Οικουμενικό Πατριαρχείο και Ελληνική Εκκλησία

ΓΙΑ ΟΣΑ γράφονται τελευταίως στον Τύπο για το Οικουμενικό Πατριαρχείο ο επίτ.
ευρωβουλευτής κ. Γιώργος Εμμ. Σαρειδάκις μάς γράφει:

«Με αφορμή την ασυνήθιστα μεγάλη δημοσιότητα που δίνεται τις τελευταίες ημέρες
στα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των σχέσεών Του με την Ελληνική Εκκλησία
και Πολιτεία, σας παρακαλώ να μου επιτρέψετε να διατυπώσω, με πολλή συντομία,
τις εξής σκέψεις:

1ο. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι θεσμός θρησκευτικός και ο
Οικουμενικός Πατριάρχης είναι πνευματικός και όχι κοσμικός ηγέτης.

Τα κριτήρια, επομένως, της δράσεως και των πράξεών Του ανταποκρίνονται σ’ αυτή
Του την ιδιότητα και δεν μπορούν να συγκρίνονται μ’ εκείνα που υπαγορεύουν την
άσκηση, μιας εκ των πραγμάτων συγκυριακής, κυβερνητικής πολιτικής.

2ο. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είχε ανά τους αιώνες και έναν
αδιαμφισβήτητο εθναρχικό ρόλο, ιδιαίτερα ως εκπρόσωπος του Γένους, μετά την
άλωση της Κωνσταντινουπόλεως. Σήμερα, είναι η Αρχιεπισκοπή της Ελληνορθόδοξης
μειονότητας στην Τουρκία, όπως προβλέπει η Συνθήκη της Λωζάννης. Συγχρόνως
είναι ο Οικουμενικός θεσμός της Ορθοδοξίας, του οποίου η πρωτόθρονη θέση είναι
αναγνωρισμένη και αδιαφιλονίκητη και από όλες τις άλλες Εκκλησίες αλλά και από
πολλές Κυβερνήσεις και Διεθνείς Οργανισμούς. Εκ των πραγμάτων, είναι, δηλαδή,
ένας, άτυπος μεν, υπαρκτός δε, παράγων, στη διαπλοκή των διεθνών σχέσεων, που
έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα.

3ο. Η Τουρκία (η οποία πολύ ενοχλείται από τον διεθνή χαρακτηρισμό του
“Πατριάρχη των Ορθοδόξων Ρωμιών” ως Οικουμενικού Πατριάρχη) επεδίωξε πάντοτε
την αποδυνάμωση και υποβάθμιση, χωρίς να αποτολμήσει και την εκδίωξη, του
Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, ακριβώς γιατί το παγκόσμιο κύρος και η
διεθνής ακτινοβολία Του αποτελούν σημαντικό παράγοντα που βαρύνει ­ υπέρ της
Ελλάδος ­ στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Εάν ο τελευταίος ­ δυσανάλογα μεγάλος
σε σχέση με την «αφορμή» ­ θόρυβος έχει ως στόχο ή θα έχει ως αθέλητο
αποτέλεσμα την εξουδετέρωση αυτού του παράγοντα, η απώλεια για τον Ελληνισμό
και την Ορθοδοξία είναι ανυπολόγιστα και διαχρονικά μεγάλη.

4ο. Πολλές από τις προσπάθειες προβολής της αριθμητικής υπεροχής του
ποιμνίου του Πατριαρχείου Μόσχας και της ηγετικής του, ως εκ τούτου, θέσεως,
στον χώρο της Ορθοδοξίας, βρίσκουν αμέριστη την τουρκική υποστήριξη, όπως και
εκείνη του Βατικανού. Το θέμα της επαναβεβαιώσεως των σχέσεων του Οικουμενικού
Πατριαρχείου με τις Μητροπόλεις των λεγόμενων «Νέων Χωρών» θα ήταν ευφυέστερο
να θεωρηθεί από ελληνικής πλευράς ότι ανταποκρίνεται μάλλον στη μέριμνα
προβολής της ευρύτερης πνευματικής επιρροής του Οικουμενικού Θρόνου, παρά στη
διεκδίκηση μεταβολής του διοικητικού καθεστώτος των Μητροπόλεων αυτών, που
άλλωστε καθορίζεται λεπτομερώς από τη σχετική Πατριαρχική Πράξη του 1928.

Την ενίσχυση της εικόνας που σχετίζεται με την οικουμενική ακτίνα πνευματικής
επιρροής του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, ως κορυφαίου θεσμού της
Ορθοδοξίας, έχει κάθε λόγο και κάθε συμφέρον να ενισχύει, σε κάθε περίσταση, η
Ελληνική Πολιτεία αλλά και η Εκκλησία της Ελλάδος.

5ο. Οι μικρόψυχοι υπαινιγμοί για “ανεξέλεγκτη διαχείριση” της όποιας
ελληνικής βοήθειας προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι σκόπιμο και χρήσιμο
να αποσυρθούν το συντομότερο. Ακριβώς για να μην προκληθούν άλλης σκοπιμότητας
έλεγχοι, από άλλες αρχές και εξουσίες. Άλλωστε μια επίσκεψη και προσωπική
εμπειρία των συνθηκών και του τρόπου ζωής και εργασίας εκείνων που ζουν μέσα
στην κιβωτό του Φαναρίου θα αποθαρρύνει οριστικά κάθε διάθεση για οποιοδήποτε
άλλον… “έλεγχο”. Είναι πολύ πιο επείγον να ασχοληθούμε με τη διαφάνεια της
διαχείρισης πολύ πιο κοντινών μας “δαπανών”, ασύγκριτα άλλωστε μεγαλύτερων από
τα ψιχία της βοήθειας προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

6ο. Αναφέρθηκε και τώρα και συχνά επαναλαμβάνεται με απαξιωτική διάθεση
ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης απαιτείται να είναι τουρκικής υπηκοότητας και
ότι το Πατριαρχείο λειτουργεί ως Ίδρυμα του Τουρκικού Δικαίου υπό την εποπτεία
του Τοπικού Νομάρχη.

Αλλά αυτό επιβεβαιώνει απλώς ότι το Πατριαρχείο ζει σε καθεστώς φυσικής –
υλικής και νομικής ομηρίας. Δεν θα χαρίσουμε λοιπόν εμείς στον “Νομάρχη της
Ισταμπούλ” τον Ελληνορθόδοξο και Οικουμενικό Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως. Η
ηγεσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι θρησκευτική και πνευματική και
ασκείται κάτω από εξαιρετικές συνθήκες, μέσα από τον χώρο του οποίου η
κλειστή, από τότε, Κυρία Πύλη, υπήρξε η αγχόνη του Γρηγορίου του Ε’».