Εσωτερικό μέτωπο

Πάντοτε κάποιοι θα βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο και κάποιοι μισοάδειο – σε κάθε κατάσταση και μπροστά σε κάθε νέο σχεδιασμό. Μια αισιόδοξη εκτίμηση, στον απόηχο όσων διαδραματίστηκαν στη Γενεύη, λέει ότι το Κυπριακό έπειτα από χρόνια ξεκόλλησε από το τέλμα. Μπορεί να είναι οι συνθήκες πιο κατάλληλες σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν που θα επέτρεπαν να ξανανοίξει ο φάκελος με την ελπίδα μια συμφωνία και μία λύση που θα μπορούσε να λειτουργήσει. Ή μπορεί να είναι ακόμη μια παρένθεση που στο τέλος της ημέρας θα επιβεβαιώνει ότι το σχέδιο Ανάν και τα δημοψηφίσματα του 2004 ήταν η τελευταία ευκαιρία. Η νέα κινητικότητα μπορεί να οφείλεται εν τέλει στη ζέση και μόνον του Αντόνιο Γκουτέρες για μια παρέμβαση ουσίας, από τη στιγμή που ο ΟΗΕ έχει μείνει έξω από όλα τα μεγάλα μέτωπα της εποχής – στην Ουκρανία, τη Συρία, τη Γάζα. Και ίσως είναι πάντα χρήσιμη μια υπενθύμιση ότι το σχέδιο Ανάν που οδηγούσε σε διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία στο νησί – αυτό που εν ολίγοις επιδιώκει σήμερα η ελληνική πλευρά, με την τουρκική να επιμένει πλέον σε δύο ξεχωριστά κράτη – είχε απορριφθεί με ποσοστό 76% από τους Ελληνοκυπρίους, ενώ εγκρίθηκε από την τουρκοκυπριακή κοινότητα σε ποσοστό 65%. Αυτή την περίοδο στην Αθήνα αναβαθμίζουν το Κυπριακό στη λίστα των ανοικτών διπλωματικών ζητημάτων, με τη βεβαιότητα ότι μια επιστροφή στις συζητήσεις για επίλυση μπορεί να αποδειχθεί καταλύτης για μια σειρά από άλλα εκκρεμή ζητήματα στη γενικότερη ατζέντα των ελληνοτουρκικών. Αν από τη νεκρή ζώνη της Λευκωσίας φτάσουν σήματα συμβίωσης, μπορεί να αποτελέσουν και την αφετηρία για μια αλλαγή παραδείγματος για όλα τα ανοικτά θέματα εκατέρωθεν του Αιγαίου. Συνεπώς, το Κυπριακό αποκτά πλέον κεντρική θέση και στις συζητήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όταν βρεθούν στην Αγκυρα.

Το νέο ζητούμενο, ωστόσο, είναι ο χρόνος για το επόμενο ταξίδι του Πρωθυπουργού στο Ακ Σαράι. Από το Μαξίμου και το νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας διαβεβαιώνουν ότι η προετοιμασία βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο μια νέα συνάντηση κορυφής προς το τέλος Απριλίου, αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκρινε σκόπιμο να επισημάνει ότι δεν υπάρχει ακόμη προγραμματισμένη ημερομηνία. Συνεπώς, ο χρόνος είναι περισσότερο θέμα του Ερντογάν και του δικού του ημερολογίου. Αν ο τούρκος πρόεδρος περιμένει εντός του Απριλίου μια πρόσκληση από τον Λευκό Οίκο είναι πιθανότερο να θέλει στη συνάντηση με τον Μητσοτάκη να απλώσει στο τραπέζι και τα όποια πλεονεκτήματα εξασφαλίσει μέσα από μια συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Σε κάθε περίπτωση, από το προηγούμενο ταξίδι του έλληνα Πρωθυπουργού στην Αγκυρα, τον Μάιο του 2024, τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί – και δικαιολογούν και την καθυστέρηση στη νέα συνάντηση. Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας από τις αρχές Δεκεμβρίου μετατέθηκε για τον Φεβρουάριο και τώρα οι διαβουλεύσεις στοχεύουν στον Απρίλιο, χωρίς κλειδωμένο χρονοδιάγραμμα. Ο παράγων Τραμπ έχει μπει στην εξίσωση, αναγκάζοντας την Ευρώπη και την Αθήνα να αναζητήσουν άλλη πυξίδα. Μέχρι πρότινος, η δυτική γραμμή καθοδηγούσε και την ελληνική αντίδραση, ενώ το «δυτικό μέτωπο» πρόσφερε και τις επιζητούμενες γραμμές ασφαλείας. Μέχρι τις αρχές του 2025 ο Ερντογάν ήταν εκείνος που κατέφευγε σε ασκήσεις ισορροπίας, αλλά πλέον – ως παράγοντας με ρόλο σε κάθε περιφερειακό μέτωπο – θα μπορούσε να ξανατραβήξει το χαρτί ενός νέου αναθεωρητισμού.  Στο επόμενο ραντεβού, ο μόνος σύμμαχος του Μητσοτάκη μπορεί να είναι ο… Εκρέμ Ιμάμογλου, υπό την έννοια ότι μια προβληματική κατάσταση για τον Ερντογάν μπορεί σε αυτή τη φάση να προκύψει μόνον μέσα από το εσωτερικό μέτωπο.

Τις προηγούμενες εβδομάδες, Μητσοτάκης και Ερντογάν μίλησαν δύο φορές στο τηλέφωνο, ανταλλάσσοντας ευχές για τα γενέθλιά τους. Ενδεχομένως, αυτή η απευθείας γραμμή που συντηρεί και τα «ήρεμα νερά» να αποδειχθεί και το μοναδικό κέρδος, δίπλα σε μια ατζέντα που περιορίζεται σε διμερή θέματα χαμηλής πολιτικής. Και υπό την προϋπόθεση ότι ο Πρωθυπουργός δεν θα έχει να διαχειριστεί ένα δικό του εσωτερικό μέτωπο που θα αλλάξει και τις προτεραιότητες.