Οι προοπτικές είναι ευοίωνες και για το 2025

Σε ένα πλαίσιο «βέβαιης αβεβαιότητας», η οποία χαρακτηρίζεται από διεθνείς εστίες πολιτικής, οικονομικής, εμπορικής και γεωπολιτικής ρευστότητας, η ελληνική οικονομία συνεχίζει τη σταθερή πορεία βελτίωσης των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών μεγεθών. Η δυναμική αυτή και η σταθερότητα που εκπέμπει η ελληνική οικονομία, εκτός από την επιβράβευση με την απόκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, οδήγησε και στην πρόσφατη αναβάθμιση, την πρώτη εντός της επενδυτικής βαθμίδας, του αξιόχρεου της χώρας από τον οίκο Scope Ratings. Η σταθερότητα αποτελεί θεμέλιο λίθο για τη συνέχιση της πορείας σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι προοπτικές είναι αρκετά ευοίωνες και για το 2025, με όλες τις προβλέψεις να συγκλίνουν για ανάπτυξη άνω του 2%. Η ιδιωτική κατανάλωση στηριζόμενη στην αύξηση της απασχόλησης και των πραγματικών εισοδημάτων και οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ΤΑΑ αναμένεται να συνεισφέρουν θετικά στην ανάπτυξη. Φυσικά, υπάρχουν σημαντικά ρίσκα: η πολιτική αβεβαιότητα στη Γαλλία και στη Γερμανία και η δυσοίωνη προοπτική ενός εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ – EE – Κίνας θα πλήξουν την ήδη ασθμαίνουσα ευρωπαϊκή οικονομία μεταφέροντας απόνερα και στην Ελλάδα.  Ακριβώς για αυτούς τους λόγους η σταθερότητα της οικονομικής πολιτικής αποτελεί την καλύτερη ασφάλεια απέναντι σε κινδύνους του εξωτερικού περιβάλλοντος.

Βραχυπρόθεσμα υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας για δυναμικότερη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ ώστε να μετακινηθούμε ταχύτερα προς την περιοχή του 100% που είναι το κάτι σαν ψυχολογικό όριο για τους οίκους αξιολόγησης. Είναι πλέον εφικτός ο στόχος για ισοσκελισμένους ή και πλεονασματικούς προϋπολογισμούς (Π/Υ). Τέσσερις μόλις χώρες στην ΕΕ πετυχαίνουν πλεονασματικούς προϋπολογισμούς. Κύπρος, Δανία, Ιρλανδία και Πορτογαλία. Ολες αυτές οι χώρες έχουν χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού του Δημοσίου και άρα εξοικονόμηση πόρων προς όφελος των πολιτών. Ετσι θα επιταχύνουμε τις θετικές αξιολογήσεις του αξιόχρεου της χώρας συμπαρασύροντας το κόστος δανεισμού του Δημοσίου και χρηματοδότησης της οικονομίας προς τα κάτω. Και θεωρώ ότι υπάρχει περιθώριο: αφενός μέσω εξοικονόμησης πόρων στις λειτουργικές δαπάνες του Δημοσίου, αφετέρου με την εντατικοποίηση των μέτρων φορολογικής συμμόρφωσης μέσω της διάχυσης των νέων ψηφιακών τεχνολογιών. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα επιπλέον έσοδα από τη μείωση της φοροδιαφυγής εκτιμώνται μόνο για το 2024 σε 1,8 δισ.  Αυτή η επίδοση αποτελεί την καλύτερη απόδειξη ότι το κράτος, όταν υπάρχει η πολιτική βούληση, μπορεί να γίνει εξαιρετικά αποτελεσματικό.

Ο δημοσιονομικός χώρος που θα δημιουργηθεί θα πρέπει να κατευθύνεται αφενός σε δημόσιες επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας που βελτιώνουν τις υποδομές, αυξάνουν την παραγωγικότητα, συνδέονται με αυξημένες αμοιβές και έχουν μεγαλύτερη επίδραση στο ΑΕΠ της χώρας μακροχρόνια, αφετέρου σε μειώσεις του φορολογικού και ασφαλιστικού βάρους της εξαρτημένης εργασίας. Ετσι θα ενισχυθούν τα κίνητρα για απασχόληση σε ανθρώπους, κυρίως γυναίκες και νέους, που βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας.

Ο Γιάννης Τσουκαλάς είναι επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή και καθηγητής Οικονομικών στην Adam Smith Business στο School Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης