Οι γυναίκες πληρώνουν το κόστος της επιτυχίας

Οι ασθένειες προσβάλλουν πιο εύκολα τις γυναίκες σήμερα

Μπορεί η δυναμική είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας να τους χάρισε τη
χαμένη τους αυτοπεποίθηση, τους γέμισε όμως με άγχος και στρες, καθώς τρέχουν
για να προλάβουν το τρένο… Οι νέες συνθήκες τις έκαναν πιο ευάλωτες.
Επιδείνωσαν τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Τόσο η επαγγελματική επιτυχία όσο και η σεξουαλική απελευθέρωση δεν έχουν μόνο
ευεργετικά, αλλά και αρνητικά αποτελέσματα. Το κόστος της επιτυχίας και της
ελευθερίας απ’ ό,τι φαίνεται είναι μεγάλο και σήμερα οι γυναίκες καλούνται να
ανακαλύψουν την άλλη πλευρά του φεγγαριού.

Η μετάβαση της γυναίκας από τον παραδοσιακό ρόλο της μητέρας, της συντρόφου
και της νοικοκυράς σε ένα νέο πιο σύνθετο ρόλο, ο οποίος συνδυάζει το σπίτι
και την μητρότητα με την εργασία, αλλά και η απόκτηση συνηθειών που παλαιότερα
χαρακτηρίζονταν ως «ανδρικές» (κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ), δημιούργησαν
εκείνες τις προϋποθέσεις, που, όπως υποστηρίζουν ειδικοί, επιβάρυναν τη
σωματική αλλά και την ψυχική της υγεία.

Παρότι έχει αυξηθεί ο μέσος όρος ζωής των γυναικών σε σχέση με τις περασμένες
δεκαετίες, εν τούτοις οι γυναίκες έχουν σήμερα να αντιμετωπίσουν περισσότερα
ειδικά προβλήματα υγείας, τα οποία σχετίζονται με τον διαφορετικό τρόπο ζωής
και τις νέες συνήθειες που έχουν αποκτήσει (χρήση αλκοόλ, κάπνισμα, σεξουαλική
απελευθέρωση) και ασθένειες που παλαιοτέρα αποτελούσαν ανδρικό «προνόμιο»
πλήττουν πια και τον γυναικείο πληθυσμό.

Όπως δείχνουν στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά την
προοδευτική μείωση της θνησιμότητας των γυναικών στον ευρωπαϊκό χώρο και στην
Ελλάδα, οι ασθένειες της φθοράς και της γήρανσης, οι καρδιοπάθειες, οι
καρκίνοι (διαφόρων μορφών) και τα προβλήματα του αναπνευστικού αυξήθηκαν
σημαντικά τα τελευταία χρόνια στον γυναικείο πληθυσμό. Σύμφωνα με στατιστικές,
το 43% των θανάτων ανάμεσα στις γυναίκες όλων των ηλικιών στις χώρες της Ε.Ε.
οφείλεται σε παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος, το 26% σε καρκίνους
διαφόρων ειδών, το 6% σε ασθένειες του αναπνευστικού.

Η κύρια αιτία θανάτων για γυναίκες ηλικίας από 35 έως και 64 ετών έχει
αποδειχθεί ότι είναι «θηλυκοί» καρκίνοι, όπως για παράδειγμα ο καρκίνος του
μαστού. Ενώ για γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας από 65 ετών και άνω ασθένειες του
κυκλοφορικού συστήματος προκαλούν τους περισσότερους θανάτους: περίπου το 1/2
των θανάτων ανήκει σε αυτή την ηλικιακή κατηγορία. Έρευνες έδειξαν ότι η
κατανάλωση οινοπνεύματος ­ που αποτελεί μια από τις νέες συνήθειες των
γυναικών ­ συνδέεται με τον καρκίνο του μαστού και του παχέος εντέρου όπως
έδειξαν τα επιδημιολογικά στοιχεία. Πιο συγκεκριμένα, ο κίνδυνος εμφάνισης
καρκίνων αυτών των μορφών αυξάνεται κατά 25%..

Στη χώρα μας, σύμφωνα με έρευνα του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης
περίπου το 12% με 14% των αλκοολικών είναι γυναίκες, από τις οποίες μόνο το 5%
εντάσσεται σε κάποια θεραπευτική κοινότητα. Φυσικά, σε σύνολο το ποσοστό αυτό
είναι μικρό, όμως δεν παύει να παρουσιάζει αύξηση σε σχέση με τα παλαιοτέρα
χρόνια, αφού η συνήθεια της κατανάλωσης αλκοόλ υιοθετήθηκε από τις γυναίκες
μετά την έξοδό τους από το σπίτι.

ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Αλλά και το κάπνισμα κατέχει σημαντική θέση στις αιτίες που κάνουν τις
γυναίκες πιο ευάλωτες σε σοβαρές ασθένειες, όπως είναι διάφορες καρδιακές
παθήσεις και ανεπάρκειες, προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα και διάφορες
μορφές καρκίνων όπως του πνεύμονα. Έρευνα έδειξε ότι το 57% έως 80% του
καρκίνου του πνεύμονα στις γυναίκες οφείλεται στο κάπνισμα. Δεν είναι όμως
μόνο ο καρκίνος αποτέλεσμα του καπνίσματος στις γυναίκες. «Το κάπνισμα, το
άγχος και η τακτική χρήση αντισυλληπτικών χαπιών αυξάνουν τις πιθανότητες
εμφάνισης στηθάγχης, αρρυθμιών, θρομβώσεων ακόμη και εμφραγμάτων» λέει ο κ.
Λάμπρος Ανθόπουλος καρδιολόγος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
διευθυντής της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Ευαγγελισμός. Όπως
συμπληρώνει ο καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Ιωάννης Στρατηγός,
«στο παρελθόν το ποσοστό των γυναικών που κάπνιζαν ήταν μικρό. Σήμερα οι
καπνίστριες κατέχουν ένα μεγάλο ποσοστό και τα αποτελέσματα στην υγεία τους
είναι δυσμενή. Εξαιτίας αυτής της συνηθείας αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της
πρόωρης γήρανσης και ανωμαλίες στη διάρκεια της κύησης»…

ΤΟ ΑΣΘΜΑ

Μια νέα ασθένεια που πλήττει σε μεγάλο ποσοστό τις γυναίκες είναι και το άσθμα
και μάλιστα, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, τα τελευταία 20 χρόνια τα
κρούσματα άσθματος μεταξύ γυναικών ηλικίας 15 και 44 ετών έχουν
υπερδιπλασιαστεί. Οι λόγοι για τους οποίους οι γυναίκες γίνονται περισσότερο
ευαίσθητες σε αυτήν την ασθένεια είναι η κακή διατροφή, το στρες, το κάπνισμα
αλλά και η ρύπανση του περιβάλλοντος.

Όπως λέει ο Δημήτρης Λάγκας, γιατρός Κοινωνικής Ιατρικής και ερευνητής της
Υγειονομικής Σχολής Αθηνών, το γεγονός ότι η γυναίκα απέκτησε επιπλέον ρόλους
τής δημιούργησε προβλήματα και την έκανε πιο ευάλωτη. «Το άγχος και το στρες
για μια επιτυχημένη καριέρα και για την αποδοχή της στον εργασιακό της χώρο, η
αύξηση του μέσου όρου ηλικίας που επιλέγει για να τεκνοποιήσει και γενικότερα
η αλλαγή του τρόπου ζωής της είναι δυνατό να της δημιουργήσουν προβλήματα
ακόμα και στη σύλληψη. Γι’ αυτό το λόγο και εμείς συμβουλεύομε μια γυναίκα να
είναι ήρεμη και μετά να προσπαθεί να τεκνοποιήσει».

Με την ανάληψη πολλαπλών ρόλων από τις γυναίκες και με την πίεση των
καταναλωτικών πρότυπων, έχει περιπλακεί και το θέμα της ψυχικής ισορροπίας και
υγείας των γυναικών. Η χαμένη ψυχική ισορροπία των γυναικών έχει ως συνέπεια
πολλές από αυτές να καταφεύγουν στην κατανάλωση ψυχοφαρμάκων και ηρεμιστικών.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε ημερίδα που πραγματοποίησε ο Τομέας
Επιδημιολογίας και Βιοστατιστικής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, το 1995
το 20% του γυναικείου πληθυσμού της Θεσσαλίας είχε πάρει ηρεμιστικά.

ΤΟ AIDS

Αλλά και σύμφωνα με έρευνα του Κέντρου Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων τα τελευταία
χρόνια εμφανίζονται αυξητικές τάσεις στα ποσοστά των γυναικών που
προσβάλλονται από τον ιό του AIDS. Στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι το ποσοστό
των μολυσμένων με τον ιό γυναικών το 1985 στο σύνολο των κρουσμάτων στην χώρα,
στην Ευρώπη ήταν 9,4%, ενώ μέσα σε μια δεκαετία έφτασε το 20,3%. Όπως
επισημαίνει η κ. Ευαγγελία Τζάλλα, υπεύθυνη του Τμήματος Επιδημιολογίας του
ΚΕΕΛ, αυτό συμβαίνει γιατί ένας οροθετικός άνδρας μπορεί να μολύνει πιο εύκολα
την σύντροφό του, όταν δεν λαμβάνονται μέτρα προφύλαξης, λόγω της
ιδιαιτερότητας των γυναικείων γεννητικών οργάνων.

Παρ’ ότι όμως οι γυναίκες του σήμερα είναι πιο ευάλωτες σε ασθένειες, όπως
επισημαίνουν οι επιστήμονες, είναι περισσότερο ενημερωμένες και σε πολλές
περιπτώσεις προλαμβάνουν δυσάρεστες εξελίξεις. Όπως αναφέρει ο κ. Σπύρος
Σαρρής, γυναικολόγος, ειδικός σε θέματα στειρότητας, «μετά την απελευθέρωση
των γυναικών, την εμφάνιση της ελευθέριας συμπεριφοράς τους στο σεξ, τα
αφροδίσια μεταδιδόμενα νοσήματα ήταν σε μεγάλη έξαρση. Με την ενημέρωση όμως
του κοινού για το κίνδυνο του AIDS, οι γυναίκες άρχισαν να προσέχουν πολύ
περισσότερο, με αποτέλεσμα να μειωθούν και οι γυναικολογικές μολύνσεις και τα
σεξουαλικά νοσήματα».

Έναν «φαινομενικό» και έναν πραγματικό λόγο για την αύξηση της εμφάνισης των
γυναικολογικών παθήσεων επισημαίνει ο κ. Λάμπρος Γιαννίκος, χειρουργός
γυναικολόγος και διευθυντής της Α’ Γυναικολογικής Κλινικής του Λαϊκού Νοσοκομείου.

«Οι γυναίκες, τη σήμερον ημέρα», αναφέρει ο κ. Γιαννίκος, «είναι πολύ πιο
ενημερωμένες απ’ ό,τι στο παρελθόν, σχετικά με θέματα υγείας, αλλά και
απευθύνονται πολύ πιο εύκολα, πολύ πιο απλά, και άρα, πολύ συχνότερα στον
γιατρό. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος, αφενός η προληπτική ιατρική έχει μειώσει
τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα στις γυναίκες, από καρκίνους των γεννητικών
οργάνων, αφετέρου, όμως, έρχονται στο φως πολλές περισσότερες περιπτώσεις
παθήσεων, απ’ ό,τι στο παρελθόν».

Πιο συχνές είναι όμως, σήμερα πια, οι διάφορες γυναικολογικές μολύνσεις
(εσωτερικές και εξωτερικές) και διαταραχές του κύκλου της έμμηνης ρύσης. Όπως
σημειώνει ο κ. Γιαννίκος, «Η αλλαγή της σεξουαλικής συμπεριφοράς της γυναίκας
συντελεί στην αύξηση των γυναικολογικών μολύνσεων. Τώρα, οι γυναίκες ξεκινούν
τη σεξουαλική ζωή τους πολύ νωρίτερα, απ’ ό,τι στο παρελθόν, έχουν πολύ
συχνότερες επαφές, και έχουν μία εναλλαγή ερωτικών συντρόφων». Όσο για τις
διαταραχές στον έμμηνο κύκλο, «αυτές καθορίζονται από το εσωτερικό “βιολογικό
ρολόι” της γυναίκας», λέει ο κ. Γιαννίκος, «το οποίο επηρεάζεται πολύ από την
ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η γυναίκα. Έτσι, το στρες και το
άγχος λειτουργούν κι αυτά αρνητικά στην καλή λειτουργία του γυναικείου οργανισμού».

Το αρνητικό, σήμερα, είναι ότι αν και παλαιές ψυχικές ασθένειες που βασάνιζαν
τις γυναίκες έχουν σπανίσει, νέα ψυχολογικά προβλήματα έχουν εμφανισθεί
δυναμικά στο προσκήνιο.

Το θετικό είναι ότι οι γυναίκες καταφεύγουν σε ψυχολογική βοήθεια, πολύ
ευκολότερα και πολύ συχνότερα απ’ ό,τι στο παρελθόν. Πράγμα, που φυσικά,
συντελεί στην πρόληψη και έγκαιρη αντιμετώπιση πολλών παθήσεων.

«Πολλές περισσότερες γυναίκες ζητούν πια ψυχολογική βοήθεια», σημειώνει ο κ.
Γιάννης Κούρος, ψυχολόγος – ψυχίατρος – ψυχαναλυτής, «απλούστατα, επειδή, τώρα
πια, έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν. Και λόγω της οικονομικής ανεξαρτησίας ­
που συχνά έχουν ­ αλλά και επειδή δεν χρειάζεται πλέον να παίρνουν την άδεια
από τον σύζυγό τους, ώστε να το κάνουν αυτό».

Όσο για τα ψυχολογικά προβλήματα που ταλαιπωρούν τις γυναίκες, ο κ. Κούρος
επισημαίνει, «Σήμερα, λόγω της γυναικείας χειραφέτησης, παλαιότερα προβλήματα
έχουν μειωθεί αισθητά, και νέα προβλήματα, έχουν δημιουργηθεί. Για παράδειγμα,
η γνωστή από αιώνες, και συχνότατη ­ στο παρελθόν ­ νεύρωση “νόσος της
νοικοκυράς”, έχει δώσει τόπο στην κατάθλιψη, την υπερκόπωση, το στρες, και το
άγχος, που ταλαιπωρεί πολλές εργαζόμενες γυναίκες».

Ο κ. Κούρος καταλήγει, «έχει κανείς την εντύπωση ότι οι σημερινές γυναίκες
προβληματίζονται πολύ περισσότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν. Αυτό όμως, πιστεύω,
ότι συντελεί στην ανάπτυξη μιας πιο ολοκληρωμένης προσωπικότητας. Άρα, εν
τέλει, αυτό λειτουργεί θετικά».