Νίκος Χατζηνικολάου

ΔΟΥΛΕΥΕΙ
ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΜΕΡΑ, ΑΛΛΑ Η ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΓΡΑΦΟΜΗΧΑΝΗ…

Δεν δίνει αυτόγραφα, γιατί την υπογραφή του
τη «βάζει μόνο στα κομμάτια του στην εφημερίδα ή στις τηλεοπτικές του
δουλειές». Από τα αστέρια της νεώτερης γενιάς της δημοσιογραφίας, ο Νίκος
Χατζηνικολάου έχει συνδέσει το όνομά του με την ευπρέπεια και τους χαμηλούς
τόνους. «Νομίζω ότι οι κραυγαλέες παρουσίες στην τηλεόραση δεν διαρκούν πολύ.
Εξάλλου, δεν κάνω τίποτα διαφορετικό απ’ ό,τι κάνω στη ζωή μου». Παρ’ όλο που
την τελευταία περίπου δεκαετία έχει σχεδόν προσαράξει στην τηλεόραση (σε
καθημερινή τουλάχιστον βάση), ο Νίκος Χατζηνικολάου ουδόλως νιώθει να την
απατά δηλώνοντας: «Η ηλεκτρονική ενημέρωση είναι για μένα παρένθεση. Η βάση
μου η επαγγελματική είναι η εφημερίδα, είναι το περιοδικό, είναι η γραφομηχανή
μου…».ΚΑΝΕΝΑ ΞΑΦΝΙΑΣΜΑ. Καμία παρατήρηση. Τίποτα, τέλος πάντων, που
να τροφοδοτεί μια εκ των υστέρων συζήτηση σχόλης για το πόσο «διαφορετικός
είναι από κοντά».

Ο Νίκος Χατζηνικολάου είναι τόσο ευπαρουσίαστος, τόσο
ευπρεπής και τόσο… αργά ομιλών, όσο ακριβώς και στο γυαλί. Στην αρχή της
κουβέντας μας ήταν κάπως αμήχανος και το παραδέχτηκε κιόλας. Ίσως γιατί έχει
κατακτήσει προς το παρόν μόνον την άνεση τού να παίρνει ο ίδιος συνεντεύξεις,
ρόλο στον οποίον άλλωστε έχει διακριθεί. Αυτήν την εξήγηση έδωσα εγώ. Ο ίδιος
έδωσε άλλη: «ίσως γιατί ξέρω πόσο εύκολο είναι ­ αν έρθει ο άλλος
προετοιμασμένος ­ με απλές τεχνικές και με κάποιες ερωτήσεις «παγίδες» να σου
εκμαιεύσει πράγματα που εσύ δεν θα ήθελες να θίξεις…».

Δυστυχώς για μένα
πήγα μάλλον απροετοίμαστη, παραμένοντας μέχρι σήμερα με τη απορία ποια είναι η
ερώτηση που δεν θα ήθελε να του κάνω. Ακόμη και το υπονοούμενο που υπέκρυπτε η
πρώτη μου ερώτηση… «πόση απόσταση χωρίζει τους σημερινούς “σταρ” της
δημοσιογραφίας, που δίνουν συνεντεύξεις, γίνονται εξώφυλλα, ακόμη και μοντέλα
σε περιοδικά, από κάποιους της παλαιότερης γενιάς που έγιναν μύθοι χωρίς καν
να υπογράφουν», το απέφυγε τεχνηέντως. «Μου ζητάς να κάνω συγκρίσεις και δεν
μου είναι εύκολο. Εγώ μεγάλωσα στη σκιά τους επαγγελματικά και όταν το ’82
μπήκα στο επάγγελμα και μόνον στο άκουσμα ορισμένων ονομάτων μου κοβόντουσαν
τα γόνατα. Βεβαίως σήμερα δεν μου κόβονται διότι τους έχω γνωρίσει από κοντά,
δεν είναι πια μόνον ονόματα, έχουν και ανθρώπινη υπόσταση, και αυτό κάπως
γεφυρώνει την απόσταση, αλλά εξακολουθούν να έχουν στοιχεία μύθου μέσα μου».

ΤΟ ΚΕΡΔΟΣ

Σαφώς και υπάρχουν μεγάλες αποστάσεις, δέχεται
τελικά. Άλλη γενιά. Άλλες δυσκολίες. Αλλιώς ο επαγγελματικός χώρος στον οποίο
κινήθηκαν. «Αλλά… όχι πως ήταν και όλα καλά εκείνη την εποχή. Έχω μέσα μου
έντονα χαραγμένες μνήμες κάποιων προσώπων από τα γραπτά τους που, ιδιαιτέρως
σε προεκλογικές περιόδους, ήταν τόσο κομματικά χρωματισμένα που σου
δημιουργούσαν την εντύπωση ότι δεν ήταν γραμμένα από δημοσιογράφο αλλά από
γραφείο Τύπου κόμματος»

Το προσωπικό του κέρδος από το γεγονός ότι
πρόφτασε να ζήσει στη «σκιά των μεγάλων» της δημοσιογραφίας; «Αυτό που λέω
κάθε πρωί ξεκινώντας τη δουλειά μου: η τηλεόραση, το ραδιόφωνο, η ηλεκτρονική
ενημέρωση γενικότερα, είναι για μένα παρένθεση.

Ξέρω ότι η επαγγελματική
μου βάση είναι η εφημερίδα, το περιοδικό, η γραφομηχανή μου. Και αυτή είναι,
αν θέλεις να το πω έτσι αλαζονικά, η δύναμή μου απέναντι στην τηλεόραση».
Παρένθεση που κρατάει όμως χρόνια… «Ίσως γιατί τα βλέπω όλα με το μάτι του
δημοσιογράφου της εφημερίδας».

Στη δουλειά του, στο δελτίο ειδήσεων του
Mega, είχε τη τύχη ­ λέει ­ να μη βρεθεί αντιμέτωπος με το δίλημμα «τι κάνω
τώρα;». Δεν θυμάται να του δόθηκαν να εκφωνήσει κείμενα που πρόσβαλαν την
αισθητική του είτε από το περιεχόμενο είτε από τη μορφή τους. «Βλέπετε,
δουλεύω με εφημεριδάδες στη σύνταξη του δελτίου. Άλλωστε έχω τη δυνατότητα
κάποιων διορθώσεων ώστε να τα προσαρμόσω στη δική μου γλώσσα αν χρειαστεί».

Όχι πως κλείνει τα
μάτια στα φαινόμενα «τηλεοπτικού κιτρινισμού». Απλώς υποστηρίζει «… και για
να μην σας θυμίσω πρωτοσέλιδα εφημερίδων με μοναστήρια και καλόγριες», ότι
λόγω της δύναμης του μέσου αυτού να μπαίνει σε όλα τα σπίτια τα φαινόμενα αυτά
και συζητούνται περισσότερο και ενοχλούν περισσότερο και ­ ασφαλώς ­ έχουν
μεγαλύτερες επιπτώσεις. «Δεν υπάρχει αμφιβολία.

Ζούμε σε μια εποχή που
στην τηλεόραση συμβαίνουν πράγματα και θαύματα». Νιώθει όμως ότι η συζήτηση
που γίνεται και όσα ο κόσμος καταμαρτυρεί στους δημοσιογράφους για
αναξιοπιστία, και όχι μόνον, δεν τον αφορούν προσωπικά, ούτε τον φέρουν στη
θέση να θέλει να «απολογηθεί» για το επάγγελμα που ασκεί. «Πρώτον, δεν είμαστε
όλοι ίδιοι. Σε κανένα χώρο δεν είναι όλοι ίδιοι.

Όπως ακριβώς και στην
πολιτική δεν μπορούμε να ισοπεδώνουμε τους πάντες και τα πάντα, έτσι και στη
δημοσιογραφία δεν φταίνε όλοι για όλα. Δεύτερον, είμαι βέβαιος ότι η κοινή
γνώμη ξεχωρίζει τον δημοσιογράφο που με τη δουλειά του αποδεικνύει ότι είναι
συνεπής σε κάποιες αρχές, από αυτόν που κινείται με μοναδικό κίνητρο τη
θεαματικότητα ή το πρόσκαιρο κέρδος της δημοσιότητας».

ΝΑ
ΑΝΤΙΔΡΑΣΟΥΝ

Για κείμενα, αναγνώσματα και ακούσματα που προσβάλουν τον
αναγνώστη, ακροατή ή τηλεθεατή κατά τη γνώμη του μια μόνον λύση υπάρχει: «Αν
δεν αντιδράσει η κοινή γνώμη, όλες αυτές οι ροζ, κίτρινες εκπομπές και όλα
αυτά τα έντυπα που ασχολούνται με το κουτσομπολιό και εισβάλλουν στις
κρεβατοκάμαρες θα συνεχίσουν να πουλάνε ακόμα περισσότερο. Δεν βλέπω πώς
αλλιώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτό το φαινόμενο. Δηλαδή τι; Θα υπάρξει
κάποιο περίεργο πειθαρχικό συμβούλιο που θα στερεί την ιδιότητα του
δημοσιογράφου που είναι πιο κίτρινος από τους άλλους που είναι πιο λευκοί;

Μου φαίνεται δύσκολο να λειτουργήσει, χώρια που εγκυμονεί κάποιους κινδύνους.
Λέω καμιά φορά πως προτιμώ μια δημοσιογραφία που με πληγώνει από μια
δημοσιογραφία που θα είναι υποχείριο κάποιων πειθαρχικών συμβουλίων, ή της
εκάστοτε εκτελεστικής εξουσίας, που με ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο μπορεί
να καθορίζει τι είναι κίτρινο και τι όχι, τι είναι εθνικά ωφέλιμο και τι
επιζήμιο, τι πολιτικά χρήσιμο και τι μη χρήσιμο. Οι ισορροπίες είναι λεπτές
και επικίνδυνες».

Μιλάει έχοντας για λίγο εγκαταλείψει τους ήπιους τόνους
που τον χαρακτηρίζουν, ούτε για μια στιγμή όμως δεν εγκαταλείπει τη
χαρακτηριστική του γλώσσα που επιμένει να χρησιμοποιεί την κατάληξη «-ως» στα
επιρρήματα και να θυμίζει, σε μένα τουλάχιστον, την καλή του φιλόλογο στο
Γυμνάσιο, είκοσι χρόνια πριν. «Θεωρώ πως η γλώσσα δεν είναι μόδα.

Ένα το
κρατούμενο. Δεύτερον, διαθέτουμε μια γλώσσα από τις πιο πλούσιες, με μια
καταπληκτική πορεία εκατοντάδων ετών και θεωρώ ότι όποιος νομίζει ότι μπορεί
να την αλλάξει σε ένα απόγευμα, καθισμένος με την παρέα του γύρω από ένα
τραπέζι για να πουλήσει στυλ, τουλάχιστον πλανάται… πλάνην οικτράν».

ΔΕΝ ΚΡΥΒΕΙ τη συμπάθειά του για τον πρόεδρο. Και, φυσικά, πρόεδρος
είναι ένας. Ο κ. Ευάγγελος Γιαννόπουλος. Όπως άλλωστε έχει διαφανεί, τα
αισθήματα είναι αμοιβαία. Οι σχέσεις τους μόνο μια φορά κινδύνεψαν να
διαταραχθούν. Τότε που, επί Ανδρέα Παπανδρέου, ο υπουργός απειλούσε να
παραιτηθεί και οι δημοσιογράφοι μάθαιναν ανά μισάωρο ότι παραιτείται ή δεν
παραιτείται. Ο Νίκος Χατζηνικολάου ήταν μάλλον επιθετικός προς τον πρόεδρο:
«Πείτε μας τι γίνεται. Δεν είναι δυνατόν να μας έχετε στο τσακ κάθε πέντε
λεπτά να βγάλουμε δελτίο… να μη βγάλουμε δελτίο…».

Ο Ευάγγελος
Γιαννόπουλος τσατίστηκε και, με τον γνωστό του τρόπο, τον «έλουσε». Τον έβαλε
δε για έξι μήνες στη «μαύρη λίστα», απειλώντας ότι δεν θα βγει στην εκπομπή
του. Βγήκε σε τρεις εβδομάδες, αφού μεσολάβησε ένα τηλεφώνημα – σίριαλ, που ο
Νίκος Χατζηνικολάου θυμάται ακόμη.

Αγαπημένος του, δίχως άλλο,
προσκεκλημένος ο Ε. Γιαννόπουλος ­ «έξυπνος και ζωηρός συνομιλητής» ­ ασφαλώς
και ο Γιώργος Παναγιωτόπουλος από τη Νέα Δημοκρατία, «ζωηρός κι αυτός και
πολύ… πειραχτήρι». Από εκεί και πέρα υπάρχουν μερικά άλλα εκλεκτά πρόσωπα
που του αρέσει να καλεί στην εκπομπή του, επειδή ακριβώς της δίνουν λάμψη: «Η
Μαρία Δαμανάκη είναι ένα τέτοιο πρόσωπο, που πάντα δίνει λάμψη σε ένα πάνελ».

Από ποιο πρόσωπο θα ήθελε και δεν έχει πάρει συνέντευξη ακόμα; «Φυσικά, ο
Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι το απωθημένο μου και νομίζω όλης της ελληνικής
δημοσιογραφίας. Από το 1985 μέχρι το 1990 πήγαινα και τον έβλεπα μια φορά το
δίμηνο και πάντοτε κατέληγα στην ερώτηση “πότε θα μου δώσετε συνέντευξη, κύριε
πρόεδρε;”. Η απάντηση ήταν στερεότυπη: “Θα το συζητήσουμε κάποια άλλη φορά,
ύστερα από μερικά χρόνια”. Σταμάτησα να προσπαθώ εδώ και δύο – τρία χρόνια.
Είναι φανερό, πλέον, ότι δεν θέλει να δώσει συνέντευξη».

Η πρώτη φορά δεν
ξεχνιέται εύκολα, πόσο μάλλον όταν συνοδεύεται και από ευτράπελα. Πρεμιέρα για
τους «Διαξιφισμούς» στο Mega, το 1989, με προσκαλεσμένους τον Λεωνίδα Κύρκο
και τον Αθανάσιο Τσαλδάρη.

Νεοεκλεγμένος πρόεδρος της Βουλής ο δεύτερος,
και ο Νίκος Χατζηνικολάου, από το άγχος και την ταραχή του, τον αποκαλεί
Πρόεδρο της Δημοκρατίας. «Πρόεδρος της Βουλής», τον διορθώνει ο Τσαλδάρης,
αλλά προτού περάσουν είκοσι λεπτά τον αποκαλεί και πάλι Πρόεδρο της
Δημοκρατίας. Ξανά διόρθωση και στο κλείσιμο της εκπομπής ο δημοσιογράφος
ευχαριστεί για τη συμμετοχή τους τον Λεωνίδα Κύρκο και τον… Πρόεδρο της
Δημοκρατίας. Την επόμενη ημέρα το πρωί δέχεται ένα καλάθι με ποτά και μια
καρτούλα: «Ευχαριστώ για την προαγωγή. Αθανάσιος Τσαλδαρης».

Ακόμη πιο
αξέχαστη, η πρώτη του μεγάλη επιτυχία στη «Μεσημβρινή». Η συνέντευξη του
αείμνηστου Ευάγγελου Αβέρωφ, που έβγαζε την είδηση της παραίτησής του. «Τότε
κάλυπτα τις πολιτικές νεολαίες και από κάποιον άνθρωπο της ΟΝΝΕΔ, πολύ δεμένο
με τον Αβέρωφ, έμαθα ότι τον είχε ρωτήσει τη γνώμη του για το αν πρέπει να
παραιτηθεί ή όχι. Μπήκα στο γραφείο του Χρήστου Πασαλάρη, τότε διευθυντή της
εφημερίδας, και του είπα πως θέλω να πάω στην Κέρκυρα, για να πάρω συνέντευξη
από τον Αβέρωφ, γιατί έχω αυτήν την πληροφορία. Δεν με πολυπίστεψε, αλλά με
έστειλε με την εντολή να φέρω θέμα, γιατί διαφορετικά θα κρατούσε όλα τα έξοδα
της αποστολής από τον μισθό μου. Και πήγα. Και ο Αβέρωφ μού μίλησε.

Κι εγώ
κατέβαινα τα σκαλιά του Χίλτον, τρέμοντας ολόκληρος από την ένταση και τη χαρά
που μου είχε εμπιστευτεί την πληροφορία ότι παραιτείται από την ηγεσία της
Ν.Δ. Και τότε ανακάλυψα ότι το μαγνητόφωνο δεν είχε γράψει τίποτα. Και γύρισα
στον Αβέρωφ και με κλάματα του είπα τι είχε συμβεί. Εκείνος μου συνέστησε να
γράψω ό,τι νομίζω και ό,τι θυμάμαι. Γύρισα πίσω στην Αθήνα και έδωσα τη
συνέντευξη στον Χρήστο Πασαλάρη. “Είσαι τρελός”, μου είπε. “Πας να
καταστρέψεις την εφημερίδα; Δώσε μου την κασέτα”. Φυσικά κασέτα δεν υπήρχε.
Οπότε ο διευθυντής μου τηλεφώνησε στον Αβέρωφ. “… Έχω εδώ έναν πιτσιρικά,
που ισχυρίζεται ότι του έδωσες συνέντευξη και του είπες αυτά…”, κι άρχισε να
του διαβάζει τη συνέντευξη. Και ο αείμνηστος Αβέρωφ του απάντησε: “Βλέπω πως
έχει και πολύ καλή μνήμη…”».

ΒΑΡΙΕΤΑΙ, μου είπε, να μιλάει για τα παιδικά του χρόνια.
«Τα ‘χω ξαναπεί…». Δεν θα τον κούραζε όμως καθόλου να μιλάει επί ώρες για
τον γιο του, έναν γλυκύτατο πιτσιρικά που ήρθε και γλύκανε τη ζωή ­ και τον
χαρακτήρα ­ των γονιών του πριν από δυόμισι χρόνια «με τα απίθανα κατορθώματά
του». Αυτό το «βαριέμαι» δεν μου φάνηκε ευθύς εξαρχής πειστικό. Σύντομα
διαπίστωσα ότι πίσω του κρύβεται η ανάγκη του Νίκου Χατζηνικολάου να ξεχάσει
την περίοδο εκείνη, κατά την οποία εξεδήλωσε τα «δολοφονικά ένστικτά» του
εναντίον του πολυαγαπημένου του, σήμερα, μικρότερου αδελφού. Ευτυχώς και οι
δύο απόπειρες εναντίον του απέτυχαν. Η πρώτη «ήταν σε ηλικία τριών μηνών, όταν
του έβαλα ένα λαχανοντολμά στο στόμα και γύρισα την κούνια ανάποδα, αλλά
εκείνος… επέζησε». Η δεύτερη «όταν βρήκα κάτι παλιά οδοντιατρικά εργαλεία
του πατέρα μας και προσπαθούσα να του φτιάξω το κεφάλι το οποίο και πλήγωσα με
μια τανάλια. Εκείνος φώναζε “μαμά – μαμά” κι εγώ του έλεγα… μη φωνάζεις
γιατί θα φάω ξύλο, θα σου το φτιάξω μόνος μου!».

ΞΥΛΟ!

Το ξύλο
τελικά δεν το γλίτωσε, αλλά για άλλο λόγο. «Εμένα δε μου άρεσε καθόλου το ψωμί
που μου έδινε η μητέρα μου να φάω στο σχολείο γι’ αυτό και κάθε μέρα το πέταγα
στον ημιώροφο της πολυκατοικίας μας όπου υπήρχε ένα γραφείο που δεν έκλεινε
καλά. Κάποια φορά όμως ο δυστυχής ιδιοκτήτης του έλειψε για ένα δεκαήμερο
ταξίδι κι όταν επέστρεψε βρήκε δέκα σάντουιτς σαπισμένα, υποψιάστηκε ποιος
είναι ο δράστης και με κάρφωσε. Οπότε κι έγινε στο σπίτι μου η… δεύτερη
κόλαση». Άριστος μαθητής μέχρι τη Β’ Λυκείου ­ οπότε άρχισε να ανακαλύπτει κι
άλλα πράγματα και να βαριέται το σχολείο ­ μάλλον δικηγόρος ήθελε να γίνει.
Για δημοσιογράφος δεν το είχε σκεφτεί, παρ’ όλο που υπήρξε εκδότης…
εφημερίδας. Δεκαέξι ετών και μαθητής στο 1ο Λύκειο Νέας Σμύρνης, αφού απέτυχε
να πείσει έναν συμμαθητή του που ήδη έβγαζε μια μαθητική εφημερίδα να δεχτεί
τη συνεργασία του, αποφάσισε να περάσει στην αντεπίθεση. Το έκανε με μια
αθλητική στην οποία έγραφε για τους αγώνες μπάσκετ και βόλεϊ των τάξεων,
κουτσομπολιά για το ποιος θα μπει στην ομάδα ποιος όχι κ.λπ. Μόλις άρχισε η
εφημερίδα να πιάνει προστέθηκαν κι άλλα θέματα (για τις βρύσες, την υποδομή
κ.λπ.) για να γίνει πιο ανταγωνιστική. «Τότε έκανα τη ζημιά στο συμμαθητή μου.
Του μείωσα αποφασιστικά το χαρτζιλίκι, αύξησα όμως το δικό μου». Τι απέγινε ο
χαμένος; « Νομίζω έγινε… δημοσιογράφος», λέει χαριτολογώντας και γεμάτος
αγάπη ο Νίκος Χατζηνικολάου. «Είναι ο γνωστός συνάδελφος της “Ελευθεροτυπίας”
και πολύ φίλος μου Γιώργος Τσακίρης».

Η ΠΡΩΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ

Η Νομική
δεν τον υποδέχτηκε ποτέ ­ «ας όψονται τα Λατινικά που ανέκαθεν μισούσα».
Πέρασε στην Πάντειο και μετά δύο τρία χρόνια κι επειδή το χαρτζιλίκι από τον
πατέρα του δεν του έφτανε, αποφάσισε να ψάξει για δουλειά. «Τότε έμαθα από τον
Άκη Κοσώνα ότι χηρεύει μια θέση βοηθού εκπαιδευτικού συντάκτη στη
“Μεσημβρινή”». Παρουσιάστηκε στον διευθυντή της Γιώργο Αναστασόπουλο, του είπε
«με λένε έτσι, είμαι φοιτητής εκεί, έμαθα για την κενή θέση και θέλω να μου
την εμπιστευτείτε». «Με κοίταξε περίεργα». Τη θέση δεν τη πήρε, αλλά πήρε θέση
σ’ ένα γραφείο που είχαν βγάλει στο διάδρομο για να το κατεβάσουν στην
αποθήκη. «Κάθησε εκεί κι αν μέσα σε έξι μήνες με πείσεις ότι μπορείς να γίνεις
δημοσιογράφος, θα σε πάρω…», του είπε. Για ένα τρίμηνο καθόταν σ’ αυτό το
γραφείο προσπαθώντας να βρει κάποια είδηση που δεν θα την είχαν οι άλλοι για
να εντυπωσιάσει. «Δεν είχα καμία αρμοδιότητα. Έμπαινα μέσα και καθόμουν.
Κανείς δεν μου έλεγε τι να κάνω ή πώς να το κάνω». Την πόρτα στη δημοσιογραφία
τού την άνοιξε πάνω στην ώρα ο Θάνος Μικρούτσικος. «Τέλη ’82 – αρχές ’83, ο
Μικρούτσικος διαγράφηκε από το ΚΚΕ, εγώ έγραψα το πρώτο μου μικρό πρωτοσέλιδο
θέμα και ο Γιώργος Αναστασόπουλος άρχισε να με βλέπει με άλλο μάτι…».