Κανένα κράτος δεν φαίνεται να σκοπεύει να αποτρέψει την κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οπότε η προοπτική επιδείνωσης είναι σημαντική, εκτιμά στη συνέντευξή της στα «ΝΕΑ» η Λέσλι Βιντζαμούρι, πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του Συμβουλίου Παγκόσμιων Υποθέσεων του Σικάγου, η οποία θα συμμετάσχει στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών (22-25 Απριλίου 2026).
Η σύγκρουση στο Ιράν έχει κλιμακωθεί. Το Ιράν επιτίθεται σε χώρες της περιοχής. Ποιες είναι οι συνέπειες; Θεωρείτε ότι βρισκόμαστε μπροστά στην έναρξη ενός περιφερειακού πολέμου;
Η κρίση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται και κατακλύζει γρήγορα ολόκληρη την περιοχή. Αυτό μπορεί να ήταν αναπόφευκτο από τη στιγμή που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν καταστροφικές επιθέσεις στο Ιράν. Η αντίδραση του Ιράν είναι σφοδρή, επιδιώκοντας να προκαλέσει κόστος τόσο σε πολιτικούς όσο και σε κυβερνητικούς στόχους σε όλο τον Κόλπο.
Γιατί τα κράτη του Κόλπου αποτελούν στόχο των αντεπιθέσεων του Ιράν; Πώς θα επηρεάσει ο πόλεμος την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή;
Το Ισραήλ φαίνεται ότι θα αναδειχθεί πιο ισχυρό. Αυτό μπορεί να αλλάξει τη σχέση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) προς το καλύτερο – τουλάχιστον προσωρινά. Αλλά η πιο επακόλουθη επίδραση στην περιοχή θα προέλθει από το Ιράν. Εάν το Ιράν αποδυναμωθεί σοβαρά, ακόμη περισσότερο από ό,τι τους τελευταίους μήνες, κάτι που φαίνεται πιθανό, αυτό θα αλλάξει περαιτέρω την περιοχή. Ο άλλος άγνωστος παράγοντας είναι ο μελλοντικός ρόλος που θα διαδραματίσουν οι ΗΠΑ. Θα εισχωρήσουν περαιτέρω στην περιοχή, όπως φαίνεται να συμβαίνει αυτή τη στιγμή, ή θα ολοκληρώσουν αυτές τις επιθέσεις και θα αποχωρήσουν; Αυτό είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί προς το παρόν. Η επιθυμία είναι να υποχωρήσουν, αλλά η πράξη δείχνει το αντίθετο.
Υπάρχουν ήδη απώλειες στις ΗΠΑ. Οι διαπραγματεύσεις φαίνονται δύσκολες. Θα ήταν δυνατόν για τον Τραμπ να διαχειριστεί τις επιπτώσεις μιας επιδρομής; Τι διακυβεύεται για αυτόν;
Η κλίμακα των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι απίθανο να σηματοδοτήσει για το Ιράν μια αξιόπιστη δέσμευση των ΗΠΑ για διαπραγμάτευση. Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ και το Ιράν επέλεγαν αυτήν την οδό, το Ιράν έχει λόγους να αμφιβάλλει ότι το Ισραήλ θα δεσμευτεί. Οι δηλωμένοι στόχοι του Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζουν να αλλάζουν και τα μηνύματα είναι ανάμεικτα. Η πρόθεση φαίνεται να είναι πολύ μεγαλύτερη από την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και η προοπτική για οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις, πόσω μάλλον συνομιλίες που μπορούν να αποφέρουν αποτελέσματα, φαίνεται ζοφερή.
Ο Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι «θα χτυπήσουμε με μια δύναμη που δεν υπήρξε ποτέ πριν». Ποια είναι η άποψή σας για αυτή τη δήλωση και τι θα σήμαινε αυτό για το Ιράν και την περιοχή;
Η απειλή του Τραμπ αφήνει πολλά στην τύχη ή στην ασάφεια. Φυσικά, πολλοί άνθρωποι θα το εκλάβουν αυτό ως απειλή κλιμάκωσης και χρήσης πυρηνικών όπλων. Αλλά αυτό θα προκαλούσε μια τεράστια αντίδραση σε όλη την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, τον κόσμο και στο εσωτερικό. Το κόστος θα ήταν τόσο βαθύ. Αυτός είναι πιθανώς ο λόγος για τον οποίο η απειλή είναι μόνο πιθανώς έμμεση. Η χρήση πυρηνικής δύναμης από έναν πρόεδρο των ΗΠΑ θα επιτάχυνε την προσπάθεια πολλών κρατών να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα.
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ θα καταστρέψουν το πυραυλικό πρόγραμμα και το ναυτικό του Ιράν, θα τερματίσουν την υποστήριξή του σε τρομοκρατικές ομάδες και θα «διασφαλίσουν ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα». Θα κατάφερναν οι ΗΠΑ να το κάνουν και εκτιμάτε ότι το Ιράν θα χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε είδος πυρηνικών όπλων κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου;
Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το Ιράν έχει την ικανότητα να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα ούτε ότι θα το έκανε αν μπορούσε, αν και η έντονη κλιμάκωση σε όλη την περιοχή εγείρει πραγματικά ερωτήματα σχετικά με το ποιοι, αν υπάρχουν, εσωτερικοί περιορισμοί ισχύουν στο Ιράν σχετικά με τη χρήση βίας. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεργάζονται πολύ στενά για να απαλλάξουν το Ιράν από τις στρατιωτικές δυνατότητές του και είναι πιθανό να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά. Ο τερματισμός της υποστήριξης σε τρομοκρατικές ομάδες θα είναι πολύ πιο δύσκολος, αν όχι αδύνατος.
