Η σημασία τού να τα… παρατάς

Δεν καταγράφω κάθε τρέξιμο που κάνω, οπότε δεν μπορώ να σας πω με ακρίβεια πόσο συχνά έχω φορέσει τα αθλητικά μου παπούτσια ή πόσο μακριά με έχουν πάει τα τελευταία 10 χρόνια. Αλλά παρακολουθώ αρκετά ώστε να ξέρω ότι έχω τρέξει περισσότερες από 1.849 φορές και 13.948 χιλιόμετρα. Περίπου το ένα τρίτο του γύρου του κόσμου!

Υστερα από τόσο ιδρώτα, πίστευα ότι θα το είχα καταφέρει. Θα πήγαινα για κατούρημα πριν από το τρέξιμο, θα έβγαινα από την πόρτα και απλά θα ξεκινούσα να τρέχω μέχρι να ολοκληρώσω την όποια απόσταση είχα βάλει στόχο. Οχι όμως, τίποτα από αυτά. Επειτα από μία δεκαετία τρεξίματος 3-4 φορές την εβδομάδα, εξακολουθώ να σταματάω πρόωρα επειδή ξενέρωσα, επειδή ένιωσα κουρασμένος ή επειδή κάτι δεν πάει καλά. Πριν από δύο εβδομάδες, βγήκα για ένα γρήγορο δεκάρι, εγκατέλειψα έπειτα από 2 χιλιόμετρα και πήρα το λεωφορείο. Ο λόγος; Τίποτα, απλά δεν αισθανόμουν καλά. Το έχω κάνει πάμπολλες φορές. Δεν αισθάνομαι άσχημα γι’ αυτό, ούτε για όλες τις περιπτώσεις που φεύγω νωρίτερα από το κολυμβητήριο επειδή έχει πολύ κόσμο ή επειδή δεν μπορώ να βρω τον ρυθμό μου. Λέω στον εαυτό μου ότι είναι καλύτερο να παρατήσω μια κακή προπόνηση και να εξοικονομήσω ενέργεια για την επόμενη.

Το «ιερό» πρόγραμμα

Σύμφωνα με πολλούς φανατικούς της άσκησης, ωστόσο, αυτός δεν είναι ο τρόπος για να κάνεις τα πράγματα. Είτε πρόκειται για την ημέρα των ποδιών στο γυμναστήριο είτε για ένα tempo run στο πάρκο, το πρόγραμμα είναι ιερό και το να παρεκκλίνεις από αυτό σημαίνει ότι ρισκάρεις όλη τη σκληρή δουλειά που έχεις κάνει για να φτάσεις εκεί που βρίσκεσαι σήμερα. Είναι αδύναμο, είναι ανόητο. Εξού και η δημοτικότητα του streak, του «σερί» άσκησης κατά το οποίο προσπαθείτε να γυμνάζεστε κάθε μέρα, από εδώ και πέρα μέχρι την αιωνιότητα. Εχω κολλήσει κι εγώ σε αυτό, σε σημείο που έκανα τα προβλεπόμενα πουσάπ ενώ υπέφερα από γαστρεντερίτιδα ή όταν κόντεψα να παγώσω κολυμπώντας ολομόναχος χειμωνιάτικα σε μια λίμνη «για να μη χάσω την προπόνηση».

Τώρα που συνειδητοποίησα ότι μερικές φορές το καλύτερο πράγμα που πρέπει να κάνεις με ένα πρόγραμμα είναι να το αγνοήσεις, με χαρά ανακάλυψα ότι πολλοί ειδικοί αισθάνονται το ίδιο. Να, όπως ο Μάικλ Ουλόα, ένας διατροφολόγος και personal trainer με έδρα το Εδιμβούργο. «Μας λένε συνεχώς ότι αν δεν μπορούμε να τηρήσουμε ένα πρόγραμμα 100%, τότε έχουμε κατά κάποιο τρόπο αποτύχει», λέει. «Αυτό δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια. Οταν παρεκκλίνουμε από ένα πρόγραμμα, δεν πρέπει να το υπεραναλύουμε. Θα πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί συνέβη αυτή η απόκλιση και τι μπορούμε να κάνουμε για να περιορίσουμε τις πιθανότητες να ξανασυμβεί. Μήπως βάλαμε πολλά καρπούζια κάτω από την ίδια μασχάλη; Μήπως πρέπει αλλάξουμε το πρόγραμμα προπόνησης; Ή μήπως ήμασταν απλώς κουρασμένοι και έπρεπε να πάρουμε 1-2 ημέρες ρεπό; Είναι εύκολο να κάνουμε υπερβολική αυτοκριτική, αλλά πραγματικά δεν υπάρχει λόγος», συνεχίζει. «Οι περισσότεροι από εμάς δεν είμαστε επαγγελματίες αθλητές, είμαστε απλά καθημερινοί άνθρωποι – και μερικές φορές χρειάζεται να πάρουμε ρεπό».

Η σωστή επιλογή

Θα περίμενε κανείς ότι ο Σάιμον Λορντ, ένας γυμναστής από το Οξφορντσαϊρ, θα ήταν πιο άκαμπτος. Από τις αρχές του έτους κάνει ποδήλατο έως και 250 χλμ. την ημέρα για να προετοιμαστεί για μια μεγάλη φιλανθρωπική ποδηλατοδρομία Λονδίνο – Αμστερνταμ. Αλλά είναι εκπληκτικά χαλαρός. «Το να σκέφτεσαι υπερβολικά τα αποτελέσματα μιας προπόνησης είναι σύνηθες αλλά αντιπαραγωγικό», λέει. «Ο ύπνος, το άγχος, η διατροφή και ο καιρός καθώς και οι πρόσφατες σκληρότερες προσπάθειες μπορούν να παίξουν ρόλο στις αλλαγές των επιδόσεων».

Οσο για την Αμάντα Κατζ, γυμνάστρια και προπονήτρια στίβου με έδρα τη Νέα Υόρκη, όταν ένας αθλητής της παρατάει μια προπόνηση, λέει: «Τον επικροτώ που έκανε τη σωστή επιλογή. Τον ενθαρρύνω να παρεκκλίνει όταν δεν είναι έτοιμος για προπόνηση – π.χ. όταν αισθάνεται άρρωστος, τραυματίας, πολύ κουρασμένος ή δεν έχει φάει σωστά». Αυτοί δεν είναι οι μόνοι έγκυροι λόγοι για να εγκαταλείψει κανείς μια προπόνηση, λέει ο Ουλόα. «Ενας που συχνά παραβλέπεται είναι απλά το “αν δεν την παλεύεις”. Να δίνετε προτεραιότητα στην ψυχική σας υγεία. Κάποιες μέρες το μυαλό σας απλά δεν λειτουργεί και κανένας όγκος χιλιομέτρων δεν πρόκειται να το διορθώσει. Τις ημέρες που εγώ δεν αισθάνομαι 100%, μπαίνω πάντα στην προπόνηση με τη νοοτροπία “μπες και αν είναι σταματάς, χαλαρά”. Ξεκινήστε την προπόνηση, δείτε πώς αισθάνεστε και στη συνέχεια αξιολογήστε αν θα συνεχίσετε. Τις 9 στις 10 φορές θα το κάνετε. Αλλά κάποιες μέρες απλά χρειάζεστε ένα διάλειμμα».

«Δεν μετανιώνω καθόλου»

Τον Απρίλιο, ο Ουλόα επρόκειτο να λάβει μέρος σε έναν αγώνα Ironman 70.3 – με άλλα λόγια, να τρέξει, να κάνει ποδήλατο και να κολυμπήσει 70,3 μίλια (113 χλμ.). «Είχα προπονηθεί για έξι μήνες και εγκατέλειψα τρεις εβδομάδες πριν», λέει. «Εχω έναν γιο 18 μηνών που είχε ξεκινήσει πρόσφατα τον παιδικό σταθμό και ήμασταν συνεχώς άρρωστοι για πόσο καιρό και δεν έβγαινε η προπόνηση. Πιθανότατα θα μπορούσα να τα καταφέρω, αλλά δεν θα ήταν καλό για το σώμα μου ή την ψυχική μου υγεία. Ετσι τράβηξα την πρίζα. Ηταν απογοητευτικό, αλλά έτσι είναι η ζωή. Δεν μετανιώνω καθόλου».

Θα το σκέφτομαι αυτό την επόμενη φορά που θα διακόψω μια προπόνηση – ή, ενδεχομένως, θα την παρατείνω επειδή πηγαίνει καλά. Αυτό συνέβη τις προάλλες το πρωί, όταν ένα τρέξιμο 14 χλμ. έγινε 18. Γιατί αυτή είναι η άλλη δυνατότητα που σου ανοίγεται όταν δεν είσαι τόσο κολλημένος στο πρόγραμμα: μερικές φορές θα πετύχεις τον στόχο σου – και απλά θα συνεχίσεις.