ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ «Ψαρωμένος» (;) λαός

Έτσι, ξαφνικά, κοκαλώσαμε. Λες και κάτι φοβηθήκαμε. Σαν να στέρεψε η ψυχική
μας αντοχή. Σάματι να πιάσαμε το ιδεολογικό μας πλαφόν και ν’ άρχισε «η διολίσθηση».

ΑΝ ήμασταν στον στρατό θα λέγαμε ότι «ψαρώσαμε». Τώρα αυτό-χαρακτηριζόμαστε
ψύχραιμοι και συνετοί, λησμονώντας ίσως ότι «ψαρωμένος» δεν είναι απλώς ο
πειθαρχημένος λόγω σαστισμάρας, αλλά κυρίως αυτός που το παραδέχεται, που έχει
συνείδηση της κατάστασης.

Εμείς, αντίθετα, τρέμουμε και νομίζουμε πως φταίνε οι σεισμοί, κρυώνουμε και
το αποδίδουμε στα υπόγεια ρεύματα, έχουμε απολέσει μνήμη, φαντασία και διάθεση
περιπέτειας και κατηγορούμε τους ιστορικούς, τους νεωτεριστές και τους ρομαντικούς.

* Δεν είμαι σίγουρος αν το «(σιδηρο-θωρακισμένο) Πολυτεχνείο ζει» (ως σύμβολο,
ως μνήμη, ως ενοχή). Μπορώ όμως να σας διαβεβαιώσω ότι τα Πολυτεχνεία όλης της
Ελλάδας ζουν και βασιλεύουν, διεκδικώντας αντί για «Ψωμί» απορροφήσεις
περισσοτέρων κοινοτικών κονδυλίων, αντί για «Παιδεία» νέους εύκαμπτους
μηχανισμούς κατάρτισης ανέργων και αντί για «Ελευθερία» μια μεγαλύτερη
παρουσία στα Κέντρα Διαπλεκομένων Συμφερόντων (ΚΕ. ΔΙΑ.ΣΕ).

Εκσυγχρονισμένη η Ανωτάτη Εκπαίδευση παράτησε τον μοναχικό δρόμο της
αναζήτησης της ουσιαστικής αλήθειας και τα τραυματικά πειράματα της
αντίστασης/προάσπισης των ελευθεριών και δικαιωμάτων και «ψαρωμένη» από τις
ανταγωνιστικές ντιρεκτίβες και τις εμ-πλουτιστικές αγορές ενέδωσε. Η επιστήμη
δεν μετριέται ούτε καν με papers, αλλά με «τιμολόγια παροχής υπηρεσιών».

Το οικείο Ίδρυμα, ως εισπράκτωρ, αρκείται στο ν’ αυξάνει τον προϋπολογισμό του
και οι επιχειρηματίες – καθηγητές, ως δια-κινητές/δια-μεσολαβητές, αφού
κέρδισαν το «συμβιβαστό», τώρα απαιτούν το «ακαταδίωκτο» για τις πάσης φύσεως
(«νομιμοποιημένες» πλέον) ερευνοταχυ-δακτυλουργίες τους.

* Δεν θα προσυπέγραφα καμία λίστα φορο-(φ)-αγάδων χωρίς να επισυνάπτεται σ’
αυτήν και ο «σκοτεινός πίνακας» των αφανών (πολιτικών) συν-εταίρων τους ή των
συνεργαζομένων (οικογενιακών) φορέων. Η σταθερότητα του συστήματός μας
εξαρτάται πλήρως από την προστασία των ισχυρών, δηλ. όσων «μπήκαν στο club της
(πολιτικο-οικονομικής) ασυλίας».

«Ψαρωμένοι» οι εργαζόμενοι και «κατεψυγμένοι» οι άνεργοι δεν έχουν καμία
διάθεση να αμφισβητήσουν τον μονόδρομο της ανάπτυξης μέσω του πλουτισμού των
πλουσίων και αρκούνται ­ ελλείψει κινημάτων ­ να τα βάζουν με τον 21ο αιώνα.

* Αμφιβάλλω αν έχει (τολμήσει να) κατανοήσει ο πολιτικός κόσμος τα μηνύματα
των νέων που ανέδειξε η έρευνα της Γ.Γ. Νέας Γενιάς. Άλλοι ισχυρίζονται ότι
φταίει ο «σοσιαλισμός» της δεκαετίας του ’80, άλλοι λένε πως η ξύλινη γλώσσα
(της αριστεράς;) τους απογοήτευσε, άλλοι απορούν γιατί τα παιδιά μας δεν
επαναστατούν μ’ αυτά που βλέπουν (και όχι βέβαια μ’ αυτά που εμείς ­ οι κριτές
τους ­ πράττουμε). Όλοι (θέλουν να) ξεχνούν το σοφό γνωμικό που λέει «ότι
όποιος σπέρνει soft ιδεολογίες επιβίωσης, θερίζει correct προϊόντα αναβίωσης
του χθες». «Ψαρωμένοι» οι νέοι από τους αποκλεισμούς της κοινωνίας των
πετυχημένων, από την ανεργία, το έγκλημα, την καταστροφή του περιβάλλοντος,
μας εκδικούνται δείχνοντάς μας ένα (αυθεντικό;) προφίλ κομφορμίστα,
καριερίστα, νεο-παραδοσιακού (ή καλύτερα: νέο-παραδομένου).

Στην ανασφάλεια που τους προκαλεί ο τρόπος διαχείρισης της δημόσιας ζωής,
απαντούν με την ασφάλεια του σπιτιού και της αγάπης, δηλαδή του ιδιωτικού βίου.

* Έχω πλέον πειστεί. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και η κοινωνία των 2/3
δεν μπορούν να σταθούν ως μοντέλα, αν δεν συνοδεύονται από θεσμική ισχύ
τρόμου. Επαναφορά λοιπόν της ποινής του θανάτου. Το επιχείρημα: Να τιμωρήσουμε
τους εμπόρους ναρκωτικών. Η αλήθεια: Τα συστήματα πρόληψης/καταστολής απέτυχαν
και ήρθε η ώρα να «ψαρώσουμε» όσους δεν έλαβαν σοβαρά υπ’ όψιν την
προειδοποίηση ότι «ή εντάσσεσαι ή χάνεις».

Με το αίμα η φοβισμένη κοινωνία άλλοτε θα εκτονώνεται και άλλοτε θα
«παραδειγματίζεται», οι εργολάβοι της ηθικής και οι κυνηγοί κεφαλών δεν θα
σκοτίζονται για τις επιλογές των αποδιοπομπαίων και οι κερδοσκόποι δεν θα
κινδυνεύουν από τις εξεγέρσεις των «άτακτων τάξεων».

* Αυτούς που μας «ψαρώσανε», ίσως θ’ άξιζε να τους τιμωρήσουμε με την ποινή
του πολιτικού εκτοπισμού. Το δικό τους άλλωστε «ναρκωτικό», διαρκεί πιο πολύ
από τ’ άλλα. Αυτοί κι αν είναι «μεγαλέμποροι ψεύτικων ονείρων».

Ποιος, όμως, πότε, και ­ κυρίως ­ πώς, θα μας θεραπεύσει, θα μας απο-τοξινώσει
από αυτή την ασθένεια της «ψαρωμένης» (αυθ)υποβολής ότι τάχατες έτσι θα
γίνουμε πιο ελεύθεροι και πιο ευτυχείς;

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.