«Η επανάσταση ξεκινάει πάντα από μια αποκοτιά»

«Οι ληστές», το πρώτο θεατρικό έργο του Φρίντριχ Σίλερ, έρχεται από τις 22 Φεβρουαρίου στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Η σκηνή του Βασιλικού Θεάτρου ετοιμάζεται να υποδεχθεί για πρώτη φορά το «επαναστατικό παραμύθι» του μεγάλου ρομαντικού ποιητή της γερμανικής λογοτεχνίας, σε σκηνοθεσία Ακύλλα Καραζήση. Η ιστορία χτίζεται γύρω από το μοτίβο μιας οικογενειακής διαμάχης όπου ο μικρότερος αδελφός, για να καταχραστεί τα δικαιώματα του μεγαλύτερου, τον συκοφαντεί με πλαστά στοιχεία στον πατέρα τους, προκαλώντας την εκδικητική του αντίδραση και εξωθώντας τον στη ληστεία. Τους ρόλους των δύο αδελφών υποδύονται οι Γιάννης Τσεμπερλίδης και Γιώργος Κολοβός, ενώ του πατέρα η Εφη Σταμούλη.

«Παίζω τον πατέρα, κάτι που ο Ακύλλας Καραζήσης το θεώρησε δεδομένο, χωρίς να γίνει καμία προσπάθεια να παίξω τον άντρα. Μέσα σε μία λογική ότι οι ηθοποιοί αφηγούμαστε πάντα ιστορίες, αρκεί να πεις τα λόγια κάποιου και να χρησιμοποιήσεις για τον εαυτό σου το αρσενικό γένος. Ετσι αντιμετώπισα και υποκριτικά τον ρόλο, σαν να είναι κάτι αυτονόητο. Πιστεύω ότι όταν κανείς δεν πάει να βρει περισσότερες εξηγήσεις που ούτως ή άλλως δεν υπάρχουν, τότε πολύ εύκολα πείθεσαι γι’ αυτό και φαντάζομαι ότι έτσι εύκολα, όπως πείστηκα εγώ, θα πειστεί και ο θεατής», αναφέρει η Εφη Σταμούλη μιλώντας στα «Πρόσωπα».

ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Γραμμένο στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, το έργο μέσα από τις πολιτικές του αναφορές προκαλεί όλους να αναμετρηθούν με τους προβληματισμούς του σε κάθε εποχή. «Αυτό που κάνει το έργο για την εποχή του πολύ προκλητικό και δεν θα πάψει ποτέ να είναι επίκαιρο, είναι το στοιχείο της επανάστασης. Αυτή η διάθεση για να αλλάξουν τα πράγματα, να μην υπάρχει κοινωνική αδικία, να υπάρχει ισότητα, να μην υπάρχει η εξουσία η οποία μπορεί να δρα αυθαίρετα. Μόνο που αυτή η επανάσταση είναι μια ουτοπία. Δυστυχώς δεν φτάνει, γιατί στη μέση τα πράγματα παίρνουν άλλη τροπή», δηλώνει η έμπειρη ηθοποιός. «Ο Σίλερ στο τέλος του έργου βάζει τον γιο τον επαναστάτη να παραδίδεται στη δικαιοσύνη. Γιατί στο διάβα της επανάστασης τα πράγματα δεν πάνε με τον ιδανικό τρόπο που θα έπρεπε. Στη δικιά μας σκηνική ανάγνωση, το έργο έχει ένα πιο μελαγχολικό φινάλε. Μένει ένα επαναστατικό παραμύθι. Δυστυχώς η ιστορία απέδειξε ότι οι επαναστάσεις ποτέ δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τον ιερό σκοπό τους, γιατί πάντα οι προθέσεις είναι πάρα πολύ καλές», συνεχίζει η ίδια, χωρίς να βλέπει μάταια την ουσία της επανάστασης ακόμα κι αν δεν βρίσκει τελικά στόχο.

«Δεν πρέπει να λειτουργεί ανασταλτικά αυτό. Γιατί αλίμονο αν πάψει ο άνθρωπος να ονειρεύεται ένα καλύτερο αύριο, μια κοινωνία χωρίς αδικίες. Αυτά είναι πράγματα που δεν μπορεί, δεν πρέπει να πάψουν να πυροδοτούν σκέψεις. Το θέμα είναι γιατί στραβώνει η επανάσταση και γίνεται πια μια ιστορία που τη διηγούμαστε με μελαγχολία. Δεν νομίζω ότι επειδή δεν δικαιώθηκε ποτέ, πρέπει να πάψει και να υπάρχει. Γιατί μετά είναι τα πράγματα πολύ χειρότερα, αν δεχτούμε ότι είναι μοίρα απόλυτη η ανισότητα, η αδικία ή η εξουσία η οποία μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Απλώς το θέμα είναι ότι δεν έχουμε βρει τη λύση. Νομίζουμε ότι τη βρίσκουμε. Φαίνεται ότι είναι πολύ πιο δύσκολος ο αγώνας που πρέπει να γίνει. Δεν αρκεί να ξεκινήσουμε. Το θέμα είναι πώς θα προχωρήσουμε. Αυτό το πώς δεν έχουμε βρει ακόμα», υπογραμμίζει η Εφη Σταμούλη.

ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ «ΛΗΣΤΕΣ». Στους «Ληστές», ο Σίλερ, επηρεασμένος από το κίνημα του ρομαντισμού, διακηρύσσει την ελευθερία ενάντια στην τυραννία που κινείται διαλεκτικά μεταξύ ατομισμού και κοινωνίας, ηθικής και αλαζονείας, ιδεαλισμού και μηδενισμού, τάξης και επανάστασης. «Αυτό που με συγκινεί στο έργο είναι ότι Καρλ, ο κεντρικός ήρωας, ο αρχιληστής, κρατάει όλες του τις αξίες. Απλώς δεν φτάνει ένας για να τις κρατήσει τις αξίες, πρέπει να είναι πολλοί. Αυτός είναι ακέραιος επαναστάτης. Είναι ένας επαναστάτης που μπορεί να παραδεχτεί ότι έκανε λάθος, ότι γι’ αλλού ξεκίνησε κι αλλού κατέληξε και δεν μπορεί και δεν πρέπει να επαναληφθεί. Το δυστύχημα είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι απελπιστικά λίγοι, οπότε ή θα περιθωριοποιηθούν ή θα απομακρυνθούν ή θα αισθανθούν τέτοια ματαίωση που θα πουν “χάσαμε, δώστε μας τα νιάτα μας πίσω”», επισημαίνει η πρωταγωνίστρια, αντιπαραβάλλοντας το στοιχείο αυτό με τους σημερινούς ληστές. «Οι ληστές θα ήθελα να είναι οι νέοι, οι φοιτητές, έχοντας μια σχέση με το πανεπιστήμιο. Πολύ ζηλεύω τη φλόγα τους και τη διάθεσή τους για αλλαγή αλλά πολύ γρήγορα πέφτουν σε λάθη. Οι νέοι πάντως είναι οι σημερινοί ληστές. Πάντα από εκεί θα ξεκινήσει η επανάσταση, δεν θα ξεκινήσει από μια ωριμότητα αλλά από μια φλόγα, μια τόλμη, μια αποκοτιά», καταλήγει η Εφη Σταμούλη.