Πρόσφυγας στα τέσσερά της χρόνια

Η Βάνια. Τα πράσινα μάτια της δεν θα δακρύζουν όταν βρει τη μάνα της

Η Βάνια, που τώρα μένει προσωρινά σε κατασκήνωση στην Πεντέλη, γεννήθηκε πριν
από τέσσερα χρόνια στην κουρδική περιοχή του Βορείου Ιράκ. Το πρόσωπο του
πατέρα της δεν είναι στο μυαλό της, παρά σαν ένα αχνό περίγραμμα. Έχει να τον
δει δυο χρόνια. Τη μητέρα της, μερικές ημέρες.

Η τελευταία εικόνα που συγκράτησε από αυτήν ήταν στο λιμάνι της
Κωνσταντινούπολης. Όταν της φώναζε ν’ ανέβει και η ίδια πάνω στο πλοίο
«Σοκόλ». Αυτό που βρέθηκε ακυβέρνητο στην Παλαιά Φώκαια.

Η 35χρονη Βαλάν, η μητέρα τής Βάνια, σπούδασε Βιολογία και μέχρι πριν από λίγο
καιρό δίδασκε σε Λύκειο, στην πατρίδα της. Βρέθηκε από το Βόρειο Ιράκ στην
Πόλη. Γυρνώντας από δρόμο σε δρόμο, προσπάθησε να βρει τρόπο φυγής για την
Ελλάδα. Εκεί, όπου μαζί με άλλους 300 ανθρώπους «ταξίδευε» η μικρή της κόρη,
με τον Ραούφ, τον 57χρονο παππού της.

Η Βάνια, ακόμη και μέσα στη σκηνή της κατασκήνωσης των Γιατρών του Κόσμου, δεν
αφήνει στιγμή το χέρι του παππού της. «Με ακολουθεί σε κάθε μου βήμα, μου
δαγκώνει τον καρπό κλαίγοντας και ρωτάει για τη μαμά της. Βλέπει τα άλλα
παιδάκια της ηλικίας της να βγαίνουν χέρι χέρι με τις μητέρες τους για βόλτα
έξω από εδώ και μου λέει ακόμα πιο δυνατά “πού είναι η δική μου η μαμά;”».

Ο πατέρας τής Βάνια, ο 37χρονος Σαμίρ, έφυγε πρόσφυγας στη Γερμανία, σε μια
πόλη κοντά στο Ανόβερο. Στην πατρίδα του δίδασκε και αυτός σε σχολείο. Ήταν
μαθηματικός. Κατάλαβε, όμως, πως μέσα από τη φυλακή δεν θα είχε τίποτα να
προσφέρει στην οικογένειά του. Κατάφερε και έφυγε μακριά.

Η Ύπατη Αρμοστεία εντόπισε τη μητέρα στην Πόλη. Τα γραφεία του Οργανισμού εκεί
κατάφεραν η Βαλάν να μιλήσει στο τηλέφωνο με την τετράχρονη κόρη της. Το
τηλέφωνο όμως κτύπησε άλλη μια φορά για τη Βάνια. Ήταν τώρα η σειρά τού
πατέρα. Δεν μπορούσε να πιστέψει ότι η κόρη του είχε φύγει από τα βάθη τής
Ανατολής. Δεν έχασε χρόνο, κι άρχισε τις προσπάθειες να τη φέρει κοντά του.
Μαζί με τη γυναίκα του. Εκεί, στη Γερμανία.

Στο μεταξύ, η Βάνια ζωγραφίζει. Έχει ένα τετράδιο και ένα μολύβι. Σχεδιάζει
ό,τι βλέπει μπροστά της και πίνει αχόρταγα ένα ποτήρι πορτοκαλάδα. Σε κάθε
γουλιά κοιτάει μέσα στο ποτήρι. Ίσως να την ξενίζει η ωραία της γεύση. Έμεινε
αμέτρητες ώρες νηστική πάνω στο «Σοκόλ».

«Μας τελείωσαν τα τρόφιμα σε 24 ώρες», λέει ο παππούς της. «Τελείωσε το νερό,
οι κονσέρβες με ντομάτες και αγγούρια. Τις υπόλοιπες 88 ώρες του ταξιδιού δεν
είχαμε τίποτα». Μέχρι που πλεύρισαν το καράβι οι λάντζες της σωτηρίας από την
Παλαιά Φώκαια.

Η Βάνια, εκεί που βρίσκεται τώρα, έχει για παρέα της την αγκαλιά του παππού.
Κοιτά από μακριά τα άλλα παιδάκια. Δεν θέλει τόσο πολύ να μοιραστεί μαζί τους
τη χαρά του παιχνιδιού. Όταν δεν ζωγραφίζει, παρατηρεί με προσοχή τον καθένα
που βαδίζει γύρω της. Ο Ραούφ προσπαθεί, έστω και για λίγο, να την κάνει να
νιώσει πιο ευχάριστα. Να την κάνει να πιστέψει πως αύριο «θα έρθει και η δική
μας η μαμά».

Όσο ο ήλιος είναι ψηλά στον ουρανό, τα πράσινα μάτια τής Βάνια αποπνέουν ένα
αίσθημα σιγουριάς. Που χάνεται όμως μαζί με τη δύση. Είναι οι ώρες αυτές που ο
παππούς προσπαθεί να συγκρατήσει τα δάκρυά της. «Τις νύχτες ζητεί συνεχώς τη
μητέρα της. Μαζί της μεγάλωσε, εκείνη ήταν για αυτήν η μάνα κι ο πατέρας.
Κλαίει μέχρι να αποκοιμηθεί».

Δεκάδες χιλιόμετρα πιο μακριά, η μητέρα τής Βάνια ξέρει. Αν όλα πάνε καλά, σε
λίγο καιρό θα αρχίσει για την οικογένειά της μια νέα ζωή. Σε μια νέα πατρίδα.
Η 35χρονη Βαλάν πέρασε πολλά. Δεν ήταν μόνο ότι είδε τον άνδρα της να φεύγει
τόσο μακριά. Δεν ήταν ότι εγκατέλειψε στο Κερκούρκ τη δουλειά της και ότι
έχασε το σπίτι της. Ήταν ότι προς στιγμήν, εκεί στο λιμάνι της Πόλης, ανάμεσα
σε πλήθος απελπισμένου κόσμου, πίστεψε πως άκουγε τη φωνή τής Βάνια για
τελευταία φορά.

ΜΑΖΙ

Οι αρμόδιες αρχές της Γερμανίας, λέει η κ. Χόφμαν από την Ύπατη Αρμοστεία στην
Αθήνα, έδειξαν αμέσως προθυμία, ώστε η οικογένεια να βρεθεί ξανά μαζί. Η
νομοθεσία τής χώρας επιτρέπει στον Σαμίρ να φέρει στον τόπο της καινούργιας
του κατοικίας την οικογένειά του. Το πράσινο φως δόθηκε χθες. Η Βαλάν μάλλον
θα πετάξει αεροπορικώς από την Πόλη στη Γερμανία.

Εκεί θα φθάσει αργότερα και η Βάνια. Όσο για την τύχη του παππού, κανείς δεν
μπορεί να πει με σιγουριά αν θα μοιραστεί κι αυτός το ίδιο σπιτικό με τη
Βάνια, στη Γερμανία. Οι νόμοι άλλα προβλέπουν.