Τέλειωσαν οι διακοπές του Πάσχα, ξεκίνησαν οι δημοσκοπήσεις! Αυτές που, όπως λένε οι πολιτικοί αναλυτές, είναι οι φωτογραφίες της στιγμής. Αν θυμηθούμε βέβαια τι έδειχναν οι δημοσκοπήσεις πριν από δύο χρόνια και τι ευρήματα έχουμε σήμερα, θα διαπιστώσουμε ότι η στιγμή έχει μάλλον πολύ μεγάλη διάρκεια. Πρώτο κόμμα με διψήφια διαφορά από το δεύτερο η ΝΔ, πολύ μακριά όμως από ποσοστά αυτοδυναμίας. Δυσαρεστημένη η πλειοψηφία του κόσμου σε ποσοστά κοντά στο 70% με κύρια αιτία την ακρίβεια.
Οπότε, μπορεί κάποιος να κάνει την ερώτηση: για ποιον λόγο κάθε μήνα τόσες εταιρείες μάς παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των μετρήσεών τους; Κερδίζουμε κάτι με το να βλέπουμε αλλαγές στα ποσοστά στα όρια του στατιστικού λάθους; Εχουμε γίνει όλοι ειδικοί πλέον στην πρόβλεψη. Ξεσπάει σκάνδαλο; Δύο μονάδες κάτω το κυβερνητικό κόμμα. Ανεβαίνουν στην επικαιρότητα θέματα άμυνας ή διεθνών κρίσεων; Ξανακερδίζει τις μονάδες που έχασε η ΝΔ. Και η γενική εικόνα μένει ίδια. Θα μπορούσαμε να είχαμε περάσει έναν χρόνο χωρίς δημοσκοπήσεις και να βλέπαμε με ενδιαφέρον μια καινούργια μέτρηση. Μήπως και κάτι έχει αλλάξει…
Ομως έχουμε πια αποκτήσει μια εξάρτηση από τις δημοκοπήσεις. Ισως το πιο σωστό να είναι να πούμε ότι τα media έχουν αναπτύξει αυτή την εξάρτηση. Κάθε γεγονός (μια δήλωση, μια ανάρτηση στα social media, ένα σκάνδαλο) μετατρέπεται σε ερώτημα προς τους πολίτες και η δημοσκόπηση γίνεται το κανάλι μέσα από το οποίο μαθαίνουμε την «ετυμηγορία» του κόσμου. Και ακολουθεί ο σχολιασμός. Μέχρι το επόμενο γεγονός και την επόμενη έρευνα.
Η συχνή μέτρηση έχει αξία βέβαια για τα πολιτικά κόμματα. Είναι σαν να έχει εγκαθιδρυθεί ένας άτυπος μηχανισμός λογοδοσίας μεταξύ των εκλογών. Και ο πολίτης παρηγοριέται ότι η γνώμη του καταγράφεται και αυτό δεν συμβαίνει μόνο μία φορά στα 4 χρόνια. Δεν είναι κακό για τη δημοκρατία!
Ομως υπάρχουν και αρνητικές επιπτώσεις αυτής της τόσο συχνής «θερμομέτρησης» της κοινής γνώμης. Η πολιτική μετατρέπεται σε ιχνηλάτηση της διάθεσης της στιγμής. Οι πολιτικοί, είτε είναι στην εξουσία είτε στην αντιπολίτευση, διαχειρίζονται την εικόνα τους «εδώ και τώρα». Αν οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν καλό κλίμα, αποφεύγουν να δράσουν από τον φόβο αρνητικής επίπτωσης. Περνάμε στην τυραννία του βραχυπρόθεσμου. Και βέβαια οι δημοσκοπήσεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστο τον κόσμο. Αν αρχίσει να φαίνεται μια τάση, αρκετοί μπορεί να νιώσουν τη διάθεση να συνταχθούν με την άποψη που φαίνεται να κερδίζει. Κι έτσι, επηρεάζουν λίγο ή περισσότερο την κοινή γνώμη που μετράνε!
Ο,τι και αν λέμε όμως, η συνεχής μέτρηση έχει πια εγκατασταθεί στην πολιτική ζωή μας. Υπάρχουν και χειρότερα άλλωστε. Στην τηλεόραση η μέτρηση είναι καθημερινή. Εκεί να δείτε πώς μπορούν να επηρεαστούν διαθέσεις και αποφάσεις!
Τι θα άξιζε να κρατήσουμε από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις;
Ο,τι και από τις περσινές θα έλεγα. Ο κ. Μητσοτάκης παραμένει ισχυρό χαρτί για τη ΝΔ, έστω και με φθαρμένη εικόνα. Η επικοινωνία του κυβερνητικού κόμματος θα το αξιοποιήσει προβάλλοντας το ότι δεν έχει αναδειχθεί ακόμη αντίπαλος με πρωθυπουργικά χαρακτηριστικά. Υπάρχει βέβαια ο «κανένας». Αυτό το εύρημα μάλλον μας προϊδεάζει για ενδεχόμενο μεγάλης αποχής στις εκλογές.
Θα επισήμαινα και κάτι ακόμη. Ενα ποσοστό 55% των ψηφοφόρων δηλώνουν σήμερα ότι δεν αισθάνονται ιδιαίτερη εγγύτητα με το κόμμα που είχαν ψηφίσει στις τελευταίες εκλογές. Αρα, χώρος για ανατροπή υπάρχει! Η περίοδος μέχρι τις εκλογές θα μπορούσε να διαψεύσει τη στασιμότητα που βλέπουμε στις δημοσκοπήσεις.
Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος, διευθυντής Marketing της Alter Ego Media
