«Πικρό το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών»

Στο «παζάρι» που θα γίνει για να διασφαλιστεί η επανεκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην προεδρία της Κομισιόν οι Σοσιαλδημοκράτες θα ζητήσουν δεσμεύσεις για κοινωνικά ζητήματα, ενώ οι Φιλελεύθεροι για την άμυνα και ίσως για ένα αμυντικό ταμείο εκτιμά, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο Αντρέα Ρέντα, διευθυντής Ερευνας στη δεξαμενή σκέψης CEPS στις Βρυξέλλες. Ο ιταλός αναλυτής αποκωδικοποιεί τα μηνύματα της ευρωπαϊκής κάλπης και εκτιμά ότι η επανεκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «περνά» από τους Πράσινους.

«Το πρώτο συμπέρασμα των εκλογών αφορά τη συμμετοχή. Το αποτέλεσμα είναι πικρό, αν λάβουμε υπόψη ότι πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες διακρατικές εκλογές στον κόσμο την ώρα που όλοι μιλούσαν για την αξία της δημοκρατίας. Δεύτερον, οι περισσότεροι ψηφοφόροι ψήφισαν στοχεύοντας να δώσουν ένα μήνυμα στις εθνικές τους κυβερνήσεις. Δεν ψήφισαν για το μέλλον της Ευρώπης παρότι υπήρχαν κάποια κοινά θέματα, όπως το κόστος ζωής, οι τιμές των σπιτιών, η άμυνα, ο πόλεμος και σε μικρότερο βαθμό το κλίμα. Τρίτον, το ΕΛΚ παραμένει ισχυρό, οπότε καμία πλειοψηφία δεν μπορεί να δημιουργηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χωρίς το ΕΛΚ. Τέταρτον συμπέρασμα είναι η σημαντική, αλλά όχι θεαματική άνοδος της Ακροδεξιάς, καθώς και η δυναμική της σε ορισμένες χώρες. Στη Γερμανία, παρά τα σκάνδαλα το AfD αναδείχθηκε δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα, και φαίνεται ότι είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στις νεότερες ηλικίες μεταξύ 16-20 ετών, ενώ η Γαλλία οδηγείται σε εκλογές μετά την άνοδο του Εθνικού Συναγερμού. Ενα ακόμα συμπέρασμα είναι ότι οι δύο πιο επιφανείς ηγέτες στην Ευρώπη, ο Μακρόν και ο Σολτς, χαστουκίστηκαν στις εκλογές και θα πρέπει να υποστούν τις συνέπειες».

Η συζήτηση περνά στα «προαπαιτούμενα» για να διασφαλίσει την επανεκλογή της η Φον ντερ Λάιεν. «Το ΕΛΚ είναι αναγκασμένο να συζητήσει με τους Σοσιαλδημοκράτες (S&D) και τους Φιλελευθέρους (Renew), αλλά και με τους Πράσινους. Για να επανεκλεγεί στο Ευρωκοινοβούλιο η Φον ντερ Λάιεν χρειάζεται 361 ψήφους σε μυστική ψηφοφορία. Γνωρίζοντας ότι μέλη του ΕΛΚ δεν την ψήφισαν στο συνέδριο του κόμματος τον Μάρτιο η πλειοψηφία των τριών πολιτικών ομάδων δεν διασφαλίζει την εκλογή της, διότι ενδεχομένως τουλάχιστον 10% των μελών τους μπορεί να μην την ψηφίσουν. Η Φον ντερ Λάιεν δεν θα ζητήσει την ψήφο του Ευρωκοινοβουλίου αν δεν έχει διασφαλίσει ότι η πλειοψηφία που θα τη στηρίξει θα έχει πάνω από 420 έδρες. Οπότε χρειάζεται είτε τους Πράσινους είτε τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR). Αν διαλέξει τους τελευταίους χάνει τους σοσιαλιστές, ίσως και τους Φιλελεύθερους. Δεν μπορεί να πάει προς τα δεξιά, οπότε θα πρέπει να διαλέξει τους Πράσινους» εκτιμά ο αναλυτής του CEPS. «Το παράδοξο είναι πως παρότι έχουμε άνοδο της Ακροδεξιάς η Φον ντερ Λάιεν θα πρέπει ίσως να διπλασιάσει τις προσπάθειες όσον αφορά την πράσινη συμφωνία διότι θα πρέπει να διασφαλίσει πως οι Πράσινοι είναι μέλη της πλειοψηφίας που επιδιώκει».

Τι θα ζητήσουν οι πολιτικές ομάδες στη διαδικασία αυτή; «Οι Σοσιαλδημοκράτες, για να στηρίξουν τη Φον ντερ Λάιεν, θα ζητήσουν δεσμεύσεις σε κοινωνικά ζητήματα, όπως ο κατώτατος μισθός ή η κοινωνική διάσταση της βιομηχανικού μετασχηματισμού, ενώ για τους Φιλελεύθερους θα παίξει ίσως ρόλο η άμυνα και μια δέσμευση με τη μορφή ενός αμυντικού ταμείου για το οποίο συμφωνεί και το ΕΛΚ. Οι διαπραγματεύσεις δεν είναι απλές, αλλά έτσι κάπως θα διαμορφωθεί η πλατφόρμα βάσει της οποίας θα ζητήσει η Φον ντερ Λάιεν την ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου».

Ποια η άποψή του όμως για το πρώτο βήμα που απαιτείται για να γίνει αποδεκτή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. «Η Φον ντερ Λάιεν θα πρέπει να διαπιστώσει αν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χρειάζεται τη Μελόνι για να γίνει αποδεκτή από τουλάχιστον 14 ηγέτες. Μπορεί να μη χρειαστεί τη Μελόνι, αν λάβει τη στήριξη από χώρες με σοσιαλιστικές ηγεσίες. Η ίδια έχει κρατήσει ανοιχτό το «φύλλο» Μελόνι και θα το κρατήσει μέχρι την τελευταία στιγμή διότι γνωρίζει πως το χρειάζεται προκειμένου να διαπραγματευθεί τη στήριξή της στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο». Πάντως, ο ιταλός αναλυτής δεν θεωρεί ότι η Μελόνι είναι η ισχυρή (kingmaker) της διαδικασίας αυτής, ενώ εκτιμά ότι «υπάρχει μια, αν και μικρή, πιθανότητα να εξέλθει από το ECR και να εισέλθει σε νέα ομάδα που θα βρίσκεται μεταξύ του ECR και του ΕΛΚ, αποφεύγοντας να βρίσκεται στην ίδια ομάδα με κόμματα όπως το ισπανικό Vox ή το πολωνικό PiS». Οσον αφορά τον επόμενο ιταλό επίτροπο, μας λέει ότι η Μελόνι θα θελήσει ενδεχομένως να διασφαλίσει για την Ιταλία το χαρτοφυλάκιο που έχει σήμερα ο Τιερί Μπρετόν προτείνοντας τον ιταλό υπουργό Οικονομίας κ. Τζορτζέτι». Τον ρωτάμε επίσης για το αν υπάρχει πραγματικό αντίκρισμα σε όσα ακούγονται για το αν ο Μάριο Ντράγκι θα αναλάβει κάποια από τις υψηλόβαθμες θέσεις στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. «Δεν νομίζω ότι ο Ντράγκι ενδιαφέρεται για την προεδρία της Κομισιόν. Και όσον αφορά την προεδρία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν φαίνεται να υπάρχουν οι απαραίτητοι συσχετισμοί. Ο Μακρόν δεν θα μπορέσει να προβάλει αντίσταση έναντι της Φον ντερ Λάιεν. Το μόνο που μπορεί να ελπίζει είναι να διασφαλίσει ανταλλάγματα για τους Φιλελεύθερους. Ούτως ή άλλως η θέση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν έχει τόση δύναμη, οπότε μπορεί να μην ενδιαφέρει τον Ντράγκι. Στη θέση αυτή ακούγεται εδώ και καιρό ότι μπορεί να τοποθετηθεί ο πορτογάλος σοσιαλιστής πρώην πρωθυπουργός Αντόνιο Κόστα».

Οι σοσιαλδημοκράτες. Τον ρωτάμε ειδικότερα για τις επιδόσεις των σοσιαλδημοκρατών στην ευρωκάλπη. «Οι Σοσιαλδημοκράτες κατέγραψαν απώλειες εξαιτίας του αποτελέσματος στη Γερμανία αλλά είναι σχετικά ικανοποιημένοι, διότι συνεχίζουν να παίζουν ουσιαστικό ρόλο. Επίσης αρχίζουν να κατανοούν ότι αν δεν ισχυροποιήσουν τις σοσιαλιστικές διαστάσεις του αφηγήματός τους μπορεί να υπερκεραστούν από την Ακροδεξιά ή τα συντηρητικά κόμματα σε αυτή την πτυχή, και θα είναι δύσκολο για μετριοπαθείς ψηφοφόρους να τους διαχωρίσουν από το ΕΛΚ» λέει. Αναφερόμενος ειδικότερα στην Ιταλία επισημαίνει ότι «το Σοσιαλιστικό Κόμμα, υιοθετώντας μια σαφή ατζέντα σε περιβαλλοντικά και κοινωνικά θέματα, έλαβε περισσότερη στήριξη χωρίς να στραφεί προς το Κέντρο. Το Κέντρο και στις Βρυξέλλες είναι υπερφορτωμένο. Εκεί βρίσκεται το ΕΛΚ, εκεί και οι φιλελεύθεροι. Οι σοσιαλδημοκράτες μπορεί να δώσουν έμφαση σε κοινωνικά θέματα, όπως το κόστος ζωής, που απασχολεί πολλούς Ευρωπαίους, και μπορούν να είναι οι υπερασπιστές μιας κοινωνικής Ευρώπης».