Αλλοι νιώθουν την ευφορία,εγώ απλά… αυτοθαυμασμό

Είμαι κακή δρομέας. Εντάξει, ίσως όχι εντελώς «κακή». Βγαίνω στον δρόμο και τρέχω. Αλλά είμαι αργή, βραδυκίνητη σαν σαλιγκάρι. Κάνω ολόκληρο παζάρι με τον εαυτό μου για να καταφέρω να βγάλω απλά τρία χιλιόμετρα. Το πιο μεγάλο τρέξιμο που έχω κάνει ποτέ είναι έξι χιλιόμετρα – και αυτό συνέβη επειδή στο τέλος της διαδρομής βρισκόταν μια… μπιραρία.

Ενα από τα πράγματα που προσπαθούν να σου πουλήσουν όταν ξεκινάς να τρέχεις είναι το runner’s high, η αποκαλούμενη «δρομική ευφορία»: αυτό το μαγικό αίσθημα ευεξίας που νιώθεις όταν πιέζεις πραγματικά το σώμα σου. Το κρεμάνε σαν καρότο μπροστά από όλα τα τρομερά τρεξίματα που θα πρέπει να κάνεις για να γίνεις καλός στο τρέξιμο: συνέχισε να το κανείς έτσι, λένε, και θα βιώσεις αυτό το εξαιρετικό συναίσθημα.

Ποτέ δεν έτρεξα αρκετά γρήγορα ή αρκετά μακριά, ώστε να πλησιάσω έστω και στο ελάχιστο την εμπειρία της δρομικής ευφορίας. Αλλά έχω βιώσει κάτι που, αν και ίσως λιγότερο εντυπωσιακό, δεν παύει να προκαλεί τη δική του έξαψη: το… «δρομικό ψώνισμα».

Τρέχω εδώ και τέσσερα χρόνια. Είχα προσπαθήσει να γίνω δρομέας και στο παρελθόν, κατεβάζοντας την εφαρμογή Couch to 5K («Από τον καναπέ στα 5 χιλιόμετρα») του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας, αφού διάβασα το βιβλίο της Μπέλα Μάκι «Jog On», για το πώς το τρέξιμο τη βοήθησε να αντιμετωπίσει το στρες της. Σκέφτηκα ότι ίσως αυτό ήταν κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει και εμένα στο άγχος μου. Αλλά δεν κράτησε. Μου φαινόταν αδύνατο να τρέξω και για ένα ολόκληρο λεπτό. Για να προσθέσω ότι υπήρχαν πάρα πολλά άλλα, λιγότερο φρικτά σε αίσθηση πράγματα που θα μπορούσα να κάνω…

Αυτό άλλαξε με τα λοκντάουν του Covid. Ξαφνικά είχα πάρα πολύ χρόνο – και αυξανόμενο στρες που έπρεπε να διαχειριστώ. Ετσι άνοιξα ξανά την εφαρμογή και άρχισα να τρέχω ξανά. Δεν είμαι καν σίγουρη για ποιο λόγο είχα παπούτσια τρεξίματος (φτηνά προφανώς ήταν, χωρίς πραγματική υποστήριξη ή δόμηση), αλλά το έκανα, και τα έβαζα για εκείνα τα διαστήματα του ενός λεπτού που έμοιαζαν αδύνατα.

Με την πάροδο του χρόνου βελτιώθηκα. Μπορούσα να τρέξω για ένα λεπτό, χωρίς προβλήματα. Μετά τρία, μετά πέντε, μετά οκτώ. Τελικά, τα κατάφερα: Εφτασα στο όριο των 5 χιλιομέτρων. Ημουν αργή. Ημουν στα όρια του να σταματήσω αρκετές φορές. Μόλις πήγα σπίτι, σωριάστηκα αμέσως σε μια πολυθρόνα. Αλλά τα είχα καταφέρει. Με πλημμύρισε αυταρέσκεια. Αυτοθαυμάστηκα. Κοινώς, την ψώνισα.

Η επιστήμη δεν είναι ξεκάθαρη σχετικά με το τι προκαλεί τη δρομική ευφορία. Για πολύ καιρό, πίστευαν ότι οφείλεται στην απελευθέρωση ενδορφινών – ορμονών που αυξάνουν την αίσθηση ευεξίας. Αλλά η έρευνα του 2021 υπέδειξε μια άλλη κατεύθυνση, προς την απελευθέρωση ενδοκανναβινοειδών, τις δικές μας εκδοχές της THC και της CBD, οι οποίες δρουν στους ίδιους υποδοχείς με αυτά τα ναρκωτικά.

Ομως το τι πραγματικά προκαλεί το runner’s high είναι, για μένα, αμφισβητήσιμο. Δεν τρέχω αρκετά γρήγορα, ούτε αρκετά μακριά, για αυτή τη μαγική «έκρηξη» ορμονών ή κανναβινοειδών, για αυτή τη φοβερή αίσθηση ευφορίας. Τα μικρά, αργά τρεξίματά μου είναι ξεκάθαρα αγγαρεία, περισσότερο έχουν να κάνουν με το ίσα ίσα να παίρνω τα πόδια μου παρά για οποιαδήποτε πραγματική αθλητική ικανότητα. Σταματάω και περπατάω συχνά. Το θέμα, για μένα είναι ο προορισμός, όχι το ταξίδι.

Κάποτε κυνηγούσα αυτήν την ευφορία. Αλλά τώρα είμαι πιο ικανοποιημένη με το γεγονός ότι, παρόλο που δεν πιστεύω πλέον ότι θα την πετύχω ποτέ, συνεχίζω να βγαίνω και να τρέχω ούτως ή άλλως.

Στα χρόνια που τρέχω, έχω παρατηρήσει μια διαφορά στον εαυτό μου: όταν γυμνάζομαι συστηματικά, το άγχος μου είναι συνολικά μικρότερο. Το επίτευγμα δεν βρίσκεται σε αυτό το ένα συγκεκριμένο τρέξιμο. Το επίτευγμα είναι σε όλους τους μικρούς τρόπους με τους οποίους αυτά τα τρεξίματα θα αθροίζονται με την πάροδο του χρόνου και θα με κάνουν να νιώθω πραγματικά πιο άνετα στο σώμα μου. Και όταν αντιμετωπίζω μια ιδιαίτερα αγχωτική μέρα, το τρέξιμο μπορεί να με βοηθήσει να ξεχαστώ – ή, τουλάχιστον, να μου δώσει κάτι άλλο να κάνω για μισή ώρα.

Κι έτσι, εδώ ακριβώς εντοπίζεται η αυταρέσκεια: Εκανα κάτι. Εγώ. Κατάφερα να βάλω τα αθλητικά μου παπούτσια και τα ρούχα για τρέξιμο, και έφυγα από το σπίτι για 30 λεπτά – και έτρεξα. Πόσοι άλλοι άνθρωποι έτρεξαν σήμερα; Εντάξει, μάλλον πολλοί, και μάλλον πολύ καλύτερα από μένα. Αλλά πόσοι άνθρωποι δεν έτρεξαν σήμερα; Οι περισσότεροι. Εγώ όμως έτρεξα. Ψώνιο!

Οταν ταξιδεύω για τη δουλειά και οι συνάδελφοί μου με πετυχαίνουν να τρέχω νωρίς το πρωί; Νιώθω καλύτερη από εκείνους! Οταν κάποιος μου τηλεφωνεί και πρέπει να ζητήσω συγγνώμη που δεν μπορώ να μιλήσω επειδή τρέχω; Το καταευχαριστιέμαι! Αύξησα την ταχύτητά μου από γελοιωδώς αργή σε απλώς αργή; Ε, την ψωνίζω!

Για μένα, το τρέξιμο δεν έχει να κάνει με την ευφορία. Εχει να κάνει με το μικρό, καθημερινό κατόρθωμα του να κάνω κάτι που ξέρω ότι θα με κάνει να νιώσω καλύτερα μακροπρόθεσμα. Με βγάζει έξω από το σπίτι μου και από το μυαλό μου. Και το να αυτοθαυμάζομαι, να νιώθω… ψώνιο για αυτά τα μικρά επιτεύγματα, μου είναι αρκετό.

Η Τζέιν Χάουαρντ είναι βραβευμένη δημοσιογράφος Τέχνης και ρεπόρτερ για θέματα Πολιτισμού στον βρετανικό ιστότοπο The Conversation που δημοσιεύει ειδήσεις και αναλύσεις βασισμένες στην ακαδημαϊκή έρευνα.