Μελ Μπρούκς: Ο άνθρωπος γέλιο

Το 2013, στην τελετή βράβευσης του 83χρονου τότε Μελ Μπρουκς για το σύνολο της καριέρας του από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, το βραβείο παρέδωσε ο νεότερος συνάδελφός του, Τζίμι Κίμελ, γνωστός από το τηλεοπτικό talk show με το όνομά του. Ο Μάρτιν Σκορσέζε βρισκόταν στην αίθουσα και είχε ήδη μιλήσει για τον Μπρουκς κατατάσσοντάς τον ανάμεσα στους μεγάλους της κωμωδίας, μαζί με τους αδελφούς Μαρξ, τους Σταν Λόρελ – Ολιβερ Χάρντι (Χοντρός – Λιγνός) και το ντουέτο Μπαντ Αμποτ και Λου Κοστέλο. «Θα μας λείψεις Μελ» είπε χιουμοριστικά ο Τζίμι Κίμελ μιλώντας για τον Μπρουκς λες και είχε πεθάνει. «Ησουν ένας από τους σπουδαιότερους. Αναπαύσου εν ειρήνη φίλε μου…». Η απάντηση του Μπρουκς; «Δεν πρόκειται να πεθάνω».

Δεκατρία χρόνια αργότερα, ο Μελ Μπρουκς έφτασε τα 100 χρόνια, γεννημένος σαν αύριο το 1926. Εντάξει, τα τελευταία χρόνια δεν θα μπορούσε να έχει την ίδια ενέργεια που είχε στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 (αυτή ήταν η περίοδος της μεγάλης ακμής του), όμως δεν σταμάτησε ποτέ να είναι ένας από τους ζωντανούς θρύλους της αμερικανικής κωμωδίας. Είναι, άλλωστε, ο δημιουργός ενός από τα πιο θρυλικά θεατρικά μιούζικαλ όλων των εποχών του «Αυτοί οι τρελοί τρελοί παραγωγοί» (The producers) που δεν σταμάτησε ποτέ να ανεβαίνει στο Μπρόντγουεϊ και αλλού.

Για την κινηματογραφική μεταφορά των «Παραγωγών», την οποία σκηνοθέτησε ο ίδιος το 1968, ο Μπρουκς κέρδισε το μοναδικό Οσκαρ του ως υποψήφιος – στην κατηγορία του διασκευασμένου σεναρίου. Θα ακολουθούσαν δύο ακόμα υποψηφιότητες: για το τραγούδι «Blazing Saddles» που ακούγεται στην ομότιτλη ταινία (ελληνικός τίτλος «Μπότες, σπιρούνια και καυτές σέλες», 1972) και για το σενάριο της ταινίας «Φρανκενστάιν Τζούνιορ» (Young Frankenstein, 1974). Το 2024 η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου τον τίμησε με ένα ειδικό Οσκαρ συνόλου καριέρας.

Και ναι, οι ταινίες του εξακολουθούν να προκαλούν γέλιο. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τη διεστραμμένα αστεία εκδοχή του πάνω στον μύθο του τέρατος του Φρανκενστάιν στον «Φρανκενστάιν Τζούνιορ»; Ποιος δεν έχει γελάσει με το σατιρικό γουέστερν «Μπότες, σπιρούνια και καυτές σέλες»; Ποιος δεν χάρηκε με την παρωδία των ταινιών του Αλφρεντ Χίτσκοκ στην ταινία «Λίγο πολύ τρελούτσικος» (High anxiety, 1977) και ποιος δεν ένιωσε μια γλυκιά νοσταλγία με τον φόρο τιμής του Μπρουκς προς τον βωβό κινηματογράφο με το «Silent movie» (Η τελευταία τρέλα του Μελ Μπρουκς, 1976);

Μπρουκλινέζος και Εβραίος (το πραγματικό του επώνυμο είναι Καμίνσκι), ο Μελ Μπρουκς ξεκίνησε παίζοντας ντραμς σε νυχτερινά κέντρα της Νέας Υόρκης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο όπου έλαβε μέρος. Μάλιστα, πολέμησε στη Μάχη των Αρδεννών το 1944. Σύντομα μπήκε στον χώρο της σόου μπίζνες και όπως ο Γούντι Αλεν ξεκίνησε ως κειμενογράφος – αρχικώς στο ραδιόφωνο και μετά στη τηλεόραση και σε σόου στο Μπρόντγουεϊ. Εκτοξεύτηκε ως σκηνοθέτης με τους «Τρελούς παραγωγούς», την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του αλλά καθυστέρησε να εμφανιστεί μπροστά στον φακό. Πρώτη μεγάλου μήκους ταινία στην οποία εμφανίζεται είναι το «Μυστήριο με τις 12 καρέκλες» (Twelve chairs, 1970) του ιδίου και η ενδέκατη και τελευταία (μέχρι σήμερα) ταινία που σκηνοθέτησε είναι η παρωδία του Κόμη Δράκουλα «Δράκουλας: Νεκρός και μ’ αρέσει» (Dracula: Dead and Loving It) το 1995, στην οποία και παίζει.

Ο «ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ». Πολύπλευρο ταλέντο, ο Μελ Μπρουκς υπήρξε επίσης στιχουργός αλλά και ευφάνταστος παραγωγός ταινιών. Μια μνημειώδης παραγωγή του Μπρουκς που με τίποτε δεν μπορεί να συνδεθεί μαζί του, είναι ο «Ανθρωπος ελέφαντας» (1980), η δεύτερη ταινία του Ντέιβιντ Λιντς και μια από τις καλύτερές του. Στον «Ανθρωπο ελέφαντα» διακρίνει κανείς την ταπεινότητα αλλά και την εξυπνάδα του Μπρουκς. Η εκτελεστική παραγωγή αυτής της ταινίας ήταν του ιδίου, ενώ εκείνος ήταν ο άνθρωπος που προσέλαβε τον άγνωστο σεναριογράφο και σκηνοθέτη Ντέιβιντ Λιντς για τη δημιουργία της ταινίας και ενώ εκείνος εξασφάλισε την άδεια για ασπρόμαυρη κινηματογράφηση, παρέλειψε σκοπίμως το όνομά του από τους τίτλους. Για ποιον λόγο; Επειδή γνώριζε ότι ο κόσμος θα έπαιρνε λάθος ιδέα για την ταινία αν έβλεπε το όνομά του στην ταινία, δεδομένης της φήμης του ως σατιρικού συγγραφέα. Το φιλμ προτάθηκε για εννέα Οσκαρ, συμπεριλαμβανομένου του καλύτερης ταινίας, αλλά το όνομα του Μελ Μπρουκς δεν φαίνεται πουθενά στους τίτλους.

Στον «Ανθρωπο ελέφαντα» ένα δευτεραγωνιστικό ρόλο έχει η σπουδαία ηθοποιός Αν Μπάνκροφτ, την οποία ο Μπρουκς παντρεύτηκε το 1964. Ακόμα και ο γάμος τους είχε μια κωμική φλέβα. Ηταν πολιτικός και έλαβε χώρα στο δημαρχείο της Νέας Υόρκης. Για μάρτυρα, ο Μπρουκς βρήκε έναν… περαστικό. Με την Μπάνκροφτ συμπρωταγωνίστησε στην κωμωδία «Να ζει κανείς ή να μη ζει» (1983) που υπογράφει ο Αλαν Τζόνσον και στην οποία ο Μπρουκς είναι και παραγωγός. Απέκτησαν ένα παιδί, τον Μαξ Μπρουκς (που ακολουθεί καριέρα στη σόου μπίζνες) και έμειναν μαζί μέχρι τον θάνατό της. Πριν από είκοσι ένα χρόνια.