Πολλαπλώς προβληματική

Η σκέψη να διενεργηθεί τυπική προκαταρκτική εξέταση με βάση την αρχική πρόταση και τα στοιχεία που έχουν ήδη υποβληθεί στη Βουλή είναι συνταγματικά πολλαπλώς προβληματική.

Η διερεύνηση της υπόθεσης από την επιτροπή είναι συνταγματική υποχρέωση και όχι ευχέρεια. Αν σε κάτι αδυνατεί λόγω της συνθέσεώς της, μπορεί να αναθέσει επιμέρους πράξεις σε εισαγγελέα. Δεν μπορεί όμως να παραιτηθεί από το καθήκον της. Εξάλλου, η ποινική διαδικασία είναι δυναμική. Αν παρακαμφθεί ένα στάδιο, αυτό μπορεί να έχει συνέπεια στην ποιότητα της τελικής έκβασης. Περαιτέρω, ως έχει σήμερα το Σύνταγμα, να στερήσεις από το αντιπροσωπευτικό σώμα να μετάσχει στη διερεύνηση φερόμενων εγκλημάτων υπουργών, νοθεύει το ισχύον σύστημα διαφάνειας και θεσμικών αντίβαρων. Μπορεί το σύστημα να είναι προβληματικό, δεν είναι όμως λύση η επιλεκτική παράκαμψή του.

Τέλος, η προκαταρκτική εξέταση ενίοτε αναδεικνύει νέα ζητήματα δίωξης, για τα οποία , αν αφορούν υπουργούς, αρμοδιότητα δίωξης έχει μόνο η Βουλή. Ετσι έγινε το 2013, όταν η διερεύνηση στην υπόθεση πρώην υπουργού Οικονομικών έδωσε στοιχεία για νέα αδικήματα για τα οποία αμέσως υποβλήθηκε συμπληρωματική πρόταση δίωξης στη Βουλή και ασκήθηκε ολοκληρωμένα η δίωξη. Ομοίως έγινε και το 2020. Αντίθετα, το δικαστικό συμβούλιο από μόνο του δεν μπορεί να ασκήσει διώξεις για νέα αδικήματα. Αν τυχόν σκοντάψει σε νέα στοιχεία για νέα αδικήματα πρέπει να τα στείλει πίσω στη Βουλή. Η βάσανος της προκαταρκτικής είναι μια αναγκαία δοκιμασία.

Ο Νίκος Παπασπύρου είναι αναπληρωτής καθηγητής στη Νομική Σχολή (ΕΚΠΑ)