Από τη μεταπολίτευση και μετά, όταν επέστρεψε η δημοκρατία, βαθμιαία κατακτήθηκε και η ελευθερία της έκφρασης στην κοινωνική και στην πολιτική ζωή. Αυτό σήμαινε ότι καταργήθηκε η λογοκρισία, ότι ο καθένας μπορεί να γράφει, να δημοσιεύει, να τραγουδά ή να αναπαριστά ό,τι θέλει, χωρίς περιορισμούς – πλην των περιορισμών που επιβάλλουν οι νόμοι.
Είναι μάλιστα τόση η ελευθερία, ώστε ηχούσε ως παραφωνία η έννοια του πολιτικού ασύλου, που ίσχυσε στα πανεπιστήμια. Πραγματικά και συμβολικά, το πολιτικό άσυλο διασφάλιζε την ελευθερία της έκφρασης στον ακαδημαϊκό χώρο, που εκτός του πανεπιστημίου, στην κοινωνική και στην πολιτική ζωή, μπορεί να μην ήταν απόλυτο. Αλλά στην πορεία της μεταπολίτευσης, ενώ κερδήθηκε η ελευθερία στην πολιτική και στην κοινωνική ζωή, σε χώρους που καλύπτονταν από το πανεπιστημιακό άσυλο εφαρμόστηκαν πρακτικές λογοκρισίας. Oχι από τις κυβερνήσεις της Δεξιάς, που στο παρελθόν βαρύνονταν με πρακτικές λογοκρισίας, αλλά από τον αριστερό συνδικαλισμό – τον συνδικαλισμό κομμουνιστικών κομμάτων και αριστερών ή αναρχικών σχημάτων. Φτάσαμε στο σημείο, πολιτικές εκδηλώσεις που είχαν προγραμματιστεί στο πανεπιστήμιο να πρέπει να μετακομίσουν εκτός, επειδή στους χώρους του ασύλου, δηλαδή της ελευθερίας, απαγορεύονταν διά της βίας των οργανώσεων που ενοχλούνταν.
Τον τελευταίο καιρό, όμως, ό,τι συμβαίνει στα πανεπιστήμια, διάφοροι από τον χώρο του προοδευτισμού επιχειρούν να το εξαγάγουν και στην κανονική ζωή. Επιχειρείται έτσι μια γενίκευση τι επιτρέπεται και τι δεν επιτρέπεται να ακούγεται, να γράφεται, να αναπαρίσταται – αλλά από την ανάποδη. Οι λογοκριτικές παρεμβάσεις τώρα πια γίνονται από τα κόμματα και τις οργανώσεις της Αριστεράς, και στην πραγματική ζωή όπως στα πανεπιστήμια.
Αυτό συνέβη τις προάλλες και στον Βόλο. Στην προγραμματιζόμενη εκδήλωση για την Ημέρα Μνήμης των θυμάτων του Ολοκαυτώματος, είχε προσκληθεί από την εκεί Ισραηλιτική Κοινότητα ο γνωστός συγγραφέας και αρθρογράφος, Σάκης Μουμτζής. Είναι γνωστό ότι ούτε η αρθρογραφία ούτε το ερευνητικό έργο του Σάκη Μουμτζή, που ασχολείται με την αριστερή βία στον εμφύλιο, αρέσουν στις οργανώσεις της Αριστεράς, αλλά ακριβώς αυτό καλύπτει η δημοκρατία: να μπορούν να λένε τη γνώμη τους και αυτοί που δεν αρέσουν.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η ανακοίνωση του ονόματός του κινητοποίησε διαφόρους που εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους: εν πρώτοις, ΕΑΜικές αντιστασιακές οργανώσεις, τον ΣΥΡΙΖΑ του Βόλου, ακόμα και μια κυρία που διδάσκει στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ολοι αυτοί ζητούσαν τον αποκλεισμό του από την εκδήλωση, αίτημα που απέκρουε η Ισραηλιτική Κοινότητα.
Ωσπου παρενέβη ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας (και καθηγητής Πανεπιστημίου) Δημήτρης Κουρέτας. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι θεσμικώς συνδιοργανώτρια της εκδήλωσης. Και ο περιφερειάρχης έκρινε ότι υπήρχε πιθανότητα να προκληθούν επεισόδια και ζήτησε τον αποκλεισμό του ομιλητή. Ζήτησε δηλαδή τη λογοκρισία του ομιλητή. Η Ισραηλιτική Κοινότητα αναγκάστηκε να αποδεχτεί το αίτημα. Και ο Σάκης Μουμτζής δεν θα μιλήσει.
Είναι νίκη του λεγόμενου προοδευτικού μετώπου; Είναι. Και είναι ταυτόχρονα νίκη του νέου αντισημιτισμού, αυτού που το καλοκαίρι κυνηγούσε ισραηλινούς τουρίστες στους τόπους των διακοπών. Είναι νίκη δυνάμεων με αντιδημοκρατικές πρακτικές, που δεν μπορούν να ανεχθούν νοήματα τα οποία δεν ελέγχουν. Δυστυχώς, μαζί με τους φανατικούς συριζαίους συντάχθηκε στο μέτωπο της λογοκρισίας και στη φαλκίδευση της δημοκρατίας, ο πρώην Ποτάμι και νυν υποστηριζόμενος από το ΠΑΣΟΚ περιφερειάρχης.
Μπράβο λοιπόν στους συριζαίους και δυο φορές μπράβο στον περιφερειάρχη Κουρέτα: με τα αυταρχικά τους παιχνίδια κατάφεραν να κάνουν τον δήμαρχο του Βόλου, Αχιλλέα Μπέο, υπερασπιστή των ελευθεριών και της δημοκρατίας. Και σ’ ανώτερα.
«Δεν σταματά ποτέ στους Εβραίους»
Για το περιστατικό του Βόλου, η ανακοίνωση του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου (ΚΙΣ) είναι ιδιαίτερα σκληρή, θεωρεί μάλιστα ότι ήταν μια ενέργεια εναντίον του αντισημιτισμού και έκφραση προσβολής στα 6 εκατομμύρια εβραίους θύματα του ναζισμού. Το περιστατικό, λέει το ΚΙΣ, «μας θυμίζει ηχηρά ότι οι δυνάμεις του ολοκληρωτισμού δεν έχουν διδαχθεί τίποτε από το Ολοκαύτωμα. Διότι πριν από το Aουσβιτς είχε προηγηθεί η φίμωση κάθε ελεύθερης φωνής, είχε προηγηθεί η Νύχτα των Κρυστάλλων, είχαν προηγηθεί διώξεις και εκτοπισμοί όσων προσπάθησαν να υπερασπιστούν τους Εβραίους».
Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι το ΚΙΣ ζητάει από τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας να αναθεωρήσει τη θέση του. Κι είναι διπλά ενδιαφέρον ότι οι Ελληνες Εβραίοι κατανοούν ότι δεν δικαιούνται να μην αντιδράσουν στον «προοδευτικό» αντισημιτισμό: Μιλώντας προχθές στην κεντρική εκδήλωση για το Ολοκαύτωμα, στην Αθήνα, ο Μίνως Μωυσής επισήμανε ότι η μνήμη του Ολοκαυτώματος δεν αφορά μόνο το παρελθόν αλλά και το παρόν. Και ζήτησε επαγρύπνηση ατομική, συλλογική, θεσμική. «Γιατί ο αντισημιτισμός», είπε, «είναι ένας κοινωνικός και πολιτισμικός καρκίνος […] . Και αν δεν αναχαιτιστεί […], υπονομεύει και διαβρώνει τις κοινωνίες που του επιτρέπουν να αναπτύσσεται. Και δεν σταματά ποτέ στους Εβραίους».
