Απ’ τη Ρωσία με απόγνωση

Στο μικρό και μοναχικό γραφείο του, ο Αλεξάντερ Λίβσιτς δείχνει ένα τετράγωνο
κομμάτι χαρτί, τοποθετημένο μέσα σε κορνίζα.

Αλεξάντερ Λίβσιτς. Όλα μαύρα τα βλέπει ο παραιτηθείς κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του προέδρου Γιέλτσιν. (Φωτό Ρώυτερ)

Είναι ένα ρωσικό ευρωομόλογο, αξίας 2 εκατομμυρίων μάρκων (περίπου 300 εκατ.
δραχμών), έκδοσης Μαρτίου 1997, με επιτόκιο 9%. Δύο χρόνια αργότερα, ούτε αυτό
το χαρτί είναι πια ελκυστικό, ούτε ο Λίβσιτς είναι οικονομικός σύμβουλος του
Ρώσου προέδρου.

Εκείνο τον καιρό, η Ρωσία ήταν ακόμη ένας ενθουσιώδης νέος πελάτης στις
παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η ρωσική κυβέρνηση έκλεινε τη μία μετά την άλλη συμφωνίες για διεθνή δάνεια.
Διευθυντές μεγάλων τραπεζών και οργανισμών της νεοπαγούς ρωσικής οικονομίας
της ελεύθερης αγοράς αλώνιζαν το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, παίζοντας με
ομόλογα και μετοχές.

ΤΟ ΧΡΕΟΣ

Σήμερα, μετά το σοκ της υποτίμησης και το πάγωμα του χρέους, η Ρωσία έχει
γίνει ένας παρίας. Η αξιοπιστία της έχει τρωθεί.

Ο Λίβσιτς, που παραιτήθηκε από το πόστο του, λέει ότι «θα χρειαστούν χρόνια»
ώσπου να επιστρέψουν οι αλκυονίδες ημέρες στη Ρωσία, όπως τότε που έδινε
ευρωομόλογα με 9%. Τα σκληρά μέτρα προκαλούν αμφιβολίες αν η Ρωσία και οι
ρωσικές τράπεζες θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις διεθνείς υποχρεώσεις τους.
Αν και επέμεινε ότι θα αποπληρώσει το χρέος της, η ρωσική κυβέρνηση ομολόγησε
ότι θα υπάρξουν καθυστερήσεις.

Η ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ

Οι επιπτώσεις ήταν άμεσες. Η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας κατέρρευσε αυτή
την εβδομάδα. Η Standard & Poors υποβάθμισε τις ρωσικές τράπεζες στο
χαμηλότερο «σκαλοπάτι» του δείκτη αξιοπιστίας. Και οι Ρώσοι τραπεζίτες
φοβούνται ότι αυτό θα ανακόψει τις ροές κεφαλαίων προς τη Ρωσία. Θα μπορούσε
επίσης να πλήξει την πραγματική οικονομία. Οι ρωσικές εταιρείες διψούν για
κεφάλαια που θα τους επιτρέψουν να ανασυγκροτηθούν και να εκσυγχρονιστούν. Μία
μεγάλη πηγή κεφαλαίων, το ρωσικό χρηματιστήριο, έχει σχεδόν καταρρεύσει. Τώρα
αποκόπτεται και ο ομφάλιος λώρος με τον εξωτερικό δανεισμό.

Χωρίς κεφάλαια, οι ρωσικές εταιρείες θα μαραζώσουν, αναβάλλοντας την ανάκαμψη
από μία οικονομική κρίση που θυμίζει το μεγάλο κραχ του 1929.

«ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ»

Η ασιατική οικονομική κρίση έχει κάνει τους επενδυτές πολύ πιο επιφυλακτικούς,
όταν πρόκειται για αναδυόμενες αγορές όπως η Ρωσία. Την περασμένη Τρίτη,
κυκλοφόρησαν φήμες ότι η κυβέρνηση θα εξαργυρώνει τα ομόλογα που έχουν στην
κατοχή τους οι Ρώσοι με ευνοϊκότερους όρους από εκείνα που έχουν οι ξένοι. Η
αντίδραση ήταν άμεση. Η Credit Suisse First Boston χαρακτήρισε κραυγαλέες
διακρίσεις τα σχέδια της ρωσικής κυβέρνησης να δώσει στους ξένους μόλις το ένα
τρίτο από αυτά που θα δώσει στους Ρώσους.

ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ της Κάτω Βουλής (Δούμας) θα βρεθεί σήμερα η οικονομική πολιτική
του προέδρου Γιέλτσιν. Η κομμουνιστική πτέρυγα που ελέγχει τη Δούμα έχει
δηλώσει ότι θα ζητήσει την παραίτηση του Ρώσου προέδρου, τον οποίο θεωρεί
υπεύθυνο για την τρέχουσα οικονομική κρίση.

Η ρωσική κυβέρνηση εξέτασε χθες μέτρα για την αντιμετώπιση της οικονομικής
κρίσης, ενώ αναμένεται να αναθεωρήσει τον προϋπολογισμό του 1999 με βάση πιο
απαισιόδοξα σενάρια.

Ο πρωθυπουργός Σεργκέι Κιριένκο και άλλα κυβερνητικά στελέχη συναντήθηκαν με
ξένους επενδυτές με τους οποίους επρόκειτο να συζητήσουν σχέδιο αναδιάρθρωσης
του εξωτερικού χρέους.

Μεταξύ των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση είναι και η αδυναμία
καταβολής μισθών και συντάξεων, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει έκρηξη της
λαϊκής δυσαρέσκειας το φθινόπωρο.

Την εσπευσμένη εκταμίευση δανείου 1,5 δισ. δολαρίων που έχει υποσχεθεί η
Ιαπωνία ζήτησε χθες η Μόσχα.

Έκκληση προς του Ρώσους να μην προβαίνουν σε αναλήψεις των καταθέσεών τους
απηύθυνε ο πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, Σεργκέι Ντουμπίνιν. Ο
αντιπρόεδρος του κεντρικού εκδοτικού ιδρύματος της χώρας, Σεργκέι Αλεξασένκο
παραδέχτηκε χθες ότι «είναι σαφές πως ορισμένες από τις μεγαλύτερες τράπεζες,
που περιλαμβάνονται μεταξύ των 20 κορυφαίων της Ρωσίας, ενδέχεται να χρεοκοπήσουν».