Ενα βήμα εμπρός, δύο πίσω κάνει η ηλεκτροκίνηση

Οι ευρωπαίοι πολίτες συνεχίζουν να τραβούν χειρόφρενο στην επιλογή αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων, παρά τον μεγάλο ενθουσιασμό των πρώτων ετών του λανσαρίσματός τους, που δημιούργησε κύμα παραγωγής EV μοντέλων σε όλες τις κατηγορίες, εξαφανίζοντας καθιερωμένα καύσιμα, όπως το ντίζελ. Σήμερα, πέντε χρόνια μετά τη δυναμική είσοδο της ηλεκτροκίνησης (παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την πανδημία) τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μειώνουν ολοταχώς τα μερίδιά τους στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Οι βασικές αιτίες, η δραστική μείωση των επιδοτήσεων σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες – όπως στη Γερμανία, όπου το 2024 οι πωλήσεις ηλεκτρικών μειώθηκαν έως και 30% – αλλά και το κόστος κτήσης των αμιγώς ηλεκτρικών που παραμένει υψηλό για το ευρύ αγοραστικό κοινό.

Η επιβράδυνση των πωλήσεων στα ηλεκτρικά έφερε αναπόφευκτα ισχυρούς πονοκεφάλους στις κορυφαίες αυτοκινητοβιομηχανίες, που πλέον αναθεωρούν τους αρχικούς τους στόχους για την ηλεκτροκίνηση.

Τα στοιχεία από την Ενωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) αποκαλύπτουν εμφανώς τη στροφή των αγοραστών, που γυρνούν με σταθερό ρυθμό την πλάτη τους στην ηλεκτροκίνηση. Συγκεκριμένα, οι συνολικές πωλήσεις νέων οχημάτων μπορεί να αυξήθηκαν οριακά κατά 0,8% στην Ευρωπαϊκή Ενωση, όμως οι πωλήσεις ηλεκτρικών μειώθηκαν κατά 5,9%.

Μια από τις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες, η Stellantis, που έχει στην ομπρέλα της σχεδόν 14 φίρμες (μεταξύ αυτών Fiat, Citroen, Peugeot, Opel κ.ά.) ανέφερε προσφάτως, ότι o μόνος τρόπος να διπλασιάσει το μερίδιο των ηλεκτρικών οχημάτων και να αγγίξει το 25% είναι να μειωθεί η διαθεσιμότητα των αυτοκινήτων με κινητήρα θερμότητας.

ΕΚΤΑΚΤΩΣ… PLAN B. Οι βραχυπρόθεσμες προβλέψεις για την ηλεκτροκίνηση ήδη επανεξετάζονται από τις Toyota, Mercedes, VW και Volvo πετώντας στον κάδο κάθε προηγούμενο αισιόδοξο σενάριο. Ηδη η Volvo Cars, που ανήκει στην κινεζική Geely Holding και ήταν από τις πρώτες ιστορικές  αυτοκινητοβιομηχανίες που δεσμεύτηκαν για την πλήρη μετάβαση στα EV, ανακοίνωσε ότι αναθεωρεί τον στόχο της για τις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων μέχρι το 2030 σε ποσοστό από 90% έως 100%. Επίσης, ο όμιλος Volkswagen κάνει ό,τι μπορεί για να επιστρέψει στην κούρσα για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Η Volkswagen συνεχίζει να γεμίζει τα ταμεία της από τις πωλήσεις των γνωστών μοντέλων της, βενζίνης και υβριδικών, μιας και στα πλήρως ηλεκτρικά οχήματα το πρόγραμμα δεν της βγήκε όπως θα ήθελε.

Επίσης η BMW παρά την καλή της πορεία στα ηλεκτρικά αναφέρει ότι τα μοντέλα με κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι υβριδικές τους εκδόσεις θα παραμείνουν προς το παρόν στην γκάμα της παράλληλα με τα αμιγώς ηλεκτρικά.

Η Mercedes έχει ανακοινώσει ότι τα μοντέλα της θα έχουν μηδενικό αποτύπωμα CO₂ έως το 2039. Η γερμανική φίρμα τονίζει ότι οι πωλήσεις των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και των plug-in υβριδικών εκδόσεων θα καταλαμβάνουν το 50%, στο δεύτερο μισό της δεκαετίας. Ομως, θα συνεχίσει να εξελίσσει τα μοντέλα με κινητήρες ντίζελ αφού θεωρεί ότι αποτελούν το μεταβατικό στάδιο, για την επίτευξη των νέων στόχων, με τη χρήση εξελιγμένων βιοκαυσίμων. Αλλά και η Toyota καθυστερεί την παραγωγή αμιγώς ηλεκτρικών μοντέλων, παρά τον αρχικό σχεδιασμό της – μάλλον μετά το 2027 – μιας και η υβριδική τεχνολογία της είναι το δυνατό της χαρτί. Η Ευρωπαϊκή Ενωση προβλέπει ένα μέσο ποσοστό ηλεκτρικών οχημάτων μεταξύ 20 και 25% έως τα τέλη του 2025, με στόχο οι εκπομπές ρύπων για τα νέα αυτοκίνητα να μην υπερβαίνουν τα 95 γραμμάρια CO2/χλμ. Αυτή τη στιγμή απέχει αρκετά μιας και το σημερινό μερίδιο είναι στο 14,4%.

Ξεχωριστό παράδειγμα αποτελεί η Νορβηγία που συνεχίζει να εκπλήσσει με τη μεγάλη στροφή των αγοραστών στα ηλεκτρικά οχήματα, όντας η πρώτη χώρα στον κόσμο που θα εξαλείψει τα βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα από τους δρόμους της. Το 2010 στη Νορβηγία τα ηλεκτρικά αποτελούσαν το 1% και πλέον το 2024 έχουν αγγίξει το 88,9%.

ΕΚΤΟΣ ΠΡΙΖΑΣ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ. Αλλά και στα επαγγελματικά οχήματα, η ηλεκτροκίνηση κινείται με ρυθμούς χελώνας! Το μεγάλο κόστος κτήσης ενός φορτηγού (σχεδόν τριπλάσιο σε σχέση με ένα φορτηγό με κινητήρα ντίζελ) αποτελεί το μεγάλο «αγκάθι» για τους ιδιοκτήτες μεταφορικών επιχειρήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ταξινομήσεις ηλεκτρικών φορτηγών μειώθηκαν το 2024 κατά 4,6%, με το μερίδιο αγοράς τους να παραμένει σταθερό στο 2,3% σε σχέση με πέρυσι.

Στα βαν οι αγοραστές προτιμούν τις εκδόσεις με κινητήρα ντίζελ, με τα βενζινοκίνητα μοντέλα να σημειώνουν αύξηση 3% την ώρα που τα ηλεκτρικά βαν παρουσίασαν πέρσι μείωση κατά 9,1%. Μόνη αχτίδα ελπίδας οι νέες ταξινομήσεις ηλεκτρικών λεωφορείων στην ΕΕ που αυξήθηκαν κατά 26,8% το 2024, με το μερίδιο αγοράς να αυξάνεται από 15,9% σε 18,5%.