Η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται σήμερα σε μια περίοδο πολλαπλών και αλληλένδετων προκλήσεων ασφαλείας, όπου οι παραδοσιακές στρατιωτικές απειλές συνυπάρχουν με νέες μορφές υβριδικού πολέμου, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και πληγμάτων στις κρίσιμες υποδομές. Η έρευνα «Global Risks to the EU», η οποία αποτελεί το πρώτο πανευρωπαϊκό σύνολο δεδομένων για τις αντιλήψεις ειδικών σχετικά με τους παγκόσμιους κινδύνους που επηρεάζουν την ασφάλεια της ΕΕ, αποτυπώνει με συστηματικό τρόπο πού εστιάζονται οι ανησυχίες των ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων και πώς αυτές διαμορφώνουν τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ενωσης. Τα ευρήματα του 2026 αναδεικνύουν μια ΕΕ που αντιμετωπίζει όχι έναν μεμονωμένο πόλεμο, αλλά πολλαπλά, αλληλένδετα σοκ που δοκιμάζουν την αντοχή της όσον αφορά κρίσιμες υποδομές, κράτη στη γειτονιά της που αντιμετωπίζουν προβλήματα και τις διατλαντικές σχέσεις.
Οι ειδικοί θεωρούν τον υβριδικό πόλεμο ως την πιο πιθανή και ταυτόχρονα καταστροφική απειλή, με το πιο κρίσιμο σενάριο να είναι μια υβριδική επίθεση σε ενεργειακά, ψηφιακά ή μεταφορικά συστήματα. Οι εμπειρογνώμονες αμφισβητούν την επάρκεια των μέτρων που έχει σήμερα στη διάθεσή της η ΕΕ υπογραμμίζοντας ότι η αποτροπή απαιτεί πλέον έναν συνδυασμό στρατιωτικών δυνατοτήτων με την προστασία των υποδομών, αλλά και τη δυνατότητα ταχείας αποκατάστασης των ζημιών.
Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη Ρωσία παραμένουν στον πυρήνα των ανησυχιών για την ασφάλεια της ΕΕ. Μια εκεχειρία στην Ουκρανία που θα έγερνε περισσότερο υπέρ της Μόσχας αξιολογείται ψηλά σε πιθανότητα και αντίκτυπο, ενώ η πιθανότητα νέας ρωσικής στρατιωτικής δράσης σε γειτονικά κράτη μη-μέλη του ΝΑΤΟ αναδεικνύει έναν παρατεταμένο αγώνα φθοράς. Η ΕΕ αντιμετωπίζει έτσι έναν συνδυασμό γεωπολιτικών και στρατιωτικών προκλήσεων στην ανατολική της γειτονιά, όπου η σταθερότητα της Ουκρανίας και η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών γύρω από την ΕΕ παραμένουν κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας.
Οι διατλαντικές σχέσεις συνιστούν ουσιαστικά δομική ευπάθεια για την Ευρώπη. Μια ενδεχόμενη αποχώρηση των ΗΠΑ από τις εγγυήσεις ασφάλειας είναι πιο πιθανή από μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση με τη Ρωσία και έχει εξίσου σημαντικό αντίκτυπο, υπογραμμίζοντας την εξάρτηση της ΕΕ από τους αμερικανούς συμμάχους της και την ανάγκη ενίσχυσης των ευρωπαϊκών αμυντικών ικανοτήτων. Ταυτόχρονα, η ΕΕ παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία την αξιοπιστία της αμερικανικής προστασίας, ενώ συνεχίζει να βασίζεται στις εγγυήσεις του ΝΑΤΟ ως βασικό εργαλείο αποτροπής.
Στον Ινδο-Ειρηνικό, οι στρατηγικές επιπτώσεις είναι σημαντικότερες από την άμεση στρατιωτική εμπλοκή της ΕΕ, με τις πιθανές κρίσεις στην Ταϊβάν να αξιολογούνται ως υψηλού αντικτύπου αλλά χαμηλής πιθανότητας. Στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, η ασφάλεια της ΕΕ επηρεάζεται κυρίως μέσω δευτερογενών επιπτώσεων, όπως η παράτυπη μετανάστευση, οι τρομοκρατικές επιθέσεις και η πόλωση στην εσωτερική πολιτική, ενώ οι συγκρούσεις σε πιο απομακρυσμένες περιοχές (Σουδάν, Σομαλία, Κέρας της Αφρικής) θεωρούνται πιθανές αλλά με πιο περιορισμένη επίδραση.
Στρατηγικά η ΕΕ μετατοπίζει την εστίασή της από τοπικές κρίσεις, όπως πιθανές συγκρούσεις στα Δυτικά Βαλκάνια (αντιπαράθεση Σερβίας – Κοσόβου ή ενδεχόμενη προσπάθεια απόσχισης της οντότητας των Σέρβων από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη) και επιχειρεί να παίξει γεωπολιτικό ρόλο σε μια αρένα μεγάλων δυνάμεων που διαμορφώνεται κυρίως από τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία. Ο χάρτης των παγκόσμιων κινδύνων 2026 σκιαγραφεί μια ΕΕ που θα παραμείνει απασχολημένη με πολλαπλές κρίσεις, ενώ εστιάζει στρατηγικά στην ανατολική γειτονιά της, στις υποδομές της και στη διασφάλιση της διατλαντικής σταθερότητας.
