Αποχωρήσεις…

Ενα ζήτημα που συχνά απασχολεί την πολιτική επικαιρότητα είναι η αποχώρηση συχνά εκλεγμένων πολιτικών στελεχών από μια παράταξη και, συνήθως, η ανεξαρτητοποίησή τους. Στις περιπτώσεις αυτές η αντίδραση του φορέα στον οποίο ανήκε το στέλεχος που έφυγε είναι περίπου η ίδια. Η αποχώρηση θεωρείται «προδοσία» και αιτείται η εγκατάλειψη της βουλευτικής έδρας του μετακινουμένου. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό δεν γίνεται. Διότι τυχόν παραίτηση του αποχωρούντος δίδει την έδρα στο κόμμα στο οποίο ανήκε. Διότι με παραίτηση την έδρα καταλαμβάνει ο επόμενος στην κομματική λίστα. Και κατά βάση πειθαρχικός στην επίσημη κομματική γραμμή.

Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Οταν εγώ παραιτήθηκα από τη ΝΔ το 1994, εγκατέλειψα και τη βουλευτική μου έδρα. Διότι η διαφωνία μου ήταν καθαρά πολιτικής φυσιογνωμίας και γραμμής, και δεν υπήρχε τρόπος ο λαός να κρίνει αν είχα δίκιο εγώ ή το κόμμα. Ετσι η παραίτηση ήταν για εμένα μονόδρομος. Κάτι που προκάλεσε βέβαια τη θετική τότε αντίδραση του κόμματός μου. Σε άλλες χώρες, λ.χ. στη Βρετανία ή σε σαξονικές χώρες γενικότερα όπου το εκλογικό σύστημα είναι μονοεδρικό, τυχόν παραίτηση βουλευτή οδηγεί σε επαναληπτικές εκλογές. Στο δικό μας, καθαρά αρχηγικό, σύστημα κομματικής αντιπροσώπευσης τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει. Σαν συνέπεια, ο λαός παραμένει στο περιθώριο των όποιων πολιτικών εξελίξεων.

Είναι χαρακτηριστικό πως στη Βρετανία, όπως και στην Αυστραλία και στον Καναδά, έχουν υπάρξει περιπτώσεις, σε αντίστοιχα φαινόμενα, που ο λαός καταδίκασε την κυβερνητική πλειοψηφία ή τον κομματικό ορθολογισμό. Στη Βρετανία μάλιστα, στις περιπτώσεις των βουλευτών Ντικ Τάβερν, στην περιφέρεια του Λίνκολν, και Σίρλεϊ Γουίλιαμς, ο λαός επανεξέλεξε τους διαφωνήσαντες βουλευτές σε βάρος των επίσημων κομματικών υποψηφίων. Είναι φανερό πως στο δικό μας δύσκαμπτο πολιτικό σύστημα η διαφωνία απαγορεύεται ή και τιμωρείται.

Στην πράξη η διαφωνία είναι μια λογικά ενδεχόμενη εξέλιξη. Οπως στην έγγαμη συμβίωση σε περίπτωση διαφωνίας ανάμεσα στα μέλη του ζευγαριού το διαζύγιο είναι μια ενδεχόμενη κατάληξη, έτσι και στην πολιτική διαφωνίες πολιτικές ή στρατηγικής είναι πολύ πιθανές. Οπως έχει λεχθεί από κάποιον, «όταν δεν σερβίρεται πλέον αγάπη, ήρθε η ώρα να φύγεις από το τραπέζι». Γιατί στην πολιτική κάτι τέτοιο πρέπει να συνοδεύεται από τιμωρία και καταγγελίες. Η καλύτερη λύση είναι να θεσμοθετηθεί μια δυνατότητα προσφυγής στη λαϊκή ετυμηγορία.

H πολιτική διαφωνία, το τέλος της αμοιβαίας αγάπης δηλαδή, οφείλει να πάψει να θεωρείται ανωμαλία. Δημοκρατία σημαίνει πλουραλισμός. Διατύπωση δηλαδή πολλών και διαφορετικών απόψεων. Τα κόμματα της Αριστεράς συνήθως πνίγουν τη διαφωνία προβάλλοντας ένα ενιαίο μέτωπο προς τα έξω. Εκτός από τον ΣΥΡΙΖΑ βέβαια. Σε μια δημοκρατική παράταξη κάτι τέτοιο είναι φυσιολογικό, για να μην πω επιβεβλημένο. Αυτό που λείπει είναι οι σωστοί μηχανισμοί ώστε αυτές οι διαφωνίες να επιλύονται δημοκρατικά, μέσω της αρχής της πλειοψηφίας. Πρέπει λοιπόν να υπάρχει τρόπος προσφυγής στον λαό. Πρέπει λοιπόν και εδώ να θεσμοθετηθούν οι αναπληρωματικές εκλογές. Για περιπτώσεις διαφωνιών και αποχωρήσεων.