Αξιοπρέπεια και πρόοδος

Η πολιτική είναι συνδυασμένη με μια βαθύτατη μορφή αναξιοπρέπειας. Να έχεις ζητήσει ή και παρακαλέσει προκειμένου να ψηφιστείς και, αφού εκλεγείς, να μεταβάλλεις με έναν σχεδόν ταχυδακτυλουργικό τρόπο την παράκληση σε επιχείρημα μιας αξίας όπως αυτή που υποτίθεται πως ανέκαθεν εξέφραζες. Θα ήταν παρήγορο αν θα μπορούσε να χρεώσει κανείς την πολιτική μόνο με μια αναξιοπρέπεια αυτού του είδους και δεν πρόβαλε ως μια εξίσου κυριαρχική ιδιότητά της αυτή της «καθυστέρησης». Eχει ειπωθεί και είναι σε όλους γνωστό ότι «μια φωτογραφία αξίζει όσο χίλιες λέξεις».

Η φωτογραφία προχτές Δευτέρα, στα «ΝΕΑ», στη στήλη του Στέφανου Κασιμάτη, με τον Νίκο Ανδρουλάκη σφιχταγκαλιασμένο με έναν ηλικιωμένο αγρότη, θα μπορούσε να μετρήσει, αν τις έγραφε κανείς, απείρως περισσότερες λέξεις. Eνα σφιχταγκάλιασμα που δεν το δικαιολογεί τίποτε άλλο παρά η προσδοκία του ηλικιωμένου αγρότη για επίλυση των προβλημάτων του όταν το ΠΑΣΟΚ γίνει κόμμα εξουσίας, με την έκδηλη συγκίνηση στο πρόσωπο του προέδρου του να σημαίνει πως δεν κατανοεί απλώς τα προβλήματα, αλλά αισθάνεται σχεδόν σαν να τα υφίσταται και ο ίδιος.

Αυτόματα σχεδόν, χωρίς να το επιδιώκει κανείς, ανατρέχει στο παρελθόν και αναρωτιέται αν υπήρξε έστω και μία φορά, που ο συγκλονισμός, ή έστω η συγκίνηση ενός πολιτικού, μεταστοιχειώθηκε σε κάτι θετικά απτό, ή δεν ήταν σε σχέση με το πρόβλημα που την προκαλούσε απλά ένα εργαλείο για μια «επικοινωνία» που για να είναι αποδοτική οφείλει να λογαριάζεται –χωρίς βέβαια να είναι– αμφοτεροβαρής. Δικαιούται λοιπόν να αναρωτηθεί κανείς κατά πόσο μπορεί να αλλάξει ένας κόσμος –όπως καμαρώνουμε να πιστεύουμε πως συμβαίνει– όταν παραμένουν σε χρήση και μάλιστα με έναν αποδοτικό τρόπο –απόδειξη η φωτογραφία με τον ηλικιωμένο αγρότη– «εργαλεία» ξεπερασμένα, ή μάλλον πλήρως χρεοκοπημένα όπως αυτό της συγκίνησης ενός πολιτικού; Πώς είναι δυνατόν η εικοσαετία του Facebook ή η επί θύραις τεχνητή νοημοσύνη να λογαριάζονται ως μια βεβαιότητα για μια αλλαγή που έχει συντελεστεί, ή που «απειλούμαστε» να γίνει ακόμα μεγαλύτερη όταν παραμένουν σε ισχύ εργαλεία που χρησιμοποιούνταν ενώ το Facebook και η τεχνητή νοημοσύνη δεν διαγράφονταν καν ως υποψία στον ορίζοντα;

Η πολιτική με την αναξιοπρέπεια και την καθυστέρηση που προϋποθέτει, αν και επαγγέλλεται σε όλους τους τόνους την αξιοπρέπεια και την πρόοδο, δίχως την εξαίρεση έστω και ενός ανθρώπου, γίνεται η μεγαλύτερη δυνατή τροχοπέδη για οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή. Κάτι σχεδόν αυτονόητο, αφού μια αλλαγή σε βάθος, αν θα έθετε κάτι σε κίνδυνο θα ήταν η ίδια η πολιτική καθώς μέθοδοι διαψευσμένες που κατορθώνουν να επιβιώνουν ως σωτήριες, θα περιέρχονταν αυτομάτως στα αζήτητα. Και δεν θα διατρέχαμε διαρκώς τον κίνδυνο να γινόμαστε υποχείριοι οποιουδήποτε άγευστου των πραγματικών προβλημάτων της ζωής, προσέρχεται στη δημόσια σφαίρα δήθεν για να θεραπεύσει, στην πραγματικότητα όμως βαθαίνοντας προαιώνια τραύματα του συλλογικού μας βίου.