ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Αυξήσεις χωρίς πλαφόν

Η κατανομή του εισοδήματος θα γίνει πιο άνιση και σε αυτή την αδικία θα
οδηγηθούμε αν βάλουμε πλαφόν στις αυξήσεις μισθών και ημερομισθίων,
εξισώνοντας τις κερδοφόρες με τις στάσιμες ή ζημιογόνες επιχειρήσεις.Η
ΙΣΟΠΕΔΩΤΙΚΗ λογική έναντι των εργαζομένων αλλά και των επιχειρήσεων είναι μια
στάση που έρχεται από τα παλιά και όση γοητεία κοινωνικής δικαιοσύνης κι αν
αναδίδει, στην πράξη σκοτώνει ό,τι ζωντανό και δημιουργικό υπάρχει στην οικονομία.

Ας πάρουμε το παράδειγμα του πληθωρισμού: Η Ελλάδα παρά την πρόοδο των
τεσσάρων τελευταίων ετών έχει πληθωρισμό διπλάσιο έως τριπλάσιο των εταίρων
της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πρέπει μέσα σε δύο χρόνια (1998 και 1999) να τον
μειώσει από 5,4% που είναι σήμερα στο 2,3% εάν θέλει να ενταχθεί στην ΟΝΕ το
αργότερο το 2001. Για να μειωθεί ο πληθωρισμός φυσικά πρέπει να συμπιεσθούν
όλα τα στοιχεία κόστους, όπως π.χ. οι αμοιβές των εργαζομένων, τα κέρδη, οι
έμμεσοι φόροι, τα επιτόκια και οι τιμές των υπηρεσιών των ΔΕΚΟ.

Για να μειωθεί το εργατικό κόστος, η κυβέρνηση έχει προτείνει στα πλαίσια του
κοινωνικού διαλόγου προς τη ΓΣΕΕ συγκράτηση των ονομαστικών αυξήσεων στα όρια
του προσδοκώμενου πληθωρισμού και της αύξησης της παραγωγικότητας,
προϋποθέσεις που σε αριθμητικούς όρους δίνουν αυξήσεις γύρω στο 4% για το 1998
και 3,5% για το 1999. Το ερώτημα που ανακύπτει όμως είναι το εξής: Το όριο
αυτό θα είναι μια άκαμπτη οροφή ή ένας πολιτικός στόχος;

Τι σημαίνει αυτό; Για παράδειγμα, στις τράπεζες (υπάρχει βέβαια ήδη η διετής
συλλογική σύμβαση), στις βιομηχανίες τροφίμων, αλλά και γενικά στους
κερδοφόρους κλάδους της οικονομίας, γιατί να μη δοθεί μια ευκαιρία στους
εργαζομένους να ανταμειφθούν περισσότερο; Όταν μία βιομηχανία έχει κέρδη που
προκύπτουν όχι από την εκμετάλλευση ολιγοπωλιακής ή μονοπωλιακής θέσεως,
σημαίνει ότι δημιουργεί ένα περίσσευμα, που αν δεν το μοιρασθεί με τους
εργαζομένους, θα πάει όλο σε αύξηση των κερδών. Η κατανομή του εισοδήματος
δηλαδή θα γίνει πιο άνιση και σε αυτή την αδικία θα οδηγηθούμε αν βάλουμε
πλαφόν στις αυξήσεις μισθών και ημερομισθίων, εξισώνοντας τις κερδοφόρες με
τις στάσιμες ή ζημιογόνες επιχειρήσεις.

Βέβαια όσοι προωθούν την ισοπεδωτική πολιτική αντιτείνουν ότι αφού πρώτος
στόχος είναι η μείωση του πληθωρισμού, αντί να δοθούν μεγαλύτερες αυξήσεις
στους εργαζομένους, προτιμότερο θα ήταν να μειώσουν οι κερδοφόρες βιομηχανίες
τις τιμές των αγαθών ή των υπηρεσιών που προσφέρουν. Σε μια ελεύθερη αγορά,
όμως, οι επιχειρήσεις είναι αυτές που καθορίζουν την τιμολογιακή τους πολιτική
και καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να τις πιέσει να τις ρίξουν εάν δεν το θέλουν.
Έτσι, εάν ο ανταγωνισμός δεν επιβάλλει μείωση των τιμών, το μόνο που θα γίνει
θα είναι να αυξηθεί το ποσοστό του κέρδους. Άλλωστε, όπως απέδειξε και το
πρόσφατο παράδειγμα της Alpha Τράπεζας Πίστεως, μπορούν να συμβαδίσουν και τα
δύο. Η μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα μείωσε και τα επιτόκια και ταυτόχρονα έδωσε
ενάμιση μισθό ως μπόνους σε όλους τους εργαζομένους της διότι έκλεισε τη χρήση
του 1996 με υψηλά κέρδη.

Τα ίδια μειονεκτήματα και παρενέργειες έχει επίσης και η άλλη όψη της
ισοπεδωτικής λογικής για επιβολή έκτακτης εισφοράς στα κέρδη των επιχειρήσεων.
Κατ’ αρχήν είναι ένα μέτρο αρνητικό γιατί επιδεινώνει το επιχειρηματικό κλίμα
που σημαίνει ότι κάποιες επενδύσεις, που σχεδιάζονταν, δεν θα γίνουν ή όσες
γίνονται, δεν θα προχωρήσουν. Το σταθερό φορολογικό καθεστώς είναι το πρώτο
ζητούμενο από όλους τους επενδυτές σε όλες τις χώρες. Και αν οι ξένες
επενδύσεις είναι υποβαθμισμένες στην Ελλάδα, αυτό, μεταξύ των άλλων, οφείλεται
και στους κατά καιρούς αιφνιδιασμούς με την επιβολή έκτακτων εισφορών.

Άλλωστε στο παρελθόν και οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας
επέβαλλαν πολλές φορές έκτακτες εισφορές στα κέρδη. Ικανοποιήθηκαν μήπως οι
εργαζόμενοι εκ του λόγου αυτού; Κάθε άλλο, αφού η επιβολή της έκτακτης
εισφοράς ήταν το άλλοθι για την άσκηση πολιτικής σκληρής λιτότητας. Εξάλλου
την έκτακτη εισφορά την πληρώνουν οι επιχειρήσεις που δηλώνουν τα κέρδη τους
και όχι οι συστηματικώς φοροδιαφεύγουσες. Τιμωρούνται δηλαδή οι ειλικρινείς
φορολογούμενοι και επιβραβεύονται οι ασυνεπείς.

Ούτε όμως και μέτρο αντιπληθωριστικό μπορεί να θεωρηθεί η επιβολή έκτακτης
εισφοράς, αφού οι επιχειρήσεις που την καταβάλλουν προσπαθούν στη συνέχεια να
τη μετακυλίσουν στις τιμές για να μη μειώσουν τα κέρδη τους.