«Μπάρμπι» και «Σούπερ Μάριο» έφεραν εισιτήρια

Χρονιά ανάκαμψης ήταν το 2023 για τον κινηματογράφο στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οπτικοακουστικού Παρατηρητηρίου, όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στην Αγορά του Φεστιβάλ των Καννών, η προσέλευση των θεατών στις αίθουσες αυξήθηκε κατά 18,3%, ξεπερνώντας τα 861 εκατομμύρια εισιτήρια, 133 εκατ. περισσότερα σε σχέση με το 2022. Τα νούμερα αυτά μεταφράζονται σ’ ένα ποσοστό ανάκαμψης 77,3% σε σχέση με τα δεδομένα της διετίας-ρεκόρ 2017 και 2019, όπου είχαν κοπεί 1,1 δισ. εισιτήρια. Περιορίζοντας την αναφορά στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης και το Ηνωμένο Βασίλειο, η αύξηση στους θεατές ήταν 19,6% με 784 εκατομμύρια εισιτήρια. Ακόμα κι έτσι, ωστόσο, η προσέλευση υπολείπεται κατά 20,1% σε σχέση με τα χρόνια πριν από την πανδημία όπου ο μέσος όρος εισιτηρίων ήταν 982 εκατομμύρια.

Ο πληθωρισμός και η αύξηση των τιμών των εισιτηρίων συνέβαλαν στη βελτίωση των εσόδων των αιθουσών από το box. Υπολογίζεται ότι οι κινηματογράφοι σε όλη την Ευρώπη κέρδισαν 6,7 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στο 2023, σημειώνοντας αύξηση 22,3% συγκριτικά με την προηγούμενη χρονιά (5,5 δισεκατομμύρια ευρώ). Αντιστοίχως και τα σινεμά στην Ευρωπαϊκή Ενωση και το Ηνωμένο Βασίλειο είδαν άνοδο των εσόδων τους κατά 22,1%, βάζοντας στα ταμεία τους 6,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Ελλάδα και οι άλλοι

Παρά τις θετικές τάσεις που διαμορφώνονται για τους κινηματογράφους σε όλη τη Γηραιά Ηπειρο, παρατηρούνται διαφορές από χώρα σε χώρα. Η Ουκρανία (+60,1%), η Ιταλία (+59,2%) και η Αλβανία (+42%) είχαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην προσέλευση των θεατών. Αντίθετα, η Τσεχία (-1,2%), η Δανία (-1,9%) και η Τουρκία (-12,9%) ήταν οι μοναδικές χώρες που κατέγραψαν μειώσεις. Η Γεωργία και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη ξεπέρασαν τα εισιτήρια που έκοβαν οι αίθουσές τους πριν από την πανδημία, σημειώνοντας ανάκαμψη 117% και 113% αντίστοιχα.

Στη χώρα μας, τα εισιτήρια το 2023 έφτασαν τα 7,4 εκατομμύρια όταν το 2022 ήταν 5,5 εκατομμύρια, καταγράφοντας αύξηση 34,8%. Ο ελληνικός δείκτης ανάκαμψης στα προ πανδημίας δεδομένα έκλεισε στο 76%, συμβαδίζοντας με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Τα έσοδα του box office ανήλθαν σε 52,1 εκατομμύρια ευρώ το 2023, ενώ το 2022 ήταν 37,5 εκατομμύρια. Το μερίδιο της Ελλάδας στο σύνολο των ευρωπαϊκών εισιτηρίων την περσινή χρονιά ήταν 8%, αυξημένο σε σχέση με το 5,5% του 2022.

Περνώντας στις ταινίες, από τις συνολικά 13.796 που προβλήθηκαν στις ευρωπαϊκές αίθουσες το 2023, μόλις 14 τίτλοι κατάφεραν να ξεπεράσουν τα 10 εκατομμύρια εισιτήρια, ενώ 113 (μεταξύ των οποίων 39 από την ήπειρό μας) έκοψαν πάνω από ένα εκατομμύριο εισιτήρια. Χωρίς να αποτελεί έκπληξη, τα αμερικανικά στούντιο παραγωγής κυριάρχησαν για ακόμα μία φορά στην κινηματογραφική αγορά της Ευρώπης το 2023, μονοπωλώντας το τοπ-20 των πιο εμπορικών φιλμ. Οι παραγωγές με τη μεγαλύτερη επιτυχία ήταν τέσσερις, οι οποίες όλες μαζί έκοψαν πάνω από 30 εκατομμύρια εισιτήρια. Το μπλοκμπάστερ ήταν βέβαια η «Barbie» της Γκρέτα Γκέργουιγκ με 49,3 εκατομμύρια εισιτήρια και ακολούθησαν τα «The Super Mario Bros. Movie» με 36,1 εκατομμύρια, «Oppenheimer» με 35,1 εκατομμύρια και «Avatar: The Way of Water» με 34,4 εκατομμύρια (φτάνοντας συνολικά τα 69,2 εκατομμύρια αφού βγήκε στα τέλη του 2022).

Η ευρωπαϊκή ταινία που είδαν οι περισσότεροι θεατές ήταν το γαλλικό «Αστερίξ και Οβελίξ στον δρόμο για την Κίνα», κόβοντας 6,4 εκατομμύρια εισιτήρια και κερδίζοντας την 25η θέση στις πιο εμπορικές παραγωγές της χρονιάς. Το ασπρόμαυρο ιταλικό φιλμ «C’e ancora domani», που εξελίσσεται με φόντο τη μεταπολεμική Ρώμη, ήρθε δεύτερο με 4,9 εκατομμύρια εισιτήρια αν και προβλήθηκε σε μόλις δύο χώρες (Ιταλία και Ελβετία). Την πεντάδα συμπλήρωσαν η γαλλική κωμωδία «Alibi.com 2» με 4,5 εκατομμύρια εισιτήρια, το ισπανικό animation «Mummies» με 4,5 εκατομμύρια και η γαλλική επική παραγωγή «Les trois mousquetaires: D’ Artagnan» με 4 εκατομμύρια.

Η ευρωπαϊκή παραγωγή συνέχισε την ανοδική πορεία της για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ολοκληρώνοντας 2.347 τίτλους ταινιών μέσα στο 2023. Η συγκεκριμένη επίδοση αποτελεί τη δεύτερη καλύτερη της αγοράς μετά το 2019 και είναι ελαφρώς αυξημένη κατά 12 ταινίες σε σχέση με το 2022. Οι παραγωγές μυθοπλασίας έκαναν άλμα αφού ήταν 1.460, πολύ κοντά στο 2022 (1.456 τίτλοι) και το 2019 (1.445). Αντίστοιχη πορεία ακολούθησαν και οι παραγωγές ντοκιμαντέρ με 887 φιλμ, αριθμός που αποτελεί το 37,8% της συνολικής κινηματογραφικής αγοράς. Η Ιταλία ήταν η χώρα που πρώτευσε το 2023 με 345 παραγωγές, επίδοση-ρεκόρ. Ακολούθησαν η Ισπανία και η Γαλλία με 306 και 236 τίτλους αντίστοιχα.

Αμερικανικές 7 στις 10 ταινίες

Η διείσδυση των αμερικανικών παραγωγών στην ευρωπαϊκή κινηματογραφική αγορά το 2023 χτύπησε κόκκινο. Για πρώτη φορά οι ταινίες από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού αντιπροσώπευσαν άνω του 70% των εισιτηρίων που κόπηκαν στη Γηραιά Ηπειρο, έχοντας αξιοσημείωτη αύξηση κατά 7,4% σε σχέση με το 2022. Αυτή η υπεροχή των αμερικανικών φιλμ, ωστόσο, καταβαράθρωσε τα ευρωπαϊκά που είδαν το μερίδιό τους στην αγορά να μειώνεται κατά 3,9%, φτάνοντας να αντιπροσωπεύουν το 26,4% των συνολικών εισιτηρίων, νέο χαμηλό ρεκόρ.

Η συγκεκριμένη κάμψη έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο, αν υπολογιστεί ότι είναι 2,4 μονάδες χαμηλότερη από τις εποχές προ κορωνοϊού. Αντίστοιχη εικόνα παρατηρείται και στις ευρωπαϊκές συμπαραγωγές που κατέγραψαν κι αυτές νέο αρνητικό ρεκόρ, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 0,9% της αγοράς, καταγράφοντας μείωση 3,3%. Η αιτία για την πτωτική πορεία τους κρύβεται στην απουσία επιτυχημένων δουλειών μεγάλων ευρωπαϊκών στούντιο μέσα στο 2023, όπως έγινε τις προηγούμενες χρονιές με franchise όπως ο Χάρι Πότερ και ο Τζέιμς Μποντ.