Η Δικαιοσύνη είναι ένας εκ των τριών, ισότιμων και ανεξάρτητων, πυλώνων που στηρίζουν τη λειτουργία μιας δημοκρατικής πολιτείας και έχει τον αυτονόητο σεβασμό μας. Υπάρχουν, όμως, κάποιες σπάνιες περιπτώσεις όπου η ίδια εκτίθεται σε δίκαιη κριτική για πράξεις ή παραλείψεις. Αυτές οφείλουμε να τις αναδεικνύουμε και να τις σχολιάζουμε τεκμηριωμένα, αλλιώς θα ακούγονται μόνον οι έξαλλες καθημερινές κραυγές αυτών που έχουν επιλέξει τη Δικαιοσύνη ως μόνιμο στόχο για το πολιτικό τους συμφέρον.
Τις τελευταίες μέρες η ποινική θεμελίωση των κατηγοριών που απήγγειλε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κατά βουλευτών και τέως υπουργών της ΝΔ αμφισβητήθηκε με σοβαρά επιχειρήματα. Το θέμα είναι βέβαια πρόωρο, διότι οι εισαγγελικές αρχές θα έχουν την ευκαιρία να ερευνήσουν και έτσι να απαντήσουν έμπρακτα στις επικρίσεις, η κυριότερη από τις οποίες είναι ότι οι υπό διερεύνηση κατηγορίες δεν έχουν ποινικό αντικείμενο.
Η μαζική απαγγελία κατηγοριών κατά βουλευτών και τέως υπουργών μου έφερε αυθόρμητα στον νου την ύψιστη αστοχία της Δικαιοσύνης στην κορυφαία πολιτική σκευωρία των τελευταίων ετών. Αναφέρομαι στη σκευωρία Novartis, όταν δύο πρώην πρωθυπουργοί και οκτώ πρώην υπουργοί διασύρθηκαν για χρόνια έχοντας εις βάρος τους τις δόλια κατασκευασμένες κατηγορίες της δωροληψίας, της παθητικής δωροδοκίας και της απιστίας.
Τον Σεπτέμβριο του 2025 οι τέως προστατευόμενοι μάρτυρες στην υπόθεση Novartis κρίθηκαν ένοχοι από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο για ψευδή κατάθεση κατά συρροήν και ψευδή καταμήνυση, και τον Ιανουάριο του 2026 καταδικάστηκαν τελεσίδικα από το Εφετείο Αθηνών. Επιπλέον, οι έρευνες των ελληνικών αρχών απέδειξαν ότι έλαβαν σημαντικές χρηματικές αμοιβές για τις καταθέσεις τους στις αμερικανικές αρχές. Μάλιστα, η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες διέταξε τη δέσμευση των περιουσιακών τους στοιχείων στην Ελλάδα.
Προσέξτε τώρα. Η πρώην εισαγγελέας Διαφθοράς είχε αθωωθεί τον Μάρτιο του 2023 από το Ειδικό Δικαστήριο για όλες τις κατηγορίες που σχετίζονταν με την υπόθεση Novartis, ενώ ο τέως αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης απαλλάχτηκε από την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας και καταδικάστηκε μόνο για δύο πλημμελήματα. Ηταν αυτός που τον Φεβρουάριο του 2018 αποκάλεσε την υπόθεση Novartis το «μεγαλύτερο σκάνδαλο από συστάσεως του ελληνικού κράτους», για να φανεί αμέσως και να αποδειχτεί αργότερα ότι αποτελούσε τη «μεγαλύτερη σκευωρία από συστάσεως του ελληνικού κράτους».
Ας δεχτούμε, χάριν της συζήτησης, ότι η αθώωση της εισαγγελέως Διαφθοράς και του τέως αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης για την κυρίως υπόθεση Novartis δεν ήταν εξοργιστική, ως εάν η σκευωρία να στήθηκε μόνη της ή από κάποιον εξωγήινο οργανωτικό νου. Τι να πει κάποιος, όμως, για την αδιάφορη στάση της Δικαιοσύνης μετά την καταδίκη των προστατευόμενων μαρτύρων και την επιβεβαίωση ότι είχαν λάβει αμοιβή για τις υπηρεσίες τους στις ΗΠΑ; Οι δικαστικές αποφάσεις για τους πρώην προστατευόμενους μάρτυρες συνεπάγονται ότι η επιλογή της τέως εισαγγελέως Διαφθοράς να αποδώσει στα άτομα αυτά το συγκεκριμένο καθεστώς ήταν διάτρητη, ότι η αθώωσή της ήταν απόφαση επιεικώς ακατανόητη και στερούμενη αξιοπιστίας, και ότι τα μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου που ψήφισαν την αθώωσή της τραυμάτισαν σοβαρά το κύρος του θεσμού που υπηρετούσαν. Τελικά, δικαιοσύνη δεν αποδόθηκε, αφού οι μάρτυρες υπήρξαν απλά εκτελεστικά όργανα.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Τη σκευωρία Novartis διαδέχθηκε η εν εξελίξει σκευωρία του δυστυχήματος των Τεμπών, με το δήθεν παράνομο φορτίο, το δήθεν μπάζωμα, τη δήθεν εξαφάνιση βαγονιών και επιβατών, και τη δήθεν συγκάλυψη. Τηρουμένων των αναλογιών, υπήρξε και αυτή τερατώδης και είχε παρόμοια πολιτική στόχευση, με μόνη διαφορά τη μικρή μετακίνηση προς τα αριστερά, λόγω πολιτικών συγκυριών, της διαχωριστικής γραμμής μεταξύ των δύο πλευρών του πολιτικού φάσματος. Και δυστυχώς, οι νυν και οι επίδοξοι πολιτικοί αρχηγοί, οι τεχνικοί εμπειρογνώμονες και όλοι όσοι επινόησαν, διακίνησαν και κεφαλαιοποίησαν τη σκευωρία των Τεμπών, με αποτέλεσμα να παραπλανήσουν εκατοντάδες χιλιάδες ανυποψίαστους πολίτες, παραμένουν ακόμη στο απυρόβλητο της Δικαιοσύνης και ορισμένοι συνεχίζουν ακάθεκτοι.
Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
