Τι σημαίνει το ευρώ

Εικονογράφηση από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»

Το ευρώ έχει μπει ήδη στη ζωή όλων των Ευρωπαίων, αφού η επικείμενη καθιέρωσή
του αλλάζει από τώρα τα πολιτικά και οικονομικά δεδομένα αιώνων. Τι σημαίνει
πρακτικά όμως η καθιέρωση του κοινού νομίσματος και ποιοι θα είναι οι
«κερδισμένοι» και οι «χαμένοι» απ’ αυτή την απόφαση; «ΤΑ ΝΕΑ» σε 10 ερωτήσεις
– απαντήσεις παρουσιάζουν τις επιπτώσεις του ενιαίου νομίσματος σε μισθούς,
τιμές, επενδύσεις, δάνεια κ.ά.

1. Πώς θα διαμορφωθούν τα επιτόκια στις καταθέσεις στα επόμενα χρόνια;

Για να ενταχθεί η Ελλάδα στην ΟΝΕ προϋπόθεση είναι ότι ο πληθωρισμός μέχρι το
τέλος του 1999 θα πέσει κάτω από το 2%. Αυτό σημαίνει ότι τα επιτόκια στις
καταθέσεις θα σημειώσουν σταδιακά σημαντική μείωση, και το 2001 θα είναι
ανάλογα μ’ αυτά του μάρκου, του γαλλικού φράγκου και των άλλων νομισμάτων που
είναι στην πρώτη ζώνη του ευρώ. Από το 2002, όταν δηλαδή θα ξεκινήσει και θα
ολοκληρωθεί η διαδικασία αντικατάστασης των εθνικών νομισμάτων των «12» από το
ευρώ, τότε τα επιτόκια στο σύνολο των χωρών της ΟΝΕ θα είναι εναρμονισμένα.

2. Η πορεία αυτή των επιτοκίων θα είναι προς όφελος του αποταμιευτή ή επιζήμια;

Ο Έλληνας αποταμιευτής εξαιτίας της πτώσης των επιτοκίων σταδιακά θα παίρνει
λιγότερους τόκους για τις καταθέσεις του, ενώ εκτιμάται ότι θα υπάρξει μείωση
και των πραγματικών επιτοκίων (η διαφορά του ονομαστικού επιτοκίου και του πληθωρισμού).

3. Πώς θα κινηθούν τα επιτόκια στα δάνεια τα επόμενα χρόνια;

Η προβλεπόμενη μείωση του πληθωρισμού που, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της
κυβέρνησης, θα ξεκινήσει από το καλοκαίρι και μέχρι το τέλος του 1999 θα είναι
χαμηλότερος από 2% θα έχει ως αποτέλεσμα να μειωθούν τα επιτόκια σ’ όλες τις
κατηγορίες των δανείων. Εκτιμάται ότι με πληθωρισμό στο 2% τα επιτόκια στα
δάνεια θα είναι χαμηλότερα μέχρι και κατά 50% σε σχέση με αυτά που ισχύουν
σήμερα. Από το 2002 τα επιτόκια χορηγήσεων σ’ όλα τα κράτη που συμμετέχουν
στην ΟΝΕ θα είναι ουσιαστικά εναρμονισμένα.

4. Ποιοι θα βγουν κερδισμένοι από τη μείωση των επιτοκίων στα δάνεια;

Κερδισμένοι θα είναι όλοι όσοι δανείζονται, δηλαδή οι επιχειρήσεις, οι
καταναλωτές που παίρνουν καταναλωτικά ή προσωπικά δάνεια, αλλά και οι
υποψήφιοι αγοραστές κατοικίας που θέλουν να πάρουν στεγαστικό δάνειο.

5. Πώς θα εξελιχθούν οι τιμές στα καταναλωτικά αγαθά;

Η πτώση του πληθωρισμού στο 2% μέχρι το 1999, σε συνδυασμό με την υποχρέωση
για σταθερή ισοτιμία για τα επόμενα 2 χρόνια, ουσιαστικά σημαίνει ότι οι
ανατιμήσεις στην αγορά θα περιορισθούν στο ελάχιστο. Η αντικατάσταση από το
2002 των εθνικών νομισμάτων που ανήκουν στη ζώνη του ευρώ με το ενιαίο νόμισμα
θα εντείνει τον ανταγωνισμό, γεγονός που εκτιμάται ότι θα περιορίσει τις
αποκλίσεις στις τιμές των καταναλωτικών προϊόντων.

6. Πώς θα εξελιχθούν οι αμοιβές των εργαζομένων;

Η μείωση του πληθωρισμού, των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του δημόσιου
χρέους συνδέεται με την άσκηση περιοριστικής εισοδηματικής πολιτικής. Αυτό
σημαίνει ότι οι αυξήσεις στις αμοιβές θα είναι περιορισμένες, ώστε να
εξασφαλισθούν και να διατηρηθούν στη συνέχεια τα μεγέθη της οικονομίας στα
επίπεδα που προβλέπονται από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.

7. Οι επενδυτές που τοποθετούν τα χρήματά τους σε ομόλογα και σε μετοχές θα
βγουν κερδισμένοι από την καθιέρωση του ευρώ;

Σίγουρα θα έχουν περισσότερες εναλλακτικές λύσεις απ’ ό,τι σήμερα, αφού θα
μπορούν να επενδύουν τα χρήματά τους σε ομόλογα και μετοχές που αποτελούν
αντικείμενο διαπραγμάτευσης στα χρηματιστήρια των χωρών που συμμετέχουν στην
ΟΝΕ. Οι επενδύσεις αυτές θα είναι πιο φθηνές, αφού οι μεταφορές κεφαλαίων δεν
θα έχουν επιβαρύνσεις από τις μετατροπές των νομισμάτων. Φυσικά θα υπάρχουν
και οι δυνατότητες για επενδύσεις σε τίτλους που «εκφράζονται» σε δολάρια, σε
γιεν και γενικότερα σε νομίσματα εκτός ευρώ, οι οποίες θα προσφέρουν τις
«συγκινήσεις» και των μεταβολών στην ισοτιμία. Πάντως το ευρώ θα διευρύνει τις
εναλλακτικές λύσεις που έχουν σήμερα οι Έλληνες επενδυτές, αλλά είναι πολύ
νωρίς ακόμα για να μιλήσει κάποιος για κερδισμένους και χαμένους.

8. Το ευρώ θα προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες σε εμπόριο, βιομηχανία και βιοτεχνία;

Σίγουρα η ενιαία αγορά και το φθηνότερο χρήμα αποτελούν παράγοντες που ευνοούν
την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Από την άλλη πλευρά, όμως, αναμένεται ότι θα
υπάρξει ένταση του ανταγωνισμού και ακόμα μεγαλύτερη διείσδυση των ευρωπαϊκών
επιχειρήσεων στην ελληνική αγορά. Παράλληλα όλες οι ελληνικές επιχειρήσεις θα
κληθούν να κάνουν μικρές ή μεγάλες επενδύσεις για να προσαρμοσθούν στα νέα
δεδομένα της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

9. Θα μειωθεί η ανεργία με την καθιέρωση του ευρώ;

Αυτό αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για την Ευρώπη, καθώς οι απόψεις διίστανται.
Η μία σχολή, η απαισιόδοξη, «βλέπει» ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η
αντιπληθωριστική πολιτική γενικότερα θα σημάνει αύξηση της ανεργίας. Η άλλη
σχολή, η πιο αισιόδοξη, προβλέπει ότι οι νέες συνθήκες που θα δημιουργηθούν θα
οδηγήσουν σε αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης και μείωση της ανεργίας.

10. Τελικά θα γεμίσουν ή θα αδειάσουν οι τσέπες μας εξαιτίας του ευρώ;

Το σίγουρο είναι ότι μέχρι να έλθει η ώρα του ευρώ οι περισσότεροι θα περάσουν
δύσκολες ώρες.

ΕΝΑΝ ΜΙΚΡΟ οδηγό για το τι είναι το ευρώ και τι θα αλλάξει στη ζωή μας,
δημοσιεύει η εφημερίδα «Σάντεϊ Τέλεγκραφ».

Τι είναι το ευρώ;

Το ενιαίο νόμισμα που σύντομα θα αντικαταστήσει τα εθνικά νομίσματα της
Ευρώπης. Οι συναλλαγές των περίπου 300 εκατομμυρίων Ευρωπαίων θα γίνονται σε
ευρώ. Οι υποστηρικτές του προβλέπουν ότι θα ανοίξει μια νέα, χρυσή εποχή για
την Ευρώπη, η οποία θα γίνει μια οικονομική υπερδύναμη που θα επισκιάσει τις ΗΠΑ.

Οι πολέμιοί του πιστεύουν ότι θα προκαλέσει πανευρωπαϊκή οικονομική κρίση και
θα αναζωπυρώσει τις εθνικές αντιπαραθέσεις.

Γιατί ονομάστηκε ευρώ;

Από το όνομα της Ευρώπης, φυσικά. Υπήρχε και η πρόταση να ονομαστεί ECU, αλλά
αντέδρασε ο Χέλμουτ Κολ, επειδή η λέξη προφέρεται όπως η γερμανική λέξη «Die
Kuh», που θα πει αγελάδα.

Πότε θα αρχίσει η εφαρμογή του;

Η νέα Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αρχίσει να διαχειρίζεται τη νομισματική
πολιτική στη ζώνη του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999. Το ευρωνόμισμα θα
κυκλοφορήσει στις αρχές του 2002 και τα εθνικά νομίσματα θα αποσυρθούν από την
κυκλοφορία τον Ιούλιο του 2002.

Ποιος θα χρησιμοποιεί το ευρώ;

Έντεκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία,
Πορτογαλία, Φινλανδία, Αυστρία, Ιρλανδία, Ολλανδία, Λουξεμβούργο και Βέλγιο. Η
Ελλάδα θα ενταχθεί αργότερα. Η Βρετανία, η Δανία και η Σουηδία επέλεξαν να
μείνουν προσωρινά απ’ έξω.

Ποιος θα διαχειρίζεται το ευρώ;

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που θα εδρεύει στη Φρανκφούρτη και υποτίθεται
ότι θα είναι ανεξάρτητη από πολιτικές πιέσεις. Ο πρόεδρός της θα είναι ο
ισχυρότερος άνθρωπος στην Ευρώπη.

Υπάρχει κίνδυνος κερδοσκοπικών επιθέσεων;

Μια μαζική επίθεση κερδοσκόπων, όπως ο Σόρος, φαίνεται απίθανη, αφού οι
ευρωπαϊκές συναλλαγματικές ισοτιμίες διατηρούνται περίπου σταθερές εδώ και
αρκετό καιρό. Πάντως δεν μπορεί να αποκλειστεί εντελώς κερδοσκοπική επίθεση
τους έξι προσεχείς μήνες, ιδιαίτερα αν συμβεί κάτι εξαιρετικό.

Ποια είναι τα επιχειρήματα κατά του ευρώ;

Η οικονομική ένωση, λένε, δεν θα έπρεπε να προηγείται, αλλά να έπεται της
πολιτικής ένωσης. Θα επιβάλει ενιαίο επιτόκιο σε οικονομίες που δεν
συγκλίνουν. Με 18 εκατομμύρια ανέργους στην Ευρώπη, δεν παρέχει εγγυήσεις ότι
θα επιφέρει τις αναγκαίες οικονομικές μεταρρυθμίσεις (κυρίως την απελευθέρωση
της αγοράς εργασίας). Θα μπορούσε να κάνει τα πράγματα ακόμη χειρότερα.

Ποια θα είναι η διεθνής πορεία του ευρώ;

Αυτό δεν θα φανεί από τη μια ημέρα στην άλλη. Το δολάριο χρειάστηκε 100 χρόνια
για να φτάσει εκεί που είναι σήμερα. Η διεθνής ισχύς του ευρώ θα εξαρτηθεί από
τη δύναμη της πραγματικής οικονομίας.

Μπορεί να κλονίσει το δολάριο;

Δεν αποκλείεται. Πολλές κεντρικές τράπεζες θα θελήσουν να διατηρήσουν ένα
μέρος των αποθεματικών τους σε ευρώ. Όμως, το ευρωπαϊκό μερίδιο στο παγκόσμιο
εμπόριο και τις επενδύσεις μειώνεται, γι’ αυτό υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος
ώσπου το ευρώ να μπορέσει να ανταγωνιστεί το δολάριο.

Είναι οι Ευρωπαίοι πολίτες τόσο ενθουσιασμένοι με το ευρώ όσο και οι
ηγέτες τους;

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν μπήκαν στον κόπο να συμβουλευτούν τους ψηφοφόρους
τους. Αν το έκαναν, θα μάθαιναν, ας πούμε, ότι οι δύο στους τρεις Γερμανούς
δεν θέλουν να εγκαταλείψουν το μάρκο για χάρη του ευρώ.

Είναι αλήθεια ότι καταστρατηγήθηκαν τα κριτήρια του Μάαστριχτ;

Ναι. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες παραβίασαν τα κριτήρια που οι ίδιοι έθεσαν στο
Μάαστριχτ. Οι 11 χώρες μείωσαν τα δημόσια ελλείμματά τους στο 3% του ΑΕΠ,
πολλές από αυτές με λογιστικά κόλπα. Το εξωτερικό χρέος της Ιταλίας και του
Βελγίου είναι διπλάσιο από αυτό που επιτρέπει το Μάαστριχτ.