Μέχρι σήμερα πάνω από 15 δισ. ευρώ έχουν αφαιρεθεί από τις τσέπες 400.000 συνταξιούχων λόγω της άδικης, διπλής, φορολόγησής τους με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), για την οποία πάγιο αίτημα των συνταξιούχων είναι η κατάργησή της.
Μόνο το 2026 πάνω από 400.000 συνταξιούχοι (ή οι κληρονόμοι τους) με κύρια μεικτή σύνταξη άνω των 1.468 ευρώ και επικουρική μεικτή σύνταξη άνω των 300 ευρώ (οι συντελεστές παραμένουν ίδιοι) θα χάσουν συνολικά το υπέρογκο ποσό των 888 εκατ. ευρώ (721 από κύριες συντάξεις + 167 από επικουρικές), σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2026, μόνο από την ΕΑΣ, αφού υφίστανται τις περικοπές ύψους 3%-14% και 3%-10%, αντιστοίχως.
Ετσι η κυβέρνηση από τη μια αυξάνει κατά ένα μικρό ποσοστό τις συντάξεις και από την άλλη εισπράττει υπερδιπλάσια από τους φόρους και τις «εισφορές» που έχουν θεσπίσει μνημονιακοί νόμοι και που ισχύουν μέχρι και σήμερα. Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) θεσπίστηκε με το άρθρο 38 του Ν. 3863/2010 (πρώτο Μνημόνιο) για όλες τις κύριες συντάξεις που υπερέβαιναν το ποσό των 1.400 ευρώ (μεικτά) κάθε μήνα από 1-8-2010 κι εφεξής.
Ορίστηκε ότι θα τηρείται σε λογαριασμό με οικονομική και λογιστική αυτοτέλεια, στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), σκοπός του οποίου είναι η κάλυψη ελλειμμάτων των κλάδων κύριας σύνταξης των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης καθώς και η χρηματοδότηση του «Προγράμματος κατ’ οίκον φροντίδας συνταξιούχων».
Η παρακράτησή της από όλες τις κύριες συντάξεις ξεκινούσε από 3% για τις συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ και αυξανόταν μέχρι και 14% για τις συντάξεις άνω των 3.500 ευρώ. Με τον Νόμο 3986/2011 η ΕΑΣ επεκτάθηκε και στις επικουρικές συντάξεις που υπερέβαιναν τα 300 ευρώ (μεικτά) τον μήνα, σε ποσοστά 3%-10%.
Με τον Νόμο 5162/2024 οι συντελεστές 3%-14% παρέμειναν οι ίδιοι με τιμαριθμοποίηση των αντίστοιχων ποσών κατά 2,4%, όση και η αύξηση των συντάξεων για τα έτη 2025 και 2026, αντίστοιχα. Η κυβέρνηση της ΝΔ, αντί να καταργήσει (όπως ήταν το αίτημα όλων των συνταξιούχων) την ΕΑΣ, την επαναθέσπισε, και μάλιστα τη θωράκισε περαιτέρω. Το μόνο που απλώς έκανε ήταν να τιμαριθμοποιήσει τα οκτώ κλιμάκια – συντελεστές για την παρακράτησή της.
Δύο αδικίες
Ετσι, και το νέο σύστημα συντηρεί και διαιωνίζει δύο σημαντικές αδικίες για όσους συνταξιούχους υποχρεούνται στην καταβολή της ΕΑΣ:
Διπλή φορολόγηση των συνταξιούχων που πληρώνουν ΕΑΣ. Για την κατηγορία αυτή δεν τηρείται το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ (ετήσιο εισόδημα), όπως ισχύει για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες, αφού αυτοί επιβαρύνονται με παρακράτηση λόγω ΕΑΣ από το πρώτο ευρώ. Δηλαδή ο ΕΦΚΑ παρακρατεί την ΕΑΣ «στην πηγή», υπολογίζοντάς την στο αρχικό μεικτό ποσό της σύνταξης. Σε δεύτερο στάδιο υπολογίζει την εισφορά υπέρ υγείας (6%) και στο τελευταίο στάδιο επιβάλλεται ο φόρος. Ετσι, για το ίδιο ποσό οι υπόχρεοι σε ΕΑΣ έχουν διπλή επιβάρυνση γιατί σ’ αυτούς δεν ισχύει η προοδευτική κλίμακα.
Λανθασμένη τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων της ΕΑΣ. Η δεύτερη αδικία δημιουργείται από τον νέο τρόπο τιμαριθμοποίησης των συντελεστών της ΕΑΣ και τον τρόπο υπολογισμού τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, συνταξιούχοι με υψηλότερη σύνταξη λαμβάνουν λιγότερα από συνταξιούχους με χαμηλότερη σύνταξη μετά την παρακράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης. Αν δεν αλλάξουν οι συντελεστές και δεν γίνεται η παρακράτηση «επάνω στο κλιμάκιο», η αδικία αυτή θα διαιωνίζεται και θα μονιμοποιηθεί μετά την τιμαριθμοποίηση στα κλιμάκια της Εισφοράς.
Oπως παρατηρεί η ΕΝΥΠΕΚΚ, «η διατήρηση της ΕΑΣ, ως φόρου επί του εισοδήματος μεγάλης κατηγορίας συνταξιούχων, παραβιάζει τον πυρήνα του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και συνιστά εκδήλωση αυθαιρεσίας, απολύτως ασυμβίβαστης με τις αρχές που διέπουν το κράτος δικαίου, αφού μερικοί μόνο συνταξιούχοι, με βάση το ύψος και μόνο της σύνταξής τους, συνεχίζουν να συμβάλλουν στη συγκρότηση των αποθεματικών του ΑΚΑΓΕ».
