Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα που σχετίζονται με τον σακχαρώδη διαβήτη προκαλούν με την πάροδο του χρόνου βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία, οδηγώντας σε γνωστές επιπλοκές όπως η καρδιοπάθεια, η νεφρική νόσος, τα προβλήματα όρασης λόγω βλάβης του αμφιβληστροειδούς (διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια) και οι βλάβες των νεύρων (νευροπάθεια). Ωστόσο, πρόσφατη μελέτη επιβεβαιώνει μία ακόμη επιπλοκή, λιγότερο γνωστή αλλά εξίσου σημαντική: την απώλεια ακοής.
Σύμφωνα με μετα-ανάλυση 17 μελετών, που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 2025 στο επιστημονικό περιοδικό «Otolaryngology-Head and Neck Surgery» και περιελάμβανε συνολικά 3.910 άτομα με διαβήτη και 4.084 άτομα χωρίς διαβήτη, από το 41% έως και το 72% των ατόμων με διαβήτη παρουσίαζαν απώλεια ακοής. Μάλιστα, όπως επισημαίνουν ειδικοί της Ιατρικής Σχολής του Harvard, τα ευρήματα αυτά μεταφράζονται σε έναν μέσο κίνδυνο απώλειας ακοής πάνω από τέσσερις φορές μεγαλύτερο σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς διαβήτη. Η απώλεια ακοής ήταν πιο έντονη κυρίως στις υψηλές συχνότητες.
Επιπλέον, τα άτομα με λιγότερο καλά ρυθμισμένο διαβήτη είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν μέτρια έως σοβαρή ή ακόμη και βαριά απώλεια ακοής, ενώ η διάρκεια του διαβήτη για δέκα χρόνια ή περισσότερο διπλασίαζε τον κίνδυνο εμφάνισης του προβλήματος.
Υπό το φως αυτών των δεδομένων, οι επιστήμονες του Harvard επισημαίνουν ότι εάν κάποιος πάσχει από διαβήτη και παρατηρήσει ακόμη και ήπια προβλήματα στην ακοή του, θα πρέπει να το συζητήσει με τον γιατρό του. Εκτός από την πιθανή παραπομπή σε ωτορινολαρυγγολόγο για έλεγχο ακοής, η καλή ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη περαιτέρω βλάβης στο αφτί.
Οι αιτίες
Οσον αφορά τους πιθανούς μηχανισμούς, η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία (ADA) εκτιμά ότι η υπεργλυκαιμία μπορεί να προκαλεί βλάβες στα μικρά αιμοφόρα αγγεία του έσω ωτός, με τρόπο παρόμοιο με εκείνον που επηρεάζει τα μάτια και τους νεφρούς. Παράλληλα, τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) αναφέρουν ότι ο διαβήτης είναι γνωστό πως προκαλεί νευρολογικές βλάβες σε πολλά σημεία του σώματος, όπως στα άκρα, στα μάτια και στους νεφρούς, γεγονός που καθιστά πιθανό να επηρεάζονται και τα νεύρα του έσω ωτός. Τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου ενδέχεται να προκαλούν άμεσες βλάβες στα νεύρα του αφτιού, ενώ τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου (υπογλυκαιμία) μπορεί να διαταράσσουν τη μετάδοση των νευρικών σημάτων από το έσω ους προς τον εγκέφαλο. Και οι δύο αυτοί μηχανισμοί μπορούν να οδηγήσουν σε βαρηκοΐα.
Τα συμπτώματα
Η απώλεια ακοής συχνά εξελίσσεται αργά και περνά απαρατήρητη. Ενδείξεις που μπορεί να υποδηλώνουν μείωση της ακοής είναι η ανάγκη να ζητεί κάποιος συχνά από τους άλλους να επαναλάβουν όσα είπαν, η δυσκολία παρακολούθησης συζητήσεων με περισσότερα από δύο άτομα, η αίσθηση ότι οι συνομιλητές μιλούν χαμηλόφωνα, η δυσκολία κατανόησης του λόγου σε χώρους με θόρυβο, όπως τα εστιατόρια, η μειωμένη αντίληψη φωνών γυναικών ή μικρών παιδιών, καθώς και η τάση να αυξάνεται υπερβολικά η ένταση της τηλεόρασης ή του ραδιοφώνου.
Εάν παρατηρούνται τέτοια συμπτώματα και συνυπάρχει σακχαρώδης διαβήτης, είναι σημαντικό να αναζητηθεί ιατρική συμβουλή, καθώς μπορεί να χρειαστεί ιατρικός έλεγχος.
Είναι σημαντικό πάντως να υπογραμμιστεί ότι ο σακχαρώδης διαβήτης δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε απώλεια ακοής. Ωστόσο, εφόσον αυτή εμφανιστεί, συνήθως δεν είναι αναστρέψιμη. Παρ’ όλα αυτά, η περαιτέρω επιδείνωση μπορεί να περιοριστεί με την όσο το δυνατόν καλύτερη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, με την τακτική – τουλάχιστον ετήσια – διενέργεια προληπτικού ελέγχου ακοής και με την αποφυγή έκθεσης σε δυνατούς ήχους τόσο στον χώρο εργασίας όσο και στην καθημερινότητα. Επίσης είναι σημαντικό να γίνει μία συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό σχετικά με το εάν τυχόν φαρμακευτική αγωγή μπορεί να επηρεάζει την ακοή και αν, στην περίπτωση αυτή, υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές.
