Υπόδειγμα {LF}πνευματικού πατέρα

Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστάσιος υπήρξε διακεκριμένος Πρωθιεράρχης πανορθόδοξης και παγχριστιανικής εμβέλειας, αλλά και προσωπικότητα διεθνούς κύρους, τιμώμενη υπό πάντων.

Ως πανεπιστημιακός δάσκαλος της Ιστορίας των Θρησκευμάτων, αλλά και της Ιεραποστολικής ενέπνευσε στις καρδιές των χιλιάδων μαθητών του την ανοχή και τον σεβασμό προς τη θρησκευτική και ομολογιακή ετερότητα, υπενθύμισε λόγω και έργω τη θεμελιώδη θεολογική αρχή ότι «Εκκλησία χωρίς ιεραποστολή είναι μία Εκκλησία δίχως αποστολή» και τόνισε χαρακτηριστικά ότι «αδιαφορία για την Ιεραποστολή σημαίνει άρνηση της Ορθοδοξίας». Γι’ αυτό δικαίως συναριθμείται μεταξύ εκείνων που μας θύμισαν τη λησμονημένη εντολή του Χριστού «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη», αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον για την εξωτερική ιεραποστολή.

Δεν αρκέστηκε στην από καθέδρας διδασκαλία, καθώς υπήρξε υπέρμαχος της ζωντανής παρουσίας της Εκκλησίας δίπλα στους φτωχούς, τους αδύναμους, τους αδικημένους και τους περιθωριοποιημένους. Η πτώση του παγκόσμιου διπολισμού και η κατάρρευση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού υπήρξε λυτρωτική για μια σειρά από Ορθόδοξες Εκκλησίες, οι οποίες δοκιμάστηκαν σκληρά στο όνομα μιας αντιθρησκευτικής και αντιεκκλησιαστικής ιδεολογίας. Μία τέτοια χαρακτηριστική περίπτωση ήταν η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας, η οποία κυριολεκτικά εκθεμελιώθηκε, ως συνέπεια του απηνούς διωγμού εκ μέρους του πρώτου και μοναδικού, επίσημα διακηρυγμένου, άθεου κράτους στον κόσμο.

Στο πλαίσιο της συντονιστικής της ευθύνης στα διορθόδοξα πράγματα και αναδεχόμενη διαχρονικά μέσα στην ιστορία τη «μέριμναν πασών των Εκκλησιών», δηλαδή τη φροντίδα για τις εμπερίστατες αδελφές Ορθόδοξες Εκκλησίες, η Πρωτόθρονη Εκκλησία της καθ’ ημάς Ανατολής, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, απέβλεψε εξ αρχής στο πρόσωπο του τότε Επισκόπου Ανδρούσης Αναστασίου, προκειμένου να εκκινήσει η προσπάθεια ανασυγκρότησης της καθημαγμένης Εκκλησίας της Αλβανίας. Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατόπιν προτάσεως του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου, τον εξέλεξε παμψηφεί Αρχιεπίσκοπο Τιράνων και πάσης Αλβανίας. Η ιστορία κατέδειξε ότι η επιλογή της Μητρός Εκκλησίας δικαιώθηκε πλήρως, καθώς ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος κυριολεκτικά ανέστησε μία Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία μέχρι την εποχή εκείνη υπήρχε μόνο στις σελίδες της νεότερης εκκλησιαστικής ιστορίας.

Η παρακαταθήκη του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου είναι εξαιρετικά πολύτιμη όχι μόνο για τον διάδοχό του, αλλά και για όλους εμάς, διότι καταλείπει ένα υπόδειγμα πνευματικού πατέρα που κατόρθωσε να μεταφέρει το ευαγγελικό μήνυμα της ειρήνης, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης, της ενότητας και της καταλλαγής στα πέρατα της οικουμένης και κράτησε με στιβαρότητα και σοβαρότητα το τιμόνι μιας μαρτυρικής Εκκλησίας σε μια κρίσιμη εποχή μετάβασης. Είχε το σπάνιο χάρισμα να ξεκλειδώνει καρδιές, να συνθέτει απόψεις, να ενώνει τα διεστώτα και να αξιοποιεί τη θρησκευτική εμπειρία, όπως ο ίδιος συνήθιζε να λέγει, όχι ως λάδι για την ενδυνάμωση της φωτιάς, αλλά ως έλαιον για την ανακούφιση των πληγών.