Αναμένοντας τα βραβεία του 66ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης που ολοκληρώνεται την Κυριακή που μας έρχεται, μια σύντομη ανασκόπηση σε κάποιες ελληνικές ταινίες που είδαμε μας αφήνει διχασμένους. Ενώ θα βρεις καλές ιδέες, οι περισσότερες ταινίες μοιάζουν παγιδευμένες σε μια κατάσταση limbo, ενώ συχνά ο εντυπωσιασμός του ενός ευρήματος δείχνει να έχει μεγαλύτερη σημασία από την ουσία του όποιου περιεχομένου. Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στην ταινία «Regan» του Πάνου Κατσίμπερη στο τμήμα Film Forward, όπου ακόμα και ο τίτλος είναι ένα έξυπνο (και εντυπωσιακό) κλείσιμο του ματιού αφού πρόκειται για αναγραμματισμό της λέξης anger που σημαίνει θυμός. Ενα σάπιο, παραμορφωμένο βρέφος το οποίο βλέπουμε σε αρκετά γκρο πλαν να ουρλιάζει σπαραχτικά μέσα στο κρεβατάκι του και που ίσως υπάρχει, ίσως όμως να είναι προϊόν της φαντασίας της κεντρικής ηρωίδας (Ειρήνη Λαφαζάνη), είναι το μόνο στοιχείο της ταινίας που σου μένει στη μνήμη. Ακριβώς επειδή η «Regan» είναι μια ταινία που με πρόσχημα το εσωτερικό αδιέξοδο της κεντρικής ηρωίδας, μιας ατίθασης, απροσάρμοστης φοιτήτριας στη Σχολή Καλών Τεχνών, θέλει απλώς να προκαλέσει με ένα στυλάκι α λα Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ (και ο Θεός να με συγχωρέσει που τον αναφέρω στο κείμενο). Ενα ενδιαφέρον κινηματογραφικά εύρημα της ταινίας είναι ότι δεν βλέπουμε ποτέ ξεκάθαρα (ή πολύ σπάνια) τα πρόσωπα που συνομιλούν με τη φοιτήτρια, παρά μόνο το δικό της. Η Λαφαζάνη είναι πρόσωπο που γράφει στον φακό, αλλά δεν την υποστηρίζει το σενάριο που έχει στα χέρια της.
Ανιση παρά τη δυναμική ερμηνεία του Χρήστου Πασσαλή είναι η ταινία «Μπιτσκόμπερ» (Διεθνές Διαγωνιστικό) του Αριστοτέλη Μαραγκού που σχετίζεται με τον ψυχισμό του ναυτικού σε συνάρτηση με τη θάλασσα. Ο Πασσαλής υποδύεται έναν πρώην κατάδικο που ανακαλύπτει ένα πλοίο θαμμένο σε μια αμμουδιά και ονειρεύεται να του ξαναδώσει ζωή και να βγει μαζί του στη θάλασσα για να ξεφύγει από τα φαντάσματα του παρελθόντος του. Είναι όμως στ’ αλήθεια ένας ικανός ναυτικός ή απλώς ένας άνθρωπος με πάθος για τη θάλασσα που όμως «δεν το ‘χει ως ναυτικός», όπως του λέει ένας εμπειρότερος ναυτικός; Το θέμα έχει σίγουρα πρωτοτυπία (πότε είδαμε ξανά κάτι τέτοιο στο ελληνικό σινεμά;), όμως μια σκηνοθετική αμηχανία απέναντι στο τι ακριβώς θέλουμε να πούμε, τη διακρίνεις, και μάλιστα ξεκάθαρα. Πάντως, ο Πασσαλής είναι ένας μαγνητικός ηθοποιός, οπότε αυτό βοηθά αρκετά στην παρακολούθηση της ταινίας.
«Mad Max» με τσαρούχια
Αντιθέτως, με το στόμα ανοιχτό – και το λέω με την αρνητική πλευρά του – σε αφήνει η over the top ερμηνεία του Χρήστου Λούλη στην «Gorgona» της Εύης Καλογηροπούλου, επίσης στο Διεθνές Διαγωνιστικό. Εδώ που τα λέμε, με το στόμα ανοιχτό σε αφήνει ολόκληρη η ταινία, της οποίας η ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα μετα-αποκαλυπτικό α λα «Mad Max» με τσαρούχια περιβάλλον, όπου ο Χρήστος Λούλης κρατά καθήκοντα βασιλιά μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας που χρησιμοποιεί τις γυναίκες σαν υπηρετικό προσωπικό (πλένουν, μαγειρεύουν, εξυπηρετούν σεξουαλικές ορέξεις κ.ο.κ.). Το πετρέλαιο χάνει σιγά σιγά την αξία του, ο Χρ. Λούλης αναζητεί τον κατάλληλο διάδοχο για το βασίλειό του και όλοι μαζί κυκλοφορούν με πιστόλια και πυροβολούν όπου να ‘ναι, ό,τι να ‘ναι και για ό,τι να ‘ναι υπό τους ήχους πάσης φύσεως ελληνικών τραγουδιών, παλιών και σύγχρονων. Αλαλούμ και πάσης Ελλάδος άμα λάχει ναούμ, που έλεγε και ο Χάρρυ Κλυνν…
Καλές ερμηνείες ενταγμένες σε ένα κάδρο όπου επικρατεί η απόλυτη δυστυχία θα βρεις στην ταινία «Life in a Beat» (τμήμα Meet the Neighbors) που σκηνοθέτησε η Αμέρισσα Μπάστα και είναι μια διεισδυτική (αλλά και φλύαρη) ματιά στη μιζέρια της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, στην οποία προσπαθεί να επιβιώσει μια εικοσάχρονη υπάλληλος σουπερμάρκετ (Μαργαρίτα Αλεξιάδη). Χάνει τη δουλειά της, επαναπροσλαμβάνεται εκβιαστικά από τη στιγμή που αντιλαμβάνεται ότι απολύθηκε ενώ ήταν έγκυος από έναν συνάδελφό της και το αν θα κρατήσει ή θα ρίξει το παιδί γίνεται από κάποια στιγμή και μετά το μόνο θέμα της ταινίας, σε συνάρτηση με τον απεγκλωβισμό που η ηρωίδα επιθυμεί από καθετί που αποτελεί εμπόδιο στη ζωή της. Από όλες τις ταινίες στο ανά χείρας κείμενο, αυτή είναι η μόνη που, χωρίς να είναι κάτι πρωτότυπο ή που δεν έχουμε ξαναδεί, σε κρατά πραγματικά μέχρι τέλους από το χέρι.
