Ηταν καλύτερα να περάσουν λίγες ημέρες και να κατακαθίσει η έκρηξη δημοσιότητας της επετείου των Ιμίων. Που ούτε τώρα, όπως ποτέ μέχρι τώρα, επεσήμανε το από την πρώτη ώρα πασιφανές που επί τρεις δεκαετίες διαλανθάνει την προσοχή, ενώ ερμηνεύει πλήρως τις εξελίξεις των Ιμίων, αλλά και είχε νομοτελειακά προδιαγράψει το πολλαπλά τραγικό τους τέλος. Και μάλιστα μπροστά στα μάτια όλων. Ελλήνων, Τούρκων μα και εξίσου Αμερικανών, που βέβαια ήξεραν πού θα πιέσουν.
Στα Ιμια, η Ελλάδα ηττήθηκε μόνη της. Και η ήττα της δεν έφτασε καν στο να κριθεί αν οφειλόταν ή όχι σε στρατιωτική αποτυχία. Αυτό, επειδή είχε ήδη κριθεί πολύ πριν. Πολιτικά. Με πλήρη αδυναμία πολιτικής αντίδρασης σε έναν σχεδιασμό που η εκτέλεσή του κράτησε αρκετά μέχρι την κορύφωση.
Πώς τεκμηριώνονται αυτά; Ηδη από ένα και μόνο δεδομένο: τον τόπο που επελέγη ως κέντρο διοίκησης και αποφάσεων. Αυτός δείχνει, χωρίς καμία αμφιβολία, ότι η πολιτική απόφαση ήταν από την πρώτη στιγμή το θέμα να «λυθεί» χωρίς σύγκρουση, ανεξαρτήτως όποιου κόστους που μια τέτοια «επίλυση» θα επέφερε.
Δεν έγιναν «λάθη», ούτε ζυγίστηκαν ποτέ, όπως πολλοί λανθασμένα νομίζουν και ακόμα συζητούν εν κενώ, τα όποια στρατιωτικά δεδομένα, τα πιθανά σενάρια σύγκρουσης, οι προβλεπόμενοι σχεδιασμοί, οι δυνάμεις, οι παράμετροι που έπρεπε να ήταν το κυρίαρχο ζήτημα. Δεν υπήρξε τέτοιο θέμα: το μόνο που υπήρξε για την ελληνική κυβέρνηση ήταν πώς θα ξεφύγει από τα γεγονότα, που όμως ήταν αυτά που ήταν. Πώς θα τελειώνει το γρηγορότερο χωρίς εμπλοκή. Αυτή η στάση έδωσε το πλεονέκτημα στην Τουρκία, που στρατιωτικά δεν είχε, και ακριβώς αυτό σήμερα καρπώνεται δραματικά στην εξέλιξή του.
Οι κρίσεις στα όρια πολέμου είναι επιχειρησιακά αδύνατον να αντιμετωπιστούν από οπουδήποτε αλλού πέραν του προβλεπόμενου Κέντρου Επιχειρήσεων, αυτού που ήταν. Μα με κανένα τρόπο από οπουδήποτε αλλού. Στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος τις χειρίζεται στον Λευκό Οίκο – όμως εκεί βρίσκεται το Κέντρο Επιχειρήσεων. Το Μέγαρο Μαξίμου έχει; Οχι, βέβαια. Ενα γραφείο είναι, άντε να διαθέτει, αν διαθέτει, ασφαλή τηλεφωνική σύνδεση, που ίσως τη σπάει ένα βανάκι στη Β. Γεωργίου…
Οταν παραβιαστεί αυτός ο κανόνας, οι στρατιωτικές δυνατότητες της χώρας υποχωρούν χωρίς λόγο και όριο. Αυτομάτως. Επιπλέον, η εφαρμογή των σχεδίων και, βέβαια, η όποια αντίδραση απαιτούν «χρόνο μηδέν» και απόλυτη εμπιστοσύνη μεταξύ του πρωθυπουργού που διατάζει τη στρατιωτική ηγεσία και αυτής που διατάζει στο πεδίο την εκτέλεση όσων εκείνος πει. Οταν αυτός περιχαρακωθεί απρόσιτος, η παράμετρος «χρόνος», ζωής και θανάτου εν προκειμένω, όπως εξίσου η παράμετρος «εμπιστοσύνη» καταρρέουν: κυριαρχεί δυσπιστία και η σκέψη ότι κάτι άλλο συμβαίνει, που κρύβει σοβαρούς κινδύνους για όσους οφείλουν να πράξουν το καθήκον τους. Επειδή, αν το κάνουν, η ακατανόητη αδιαφάνεια τους καθιστά πιθανούς στόχους χωρίς ελπίδα δίκαιης κρίσης. Και όλα αυτά, σε εποχή χωρίς τεχνολογίες: με χάρτες του ΒΠΠ και έναν αρχηγό ΓΕΕΘΑ που όφειλε να είναι στη θέση του, να τρέχει πάνω – κάτω Μεσογείων – Μαξίμου και πριν φτάσει αυτοί να είναι ήδη άχρηστοι.
Οταν λοιπόν διαταραχθεί έστω και ελάχιστα η απολύτως απαραίτητη συνθήκη άμεσης συνεργασίας πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας και αντίδρασης, σε τέτοια στιγμή, η ήττα είναι ήδη δεδομένη. Και είναι αποκλειστικά ευθύνη του πρωθυπουργού. Ο οποίος καθίσταται απρόσιτος την ώρα εκείνη, και μάλιστα σε ζωντανή μετάδοση και στην… Τουρκία, όπου βλέπουν το προφανές χάος, το αναλύουν άμεσα, και όπου φυσικά δεν ενεργούν έτσι, έχουν λάβει το στίγμα: η Ελλάδα ασφαλώς θα κάνει, στο τέλος, άτακτα πίσω. Το ξέρουν όλοι. Πριν συμβεί. Και οι Αμερικανοί. Επειδή οτιδήποτε άλλο είναι πλέον απίθανο. Συνεπώς, σε επόμενη κρίση, αν συμβεί το ίδιο, μην αγωνιά κανείς για το τέλος της. Ας κρατήσει, ιδίως σήμερα, όση αγωνία διαθέτει για τα μετά…
