Τάιμς».
Αλλά ο πολύς δρόμος είναι πίσω της. Επιχειρεί λοιπόν ένα ολοσέλιδο απολογισμό.
«Φεύγω, τελικά, πιο εξαγριωμένη απ’ ό,τι όταν ήρθα», λέει η Μέλανι. Την
ενοχλεί η υποκρισία των πολιτικών. Αλλά ακόμη περισσότερο την ενοχλεί κάτι
άλλο: η υποκρισία των οπαδών. Σ’ όλη της την καριέρα, λέει, πάλευε με τη
διάκριση αριστερά – δεξιά. Προοδευτικό – αντιδραστικό. Ποιο είναι το ένα και
ποιο το άλλο…

… αρθρογράφος πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός μ’ αυτά τα παιχνίδια των
λέξεων ­ και των εννοιών. Πολλές φορές, κατηγόρησαν τη Μέλανι ότι «τα λέει
πολύ δεξιά», ενώ η ίδια ένοιωθε αριστερή, «προοδευτική». Η σύγχυση στην
αγγλική ορολογία είναι μεγαλύτερη απ’ ό,τι σε άλλες γλώσσες. Liberal,
πολιτικά, σημαίνει αριστερός, «προοδευτικός». Liberal, οικονομικά, σημαίνει
φιλελεύθερος, μέχρι και νεοφιλελεύθερος. Δηλαδή δεξιός. Αλλά αν είσαι
οικονομικά δεξιός, δεν θα είσαι, λίγο, και πολιτικά; Κομφούζιο…. Η Φίλλιπς
ένοιωθε οικονομικά «προοδευτική» και πολιτικά «αριστερή», λέει. «Πολλοί όμως
απ’ αυτούς που θεωρούν ότι γενικότερα είναι “προοδευτικοί” και ότι πολιτικά
θητεύουν στην αριστερά, τείνουν, κάθε παρέκκλιση από την “ορθοδοξία” να τη
θεωρούν στροφή προς τα δεξιά. Αυτοί, ως “προοδευτικοί”, ανήκουν υποτίθεται
στις τάξεις του φωτός, αυτές που αντιμάχονται τις δυνάμεις του σκότους: τη “Συντήρηση”».

… κατηγορήθηκε κατά καιρούς, λέει, από ορισμένους «προοδευτικούς» ως
«συνοδοιπόρος των Συντηρητικών». Την είπαν επίσης «ηθικολόγο» ­ εννοώντας
προφανώς «ανήθικη». «Είναι λοιπόν τόσο κακό να μιλάς για ηθική; Πρέπει
υποχρεωτικά να είσαι αμοράλ;» διερωτάται. Συμβαίνουν παράξενα πράγματα, κατά
την αρθρογράφο. «Όταν γράφεις ότι τα σχολεία βγάζουν αστοιχείωτους, σε
κατηγορούν ότι θέλεις επιστροφή στην εποχή του Ντίκενς, όπου τα παιδιά έτρωγαν
και ξύλο. Όταν γράφεις για την οδύνη που προκαλεί στο παιδί η διάλυση της
οικογένειας, σου προσάπτουν έλλειψη ανοχής απέναντι στις μονογονικές εστίες.
Όταν εκφράζεις τον φόβο ότι η νομιμοποίηση της ευθανασίας θα δώσει σε κάποιους
το ελεύθερο να πιέζουν ηλικιωμένα ή αδύναμα άτομα να προσυπογράψουν την
εκτέλεσή τους, σου καταλογίζουν ότι δεν κατανοείς αυτούς που σιγοσβήνουν μέσα
στον πόνο και θέλουν να δώσουν ένα τέλος στο μαρτύριό τους».

… κατά την αρθρογράφο, είναι ότι όλα αυτά συσχετίζονται κατά περίεργο τρόπο
με τη διάκριση αριστερά – δεξιά. Η Φίλλιπς δεν αντέχει τις παρωπίδες. Υπάρχει
η κοινή λογική, λέει, όπως υπάρχουν και τα στοιχεία, οι αριθμοί, που δεν
επιδέχονται ιδεολογική ταξινόμηση. «Δεν είναι δυνατόν να περνάς για
προοδευτικός αγνοώντας πράγματα αυτόδηλα. Αλλά αυτός είναι και ο λόγος,
πιστεύει η αρθρογράφος, που πολλοί νέοι αποστρέφονται την πολιτική, και μαζί
τις αξίες του ’60, δηλαδή των γονιών τους, οι οποίοι ­ στο όνομα μιας liberal
χαλαρότητας ­ ούτε μεγάλωσαν ποτέ ούτε για τα παιδιά τους ενδιαφέρθηκαν
αρκετά». Δεν είναι σώνει και καλά δεξιό πράγμα η οικογένεια, λέει η Φίλλιπς.
Ούτε η εντατικοποίηση της εκπαίδευσης. Ούτε η ύπαρξη κάποιων φραγμών μεταξύ
ελευθερίας και ασυδοσίας, ηθικής και μη ηθικής.